Monday, March 09, 2026

POSSESSION

 

CONTINUITY (2012, Omer Fast, Germany, 41min, A+30)

 

ชอบตัวหนังอย่างรุนแรงมาก โดยเฉพาะโครงสร้างการเล่าเรื่องของหนัง ชอบการ Q&A กับตัวผู้กำกับมาก ๆ ด้วย ชอบที่เขาพูดถึงเรื่อง trauma ที่มันทำลายความเป็น linear การที่ trauma ในอดีตผุดโผล่ขึ้นมา disrupt เป็นระยะ ๆ ทำให้ความเป็น linear ต้น กลาง ปลาย ถูกทำลายไปจนหมด

 

ชอบที่เขาพูดถึงปัญหาในการสร้างหนังแต่ละเรื่องด้วย คือเหมือนกับว่าเขามักจะ research รวบรวมข้อมูลต่าง ๆ ก่อนทำหนัง ด้วยการสัมภาษณ์พูดคุยกับ subjects แต่ตัวหนังที่ออกมาจริง ๆ มันห่างไกลจากข้อมูลที่เขารวบรวมมามาก ๆ เพราะเขามักจะเจอ crisis รู้สึกว่าตัวเองไม่สามารถทำหน้าที่เป็น carrier ให้กับ subjects เหล่านั้นได้ เพราะเขามักจะเผชิญความขัดแย้งระหว่าง aesthetical realm กับ ethical realm อยู่เสมอ คือเหมือนกับว่าในการสร้างหนังแต่ละเรื่อง เขามักจะเจอ crisis ในการแปลงข้อมูลที่ได้รับมาให้กลายเป็นหนังที่มี aesthetic ในแบบที่เขาต้องการ เพราะในการแปลงข้อมูลเหล่านั้นให้ออกมาเป็น aesthetic ที่ดี มันจะเจอปัญหาทาง ethical realm (ถ้าเราเข้าใจไม่ผิดนะ)

 

ซึ่งเราก็ไม่เข้าใจสิ่งที่เขาพูดทั้งหมดหรอกนะ แต่รู้สึกว่าสิ่งที่เขาพูดมันน่าสนใจมาก ๆ การที่เขาพูดถึงความขัดแย้งระหว่าง aesthetic กับ ethic ในการสร้างหนังแต่ละเรื่อง จนทำให้เกิด crisis ในใจผู้กำกับขึ้นมา มันดูเป็นประเด็นที่น่านำมาขยายต่อมาก ๆ

 

สิ่งที่เขาพูดทำให้เรานีกถึงตัวเราในฝ่าย “ผู้ชมภาพยนตร์” โดยไม่ได้ตั้งใจด้วย 55555 เพราะมันก็มีหนังหลาย ๆ เรื่องที่เราชอบมันในทางภาพยนตร์ ชอบความ cinematic หรือชอบ aesthetic ของมัน แต่เราก็มีปัญหากับมันในทาง ethic หรือในแง่มุมมองทางการเมือง/สังคม อะไรต่าง ๆ อย่างเช่น WARFARE (2025, Alex Garland + Ray Mendoza, A+25) ที่เราชอบพลังทางภาพยนตร์ของมันอย่างรุนแรงมาก เพราะเรารู้สึกลุ้นระทึกเหมือนเข้าไปร่วมอยู่ในเหตุการณ์ด้วยมาก ๆ แต่การที่หนังเรื่องนี้เน้นเล่าแต่มุมมองของทหารอเมริกัน มันก็ทำให้เรามีปัญหากับหนังอย่างรุนแรง ในขณะที่ทางฝ่ายผู้สร้างหนังอาจจะมองว่า ตัวเองไม่ได้ทำผิดอะไร เพราะตัวเองก็แค่เล่าเรื่องจาก “สิ่งที่ตัวเองพบเจอมาจริง ๆ” อย่างซื่อตรง

++++

 

