AN OSCAR HISTORICAL MOMENT IN THAILAND CINEMA

 

14. ABOUT A PLACE IN THE KINKI REGION (2025, Koji Shiraishi, Japan, A+30)

 

ตัวละครตัวนึงพูดคำว่า TADAIMA กับแม่ของตัวเอง (ถ้าเราฟังไม่ผิดนะ)

 

ฉันรักเขา Eiji Akaso from ABOUT A PLACE IN THE KINKI REGION (2025, Koji Shiraishi, Japan, A+30), 366 DAYS (2025, Takehiko Shinjo), 6 LYING UNIVERSITY STUDENTS (2024, Yuichi Sato), CHERRY MAGIC! THIRTY YEARS OF VIRGINITY CAN MAKE YOU A WIZARD ?!: THE MOVIE (2022, Hiroki Kazama, Japan, A+30)

 

ฉันรักเขา Rin Nose from ABOUT A PLACE IN THE KINKI REGION (2025, Koji Shiraishi, Japan, A+30) หน้าเขาอาจจะดูเด็ก แต่ตอนนี้เขามีอายุ 22 ปีแล้วนะ

 

ฉันรักเขา Yuchang Peng from GEZHI TOWN (2025, Sheng Kong, China, A+30)

 

ฉันรักเขา Xiao Zhan from GEZHI TOWN (2025, Sheng Kong, China, A+30)

 

+++

คำถาม : ถ้าหาก THE VOICE OF HIND RAJAB (2025, Kaouther Ben Hania, Tunisia) ได้ลงโรงฉายในไทยตั้งแต่วันที่ 5 มี.ค. 2026 เป็นต้นไป ตามกำหนดการที่วางไว้ นั่นก็เท่ากับว่า ครั้งนี้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ที่ “ภาพยนตร์ที่ได้เข้าชิงรางวัลออสการ์สาขาหนังต่างประเทศทั้ง 5 เรื่อง” ได้รับการจัดจำหน่ายเพื่อออกฉายตามโรงภาพยนตร์ในประเทศไทย ครบทุกเรื่องหรือเปล่า

 

คือเราเริ่มดูหนังโรงในกรุงเทพอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่ปี 1987 เป็นต้นมา แต่เหมือนกับว่า ในช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 นั้น “ภาพยนตร์ที่ได้เข้าชิงรางวัลออสการ์สาขาหนังต่างประเทศ” ในแต่ละปี มักจะไม่ได้ฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทยครบทั้ง 5 เรื่องน่ะ แต่เราก็ไม่เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์ด้านนี้แต่อย่างใดนะ ต้องให้ผู้ที่มีความรู้เรื่องนี้มาตอบว่า ก่อนหน้านี้เคยเกิดปรากฏการณ์แบบนี้มาก่อนหรือเปล่า

 

1. ตอนนี้หนังที่เข้าชิงออสการ์สาขาหนังต่างประเทศประจำปี 2025 ก็ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทยไปแล้ว 4 เรื่อง ซึ่งได้แก่

 

1.1 IT WAS JUST AN ACCIDENT (Jafar Panahi, France, A+30)

1.2 THE SECRET AGENT (Kleber Mendonça Filho, Brazil, A+30)

1.3 SENTIMENTAL VALUE (Joachim Trier, Norway, A+30)

1.4 SIRAT (Oliver Laxe, Spain, A+30)

 

เพราะฉะนั้นเมื่อ THE VOICE OF HIND RAJAB ได้ลงโรงฉายในไทยตั้งแต่วันที่ 5 มี.ค.เป็นต้นไป ครั้งนี้จะถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์เลยหรือเปล่า ที่หนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้ ได้รับการจัดจำหน่ายเพื่อลงโรงฉายในไทยครบทั้ง 5 เรื่อง

 

กราบขอบพระคุณผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ทั้ง 5 เรื่องนี้ในไทยมากๆ ค่ะ ที่ช่วยสร้างประวัติศาสตร์ในเรื่องนี้ นึกว่าเรานอนตายตาหลับได้แล้ว หลังจากที่ “การเข้าถึงภาพยนตร์กลุ่มนี้” เคยเป็นเรื่องที่ยากมาก ๆ ในทศวรรษ 1980 คือเหมือนกับว่า “ผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ทั้ง 5 เรื่องนี้ในไทย” ได้ช่วย fulfill my dream ของเราในช่วง 40 ปีที่ผ่านมา

 

และก็ขอขอบคุณผู้ชมทุกคนที่ตามดูหนังกลุ่มนี้ด้วย เพราะว่าถ้าหากไม่มีผู้ชมที่ตามดูหนังกลุ่มนี้ ก็คงจะไม่มีผู้จัดจำหน่ายซื้อหนังเหล่านี้เข้ามาฉายในไทยเช่นกัน

 

2. ในช่วงทศวรรษ 2020 นั้น ตัวอย่างของหนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้ แต่ไม่ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทย ก็มีเช่น

 

2.1 I’M STILL HERE (2024, Walter Salles, Brazil) ที่ชนะออสการ์สาขานี้ ก็ไม่ได้เข้าฉายในไทย

 

2.2 SOCIETY OF THE SNOW (2023, J.A. Bayona, Spain)

 

2.3 ARGENTINA, 1985 (2022, Santiago Mitre, Argentina)

 

2.4 LUNANA: A YAK IN THE CLASSROOM (2021, Pawo Choyning Dorji, Bhutan)

 

2.5 QUO VADIS, AIDA? (2020, Jasmila Zbanic, Bosnia and Herzegovina)

 

3. ในช่วงทศวรรษ 2010 นั้น ตัวอย่างของหนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้ แต่ไม่ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทย ก็มีเช่น

 

3.1 HONEYLAND (2019, Tamara Kotevska and Ljubomir Stefanov, North Macedonia)

 

3.2 NEVER LOOK AWAY (2018, Florian Henckel von Donnersmarck, Germany)

 

3.3 THE INSULT (2017, Ziad Doueiri, Lebanon)

 

3.4 TANNA (2016, Martin Butler, Bentley Dean, Australia)

 

3.5 A WAR (2015, Tobias Lindholm, Denmark)

 

3.6 TANGERINES (2014, Zaza Urushadze, Estonia)

 

3.7 OMAR (2013, Hany Abu-Assad, Palestine)

 

3.8 A ROYAL AFFAIR (2012, Nikolaj Arcel, Denmark)

 

3.9 BULLHEAD (2011, Michaël R. Roskam, Belgium)

 

3.10 INCENDIES (2010, Denis Villeneuve, Canada, A+30)

 

INCENDIES กับ OUTSIDE THE LAW (2010, Rachid Bouchareb, Algeria) เคยฉายในโรงภาพยนตร์ของสมาคมฝรั่งเศสในกรุงเทพ แต่เหมือนสองเรื่องนี้ไม่ได้รับการ commercially released ตามโรงภาพยนตร์ในไทย ส่วน BIUTIFUL (2010, Alejandro González Iñárritu, Mexico) นั้น ชญานินบอกว่าเคยเข้าฉายเชิงพาณิชย์ที่โรงลิโด ทางด้าน IN A BETTER WORLD (2010, Susanne Bier, Denmark) กับ DOGTOOTH (2010, Yorgos Lanthimos, Greece) นั้น เคยเข้าฉายตามเทศกาลภาพยนตร์ในกรุงเทพ

 

4. ในช่วงทศวรรษ 2000 นั้น ตัวอย่างของหนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้ แต่ไม่ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทย ก็มีเช่น

 

4.1 THE SECRET IN THEIR EYES (2009, Juan José Campanella, Argentina) ที่ชนะออสการ์

 

4.2 REVANCHE (2008, Götz Spielmann, Austria)

 