ใครอยากดู Isabelle Adjani ปะทะกับ Isabelle Huppert ก็ดูได้จากหนังเรื่องนี้นะจ๊ะ THE BRONTË SISTERS (1979, André Téchiné, France, A+30) เพราะว่าในหนังเรื่องนี้ Adjani รับบทเป็น Emily Brontë ผู้แต่งนิยายเรื่อง WUTHERING HEIGHTS ส่วน Isabelle Huppert รับบทเป็น Anne Brontë ผู้แต่งนิยายเรื่อง THE TENANT OF WILDFELL HALL (1848) ซึ่งถือเป็นหนึ่งในนิยาย Feminist เรื่องแรก ๆ ของโลก

https://web.facebook.com/jit.phokaew/posts/pfbid02n2qGjAmgA29PzcGjoRvJV8hnpBh1buUBvrV2b5s6CB2WV7L833A4rkSyAsBfhBMql

++++

 

POSSESSION (1981, Andrzej Zulawski, France/West Germany, second viewing, A+30)

 

1. อันนี้เป็นแค่จดบันทึกความทรงจำบ้า ๆ บอ ๆ นะ เราแทบไม่ได้พูดถึงตัวหนังเรื่องนี้แต่อย่างใด

 

เราเคยดู POSSESSION รอบแรกที่ห้องสมุดมหาลัยธรรมศาสตร์ในเดือนก.ย. 2004 หรือเมื่อราว 22 ปีก่อน ตอนนั้นก็ตกตะลึงกับการแสดงของ Isabelle Adjani มาก ๆ แต่ดูหนังไม่รู้เรื่องเลย เพราะเราฟังไม่ออกว่าตัวละครคุยอะไรกันบ้าง ถึงแม้ตัวละครคุยกันเป็นภาษาอังกฤษก็ตาม

 

ดีใจมาก ๆ ที่ได้ดูหนังเรื่องนี้เป็นรอบที่สองที่หอภาพยนตร์ ศาลายาในวันที่ 8 มี.ค. 2026 ในแบบที่มีซับไตเติลภาษาไทย ในที่สุดเราก็ดูหนังเรื่องนี้รู้เรื่องเสียที 55555 คือเราไม่ได้ “เข้าใจ” นัยะ หรือความหมาย symbols ใด ๆ ในหนังเรื่องนี้นะ แต่การมีซับไตเติลมันช่วยให้เรา “ตามเนื้อเรื่องได้ทัน” ถึงแม้จะไม่เข้าใจความหมายที่ซ่อนอยู่ภายใต้เนื้อเรื่องก็ตาม

 

ไปค้นดูแล้วก็พบว่า เราได้ดู POSSESSION รอบแรกในวันที่ 19 ก.ย. 2004 ในการจัดฉายโดยกลุ่ม FILMVIRUS โดยในวันนั้นทางกลุ่ม FILMVIRUS ฉายหนัง 3 เรื่องควบกัน ซึ่งก็คือ

 

1.1 THE BROOD (1979, David Cronenberg, Canada)

1.2 THE SECT (1991, Michele Soavi, Italy)

1.3 POSSESSION (1981, Andrzej Zulawski, France/West Germany)

 

2. แล้วการได้ดู POSSESSION เป็นรอบสองก็ทำให้เราชอบหนังเรื่องนี้เพิ่มขึ้นมาก เพราะเราลองค้นดูใน blog ของเราแล้วก็พบว่า ในเดือนก.ย. 2004 เราได้ดูหนังราว 40 เรื่อง แล้วเราจัดให้ POSSESSION อยู่แค่อันดับ 9 จากทั้งหมด 40 เรื่อง

 

อันดับที่เราเคยจัดไว้เมื่อ 22 ปีก่อน

 

SEPTEMBER 2004 CHART

1. KLASSENFAHRT (SCHOOL TRIP) (2002, HENNER WINCKLER) A+
2. ISLE OF THE DEAD (1945, MARK ROBSON) A+
3. BEDLAM (1946, MARK ROBSON) A+
4. WINTER REMAINS (2002, Sasithorn Ariyavicha) A+
5. TREASURE ISLAND (1999, SCOTT KING) A+
6. 13 GOING ON 30 (2004, GARY WINICK) A+
7. THE BROOD (1979, DAVID CRONENBERG) A+
8. EARLY SPRING (1956, YASUJIRO OZU) A+
9. POSSESSION (1981, ANDRZEJ ZULAWSKI) A+
10. ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND (2004, MICHEL GONDRY) A+
11. DRIFTER (1993, Sasithorn Ariyavicha) A
12. TRANSFIGURED NIGHT (1993, Sasithorn Ariyavicha) A
13. MY FIRST FILM (1991, Sasithorn Ariyavicha) A
14. THE STEPFORD WIVES (2004, FRANK OZ) A
15. KAZA-HANA (2000, SHINJI SOOMAI) A
16. DARKNESS IN THE LIGHT (2000, KEI KUMAI) A-
17. DREHORT BERLIN (1987, HELGA REIDEMEISTER) A-
18. BEAR CUB (2004, LUIS MIGUEL ALBALADEJO) A-
19. LATE AUTUMN (1960, YASUJIRO OZU) A-
20. THE SOUL OF A MAN (2003, WIM WENDERS) A-
21. AN AUTUMN AFTERNOON (1962, YASUJIRO OZU) A-
22. THREE EXTREMES (2004, TAKASHI MIIKE + FRUIT CHAN + PARK CHAN WOOK) A-
23. THE BODY SNATCHER (1945, ROBERT WISE) A-
24. ODE TO COLOGNE: THE BAP FILM (2002, WIM WENDERS) B+
25. SHUTTER (2004, Banjong Pisanthanakun, Parkpoom Wongpoom) B+
26. ACACIA WALK (2001, JOJI MATSUOKA) B+
27. EVERYBODY’S HOUSE (2001, KOKI MITANI) B+
28. BERLIN IS IN GERMANY (2001, HANNES STOHR) B+
29. WHITE CHICKS (2004, KEENEN IVORY WAYANS) B
30. LAST MISSION (1999, WOJCIECH WOJCIK) B
31. WICKER PARK (2004, PAUL MCGUIGAN) B
32. THE SECT (1991, MICHELE SOAVI) B
33. THE PRINCESS DIARIES 2: ROYAL ENGAGEMENT (2004, GARRY MARSHALL) B
34. CONNIE AND CARLA (2004, MICHAEL LEMBECK) B
35. THUNDERBIRDS (2004, JONATHAN FRAKES) B
36. AZUMI (2003, RYUHEI KITAMURA) B
37. THE TERMINAL (2004, STEVEN SPIELBERG) B-
38. MAN ON FIRE (2004, TONY SCOTT) B-
39. EXORCIST: THE BEGINNING (2004, RENNY HARLIN) C+
40. ELVIS HAS LEFT THE BUILDING (2004, JOEL ZWICK) C+

 

คือในการดูรอบแรกในเดือนก.ย. 2004 ความที่เรา “ดูหนังไม่รู้เรื่องเลย” เราเลยจัดให้ POSSESSION ติดแค่อันดับ 9 จาก 40 เรื่อง แต่พอเราได้ดูหนังเรื่องนี้รอบสองแล้ว เราว่า POSSESSION นี่ต้องติดอย่างน้อยอันดับ 4 นะ และอาจจะติดอันดับ 1 เลยด้วยซ้ำ คือเรามั่นใจว่าตอนนี้เราชอบ POSSESSION มากกว่า WINTER REMAINS (2002, Sasithorn Ariyavicha) ที่ติดอันดับ 4 อย่างแน่นอน แต่เรายังไม่แน่ใจว่า เราชอบหนังเรื่องไหนมากที่สุด ระหว่าง POSSESSION, SCHOOL TRIP (2002, Henner Winckler, Germany/Poland), ISLE OF THE DEAD (1945, Mark Robson) และ BEDLAM (1946, Mark Robson) ที่ติดอันดับ 1-3 ในลิสท์ของเดือนก.ย. 2004

 

ก็เลยต้องขอบคุณหอภาพยนตร์ ศาลายามาก ๆ ที่นำหนังเรื่องนี้มาฉายแบบมีซับไตเติล การได้ดูหนังเรื่องนี้ในครั้งนี้ทำให้เราชอบหนังเรื่องนี้มากขึ้นกว่าเดิมอีกอย่างสุดขีดมาก ๆ จากที่เดิมก็ชอบหนังเรื่องนี้มาก ๆ อยู่แล้ว

 