4.3 12 (2007, Nikita Mikhalkov, Russia)

 

4.4 AFTER THE WEDDING (2006, Susanne Bier, Denmark)

เหมือนปีนั้นขาดแค่เรื่องนี้เรื่องเดียวนะ เพราะว่า THE LIVES OF OTHERS (Florian Henckel von Donnersmarck, Germany), DAYS OF GLORY (Rachid Bouchareb, Algeria), PAN’S LABYRINTH (Guillermo del Toro, Mexico) และ WATER (Deepa Mehta, Canada) ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทยทั้ง 4 เรื่อง

 

4.5 MERRY CHRISTMAS (2005, Christian Carion, France)

 

4.6 AS IT IS IN HEAVEN (2004, Kay Pollak, Sweden)

 

4.7 ZELARY (2003, Ondrej Trojan, Czech)

 

4.8 ZUS & ZO (2002, Paula van der Oest, Netherlands)

 

4.9 NO MAN’S LAND (2001, Danis Tanovic, Bosnia and Herzegovina) ซึ่งเป็นผู้ชนะออสการ์

 

4.10 หนังที่เข้าชิงปี 2000 นี่ได้ฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทยครบทั้ง 5 เรื่องมั้ง เพราะว่า CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON (Ang Lee, Taiwan) ได้รับการจัดจำหน่ายในไทย ส่วน AMORES PERROS (Alejandro González Iñárritu, Mexico) ก็เหมือนเพิ่งได้รับการจัดจำหน่ายให้ฉายตามโรงภาพยนตร์ micro cinema ในไทยในปีนี้ อย่างไรก็ดี ในส่วนของ DIVIDED WE FALL (Jan Hrebejk, Czech), EVERYBODY’S FAMOUS! (Dominique Deruddere, Belgium) และ THE TASTE OF OTHERS (Agnes Jaoui, France) นั้น หนังทั้ง 3 เรื่องนี้ได้เข้าฉายในเทศกาลภาพยนตร์ในกรุงเทพ แต่ไม่ได้รับการฉายแบบ commercially released ถ้าหากเราจำไม่ผิดนะ

 

5. ในช่วงทศวรรษ 1990 นั้น ตัวอย่างของหนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้ แต่ไม่ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทย ก็มีเช่น

 

5.1 CARAVAN (1999, Éric Valli, Nepal)

 

5.2 TANGO (1998, Carlos Saura, Argentina)

จริง ๆ แล้วเรื่องนี้ได้ฉายที่ห้องสมุดมหาลัยธรรมศาสตร์นะ 55555 แต่ก็ถือว่าไม่ได้รับการ commercially released ในไทย

 

5.3 SECRETS OF THE HEART (1997, Montxo Armendáriz, Spain)

 

5.4 PRISONERS OF THE MOUNTAINS (1996, Sergei Bodrov, Russia)

 

5.5 O QUATRILHO (1995, Fábio Barreto, Brazil)

 

5.6 BURNT BY THE SUN (1994, Nikita Mikhalkov, Russia) ซึ่งเป็นผู้ชนะออสการ์สาขานี้

 

5.7 HEDD WYN (1993, Paul Turner, UK)

 

5.8 SCHTONK! (1992, Helmut Dietl, Germany)

 

5.9 CHILDREN OF NATURE (1991, Fridrik Thor Fridriksson, Iceland)

 

5.10 JOURNEY OF HOPE (1990, Xavier Koller, Switzerland) ซึ่งเป็นผู้ชนะออสการ์สาขานี้

 

6. ในช่วงทศวรรษ 1980 นั้น ตัวอย่างของหนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้ แต่ไม่ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทย ก็มีเช่น

 

6.1 WHAT HAPPENED TO SANTIAGO (1989, Jacobo Morales, Puerto Rico)

 

6.2 THE MUSIC TEACHER (1988, Gérard Corbiau, Belgium)

 

6.3 THE FAMILY (1987, Ettore Scola, Italy)

 

6.4 ’38 – VIENNA BEFORE THE FALL (1986, Wolfgang Glück, Austria)

 

ข้อมูลข้างต้นมาจาก “ความทรงจำ” ของเราเองนะ ซึ่งก็ไม่รู้ว่าถูกต้องหรือเปล่า บางทีหนังบางเรื่องในรายชื่อข้างต้นอาจจะเคย commercially released ตามโรงภาพยนตร์ในไทยก็ได้ แต่เราจำไม่ได้เอง ถ้าหากใครมีข้อมูลที่ถูกต้อง ก็มา comment ได้นะ

 

คือเหมือนกับว่า ในทศวรรษ 1980 นั้น เราเองก็อยากดูหนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้มาก ๆ น่ะ แต่มันเหมือนแทบไม่ได้รับการจัดจำหน่ายตามโรงภาพยนตร์ในไทยเลย และมันเข้าถึงได้ยากมาก ๆ คือในยุคนั้น บางเรื่องก็อาจหาซื้อได้ในรูปแบบวิดีโอเถื่อนในราคาม้วนละ 200 บาท แต่บางเรื่องอย่าง WHAT HAPPENED TO SANTIAGO (1989, Jacobo Morales, Puerto Rico) นี่ เราก็อาจจะหาซื้อได้ยากแม้แต่ในรูปแบบของวิดีโอเถื่อนก็ตาม

 

เพราะฉะนั้นการที่หนังที่เข้าชิงออสการ์สาขานี้ ได้เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทยครบทั้ง 5 เรื่องในปีนี้ มันก็เลยเหมือน fulfill my dream ของเราเมื่อ 40 ปีก่อนมาก ๆ และมันก็อาจจะสะท้อนให้เห็นว่า “กลุ่มผู้ชมภาพยนตร์ในไทย” และ “บริษัทจัดจำหน่ายภาพยนตร์ในไทย” มีความเปลี่ยนแปลงไปในแบบที่เข้าทางเราอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับเมื่อ 40 ปีที่แล้ว

 

แต่อย่างที่เพื่อน ๆ ทุกคนรู้กันดีว่า เราเองก็ไม่ได้ให้ความสำคัญกับรางวัลออสการ์มากนักนะ แต่เราก็มองว่า ถ้าหาก “โรงภาพยนตร์” หรือ “บริษัทจัดจำหน่ายภาพยนตร์” ไม่สนใจแม้แต่จะฉายหนังที่เข้าชิงรางวัลออสการ์ มันก็คงจะยากมากขึ้นไปอีก ที่จะมีคนนำเอาหนังที่เข้าทางเราจริง ๆ พวกหนังของ Fred Kelemen, Alexander Kluge, Jean-Marie Straub, Philippe Grandrieux, Yoshishige Yoshida, Valerio Zurlini, Matías Piñeiro, Julio Bressane, Mani Kaul, Wang Bing, etc. มาฉายตามโรงภาพยนตร์ในไทย เราก็เลยมองว่า ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในปีนี้ ถือเป็น “ความเปลี่ยนแปลงไปในทางที่เข้าทางเรา” อย่างน่าพึงพอใจมากแล้วล่ะ

 

กราบขอบพระคุณบริษัทผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ในไทย และผู้ชมหนังกลุ่มนี้ในไทยมาก ๆ ค่ะ

 

ส่วนหนังที่เข้าชิงรางวัลออสการ์สาขานี้ ที่เราได้ดูในโรงภาพยนตร์เป็นเรื่องแรกของชีวิต ก็น่าจะเป็น THREE MEN AND A CRADLE (1985, Coline Serreau, France) มั้ง โดยเราได้ดูหนังเรื่องนี้ที่โรงภาพยนตร์ Scala แต่จำไม่ได้ว่าได้ดูในปีอะไร น่าจะเป็นปีใดปีนึงนี่แหละในช่วงปลายทศวรรษ 1980