3. ดูแล้วก็รู้สึกว่า Kiyoshi Kurosawa เหมือนสืบทอด “ความเฮี้ยนที่เหมือนจะอธิบายได้ แต่ก็อธิบายไม่ได้” แบบในหนังเรื่องนี้มาด้วย คือหนังของ Kiyoshi มันไม่ได้มีความ hysteria แบบนี้นะ แต่มันมี sense ของความจิต ๆ วิปริต พิกลพิกาล ไร้เหตุผล แบบในหนังเรื่องนี้อยู่ด้วยเหมือนกัน และความเฮี้ยนในหนังของ Kiyoshi มันเหมือนไม่ใช่ความเฮี้ยนแบบ “ไม่มีคำอธิบาย” เสียทีเดียว แต่เหมือนมันเป็นสิ่งที่เหมือนจะอธิบายได้ แต่ก็อธิบายไม่ได้ แบบเดียวกับในหนังเรื่องนี้

 

4. ชอบตัวละครประกอบทุกตัวมาก ๆ คือตัวละครประกอบแต่ละตัวมัน “ไม่ทราบชีวิตอะไรอีกต่อไป” จริง ๆ ทั้ง

 

4.1 Heinrich

4.2 สองนักสืบเกย์

4.3 Margit สาวขาเข้าเฝือก

4.4 แม่ของ Heinrich

4.5 คนกินกล้วย

4.6 คนขับรถแท็กซี่

4.7 คนที่พูดเรื่อง “หมาตัวนี้ไม่ได้แก่ตายนะ”

4.8 ผู้หญิงที่ให้ผู้ชายปีนตัวเธอขึ้นไปในช่วงท้ายของหนัง

4.9 ผู้หญิงที่เต้นระบำด้วยความดีใจที่เห็นอพาร์ทเมนท์โดนระเบิดไฟไหม้

 

5. ถ้าหากให้เราเลือกฉายหนังเรื่องนี้ควบกับหนังเรื่องอื่น ๆ เราก็อาจจะเลือก

 

5.1 MALINA (1991, Werner Schroeter, Germany/Austria, A+30)

หนังเรื่องนี้นำแสดงโดย Isabelle Huppert และมันไม่ได้ hysteria แบบ POSSESSION แต่ตัวหนังมันมี “พลังความเฮี้ยน” บางอย่างที่ปะทะกับ POSSESSION ได้สบาย

 

5.2 THE 4TH MAN (1983, Paul Verhoeven, Netherlands, A+30)

เรารู้สึกว่า ทั้ง POSSESSION และ THE 4TH MAN มันมีความ MONSTROUS FEMININE ที่อาจจะเกี่ยวข้องกับ “ศาสนา” เหมือนกัน เพราะตัวละครใน POSSESSION มันชอบพูดเรื่อง God, Faith และ Chance และตัวละครของ Adjani ก็เหมือนไปท้าทายหรือตั้งคำถามต่อพระเยซูบนไม้กางเขน (เธอสิ้นศรัทธาทางศาสนา?) ก่อนที่เธอจะให้กำเนิดสัตว์ประหลาดในอุโมงค์ใต้ดิน และต่อมาสัตว์ประหลาดตัวนั้นก็เติบโตขึ้นเรื่อย ๆ จนกลายมาเป็น “Sam Neill คนใหม่” ถ้าหากเราเข้าใจไม่ผิดนะ มันก็เลยเหมือนกับว่า POSSESSION อาจจะพูดถึงสัตว์ประหลาดที่เกิดขึ้นเมื่อคนเริ่มเสื่อมศรัทธาทางศาสนาก็ได้เหมือนกัน และหนังเรื่องนี้ก็พูดถึงประเด็นอื่นๆ  อีกด้วย

 

6. สรุปว่า การดู POSSESSION รอบสองทำให้เราชอบหนังเรื่องนี้เพิ่มขึ้นกว่าเดิมมาก มันคือนิยามหนึ่งของ Limitless Cinema และนิยามหนึ่งของ “ไม่ทราบชีวิตอะไรอีกต่อไป” ของจริง

 

รูปจาก POSSESSION, MALINA, THE 4TH MAN และสมุดจดรายชื่อหนังที่เราเคยดูในเดือนก.ย. 2004

 

SEPTEMBER 2004 CHART

https://celinejulie.blogspot.com/2004/11/september-chart.html

 

Favorite Actor: Heinz Bennent from POSSESSION (1981, Andrzej Zulawski, France/West Germany, second viewing, A+30)

https://www.imdb.com/name/nm0071502/?ref_=mv_desc

 

No comments: