This is my comment in Bioscope Webboard:
http://www.bioscopemagazine.com/smf/index.php?topic=778.0
--ขอบคุณคุณ aunaun มากค่ะที่มาช่วยแสดงความคิดเห็น + วิเคราะห์ละครเวทีเรื่องนี้ ตอนแรกที่ดิฉันดูละครเวทีเรื่องนี้ ดิฉันไม่เข้าใจว่าผู้สร้างละครเวทีเรื่องนี้ต้องการเปรียบเทียบ HAMLET กับรัฐประหาร 19 ก.ย. อย่างไรบ้าง จนกระทั่งได้มาอ่านความเห็นของคุณนก ปักษนาวิน แล้วถึงพอเข้าใจได้บ้าง แล้วพอได้มาอ่านความเห็นของคุณ aunaun ก็ยิ่งรู้สึกว่าละครเวทีเรื่องนี้น่าสนใจมากขึ้นไปอีก
--เมื่อวันศุกร์ที่ 14 ธ.ค. นสพ. THE NATION ได้ลงบทความของคุณ PAWIT MAHASARINAND เกี่ยวกับละครเวทีเรื่องนี้ค่ะ โดยมีบทสัมภาษณ์คุณ NINART BOONPHOTHONG ผู้กำกับละครเวทีเรื่องนี้ด้วย ดิฉันเห็นว่าน่าสนใจดี ก็เลยคัดลอกบทสัมภาษณ์ตอนนึงมาให้อ่านค่ะ
http://www.nationmultimedia.com/search/page.news.php?clid=18&id=30059106
"Some didn't like the latter part in which the characters in the reality and the dream frequently shifted back and forth, and some people were lost," Ninart says. "Others, though, really enjoyed this part and were very moved by it. A few people even cried at the end, but they couldn't explain why.
"In response to these reactions, the cast and crew held a few meetings and decided that we'd stick to the original interpretation. Yet, we'll adapt the art direction so that the production fits the new venue," Ninart says.
อ่านแล้วก็รู้สึกดีใจมากๆที่คุณนินาทตัดสินใจรักษาความเฮี้ยนของละครเวทีเรื่องนี้เอาไว้ โดยไม่ได้พยายามดัดแปลงให้ละครเวทีเรื่องนี้ดูง่ายขึ้นเพียงเพื่อเอาใจผู้ชมบางกลุ่ม
--โดยส่วนตัวแล้ว ละครเวทีเรื่องนี้เป็นหนึ่งในผลงานละครเวที/ภาพยนตร์ไม่กี่เรื่องในระยะนี้ ที่ดิฉันรู้สึกว่ามันให้ทั้ง “สิ่งที่ดิฉันแทบไม่เคยเห็นมาก่อน” และทำให้ดิฉัน “ถึงจุดสุดยอดทางอารมณ์” ได้ในผลงานเรื่องเดียวกัน เพราะในระยะหลังๆมานี้ ดิฉันพบว่าตัวเองได้ดูภาพยนตร์หลายเรื่องที่มีบางอย่างที่ดิฉันไม่เคยเห็นมาก่อน (มันอาจจะไม่ใช่สิ่งใหม่จริงๆ แต่เพียงแค่ดิฉันไม่เคยเห็นมันมาก่อน) แต่ภาพยนตร์เหล่านั้นไม่ได้มีผลกระทบต่ออารมณ์ของดิฉันมากนัก อย่างเช่น LOVE OF SIAM (A) และ “881” (Royston Tan, B+) หรือละครเวทีเรื่อง MISSING YOU (2006, Ninart Boonphothong, A) ซึ่งดิฉันชอบบางอย่างที่แปลกใหม่ในผลงานเหล่านี้มากๆ แต่ก็ยอมรับว่ามันไม่ได้ทำให้ดิฉันถึงจุดสุดยอด ในขณะที่ผลงานบางชิ้นที่ทำให้ดิฉันถึงจุดสุดยอดทางอารมณ์ อย่างเช่นละครเวทีเรื่อง BLACKBIRD (2007, Sasithorn Panichnok, A+) ก็ไม่ได้มีสิ่งใดที่สร้างความรู้สึกแปลกใหม่ให้กับดิฉัน แต่ในกรณีของ WHEN I SLEPT OVER THE NIGHT OF THE REVOLUTION นั้น มันทำให้ดิฉันรู้สึกทั้งสองอย่าง
--ชอบน้องที่แต่งชุดนักเรียนมากๆเหมือนกัน ไม่แน่ใจว่าเขาชื่อ Warut Khemprasit หรือเปล่า ถ้าจำไม่ผิด เขาเคยเล่นเป็นพระเอกละครเวทีเรื่อง “ไม่เป็นเรื่อง” (2006, พัชร์รุจา กาญจนโกศล, A+) ซึ่งในเรื่องนั้นเขาต้องรับบทที่ยากพอสมควร เพราะเขาเล่นเป็น “คนที่กำลังจะแสดงละครเวทีเรื่อง A MIDSUMMER NIGHT’S DREAM ของเชคสเปียร์” เพราะฉะนั้นเขาก็เลยต้องพูดบทที่ยาวและยากที่แปลมาจากบทประพันธ์ของเชคสเปียร์ ขนาดเราเป็นผู้ใหญ่ เรายังไม่รู้จะต้องใช้เวลากี่วันกว่าจะท่องจำบทพูดที่ยากมากๆแบบนั้นได้ และเนื่องจากมันเป็นละครเวที ไม่ใช่ภาพยนตร์ เพราะฉะนั้นนักแสดงก็เลยต้องจำบทพูดที่ยาวและยากผิดมนุษย์แบบนั้นให้ได้ตั้งแต่ต้นจนจบเรื่อง พอได้ดูละครเวทีเรื่อง “ไม่เป็นเรื่อง” แล้วก็เลยทึ่งกับเด็กมัธยมยุคนี้มากๆว่าพวกเขาเก่งและทุ่มเทให้กับการแสดงกันจริงๆ
--สิ่งหนึ่งที่ชอบมากๆในผลงานละครเวทีหลายๆเรื่องของคุณนินาท และสิ่งนี้กก็ยังคงปรากฏให้เห็นได้เด่นชัดในละครเวทีเรื่องนี้ ก็คือ “การที่ตัวละครหลายตัวมีปฏิสัมพันธ์กันอย่างลื่นไหลและรุนแรง”
อันนี้เป็นภาพขณะฝึกซ้อม “เมื่อผมหลับในคืนปฏิวัติ”
http://blog.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.ListAll&friendID=131201324
Monday, December 17, 2007
"JUST SAY NO TO FAMILY VALUES"
This is my comment in Girish Shambu’s blog:
http://www.girishshambu.com/blog/2007/12/didactic-cinema.html
--Girish, thanks a lot for the link mention. That post in my blog is actually a copy of my comment in a Thai webboard. I wrote it because someone in that webboard expresses interest in British films. So I copied Miguel Marias’ comments from your blog, because I think his comments are very useful. I wish I had more time to explore his list.
--I have learned many things from this post. I think your entry “Didactic Cinema” teaches me a lot of things. I don’t think I have any opinions on this topic, because I’m not sure about the definition of didactic film, and I always view films in a very subjective way. I just know that I tend to like films which convey messages I agree with, and I tend to dislike films with messages which are in contrast with my personal beliefs. For example, I like some social-conscious films of Prince Chatri of Thailand, but I don’t like something in his historical epic films, because they tend to convey some patriotic messages. I also don’t like some Thai short films, because they tend to convey the message-- “We should love our family, our father, our mother, our grandmother, etc.” I think I hate most films which try to tell the audience to love their family or their country. I also wonder why I like the style of Ozu’s films very much, but I feel very detached from the contents in Ozu’s films, especially if they are about family. I much prefer the contents in Nagisa Oshima’s or Shohei Imamura’s films to Ozu. I wonder if Ozu tried to teach the audience something about family values.
Is INEXTINGUISABLE FIRE (1969, Harun Farocki) a didactic film? If it is didactic, it may be one of my most favorite didactic films.
--I think there is a chalkboard in LA CHINOISE (Jean-Luc Godard). In this film, there are many famous names on the board at first, but Jean-Pierre Leaud keeps erasing the names on the board during the film until there are very few names left. I wonder whose names are erased and whose names are left on the board in LA CHINOISE.
--There is a brief scene in which a chalkboard appears in THE BURIED FOREST (2005, Kohei Oguri). In this scene, a teacher tells her students about how the forest was buried by using some drawings on the chalkboard.
-------------------------------------------------------
I like the film JUST SAY NO TO FAMILY VALUES by Antonello Faretta very much, so this is a poem by John Giorno which is recited in the film:
JUST SAY NO TO FAMILY VALUES
On a day when
you're walking
down the street
and you see
a hearse
with a coffin,
followed by
a flower car
and limos,
you know the day
is auspicious,
your plans are going to be
successful;
but on a day when
you see a bride and groom
and wedding party,
watch out,
be careful,
it might be a bad sign.
Just say no
to family values,
and don't quit
your day job.
Drugs
are sacred
substances,
and some drugs
are very sacred substances,
please praise them
for somewhat liberating
the mind.
Tobacco
is a sacred substance
to some,
and even though you've
stopped smoking,
show a little respect.
Alcohol
is totally great,
let us celebrate
the glorious qualities
of booze,
and I had
a good time
being with you.
Just
do it,
just don't
not do it,
just do it.
Christian
fundamentalists,
and fundamentalists
in general,
are viruses,
and they're killing us,
multiplying
and mutating,
and they destroying us,
now, you know,
you got to give
strong medicine
to combat
a virus.
Who's buying?
good acid,
I'm flying,
slipping
and sliding,
slurping
and slamming,
I'm sinking,
dipping
and dripping,
and squirting
inside you;
never
fast forward
a come shot;
milk, milk,
lemonade,
round the corner
where the chocolate's made;
I love to see
your face
when you're suffering.
Do it
with anybody
you want,
whatever
you want,
for as long as you want,
any place,
any place,
when it's possible,
and try to be
safe;
in a situation where
you must abandon
yourself
completely
beyond all concepts.
Twat throat
and cigarette dew,
that floor
would ruin
a sponge mop,
she's the queen
of great bliss;
light
in your heart,
flowing up
a crystal channel
into your eyes
and out
hooking
the world
with compassion.
Just
say
no
to family
values.
We don't have to say No
to family values,
cause we never
think about them;
just
do it,
just make
love
and compassion.
You can watch the film at:
http://www.youtube.com/watch?v=uX2ChhMiOmk
http://www.girishshambu.com/blog/2007/12/didactic-cinema.html
--Girish, thanks a lot for the link mention. That post in my blog is actually a copy of my comment in a Thai webboard. I wrote it because someone in that webboard expresses interest in British films. So I copied Miguel Marias’ comments from your blog, because I think his comments are very useful. I wish I had more time to explore his list.
--I have learned many things from this post. I think your entry “Didactic Cinema” teaches me a lot of things. I don’t think I have any opinions on this topic, because I’m not sure about the definition of didactic film, and I always view films in a very subjective way. I just know that I tend to like films which convey messages I agree with, and I tend to dislike films with messages which are in contrast with my personal beliefs. For example, I like some social-conscious films of Prince Chatri of Thailand, but I don’t like something in his historical epic films, because they tend to convey some patriotic messages. I also don’t like some Thai short films, because they tend to convey the message-- “We should love our family, our father, our mother, our grandmother, etc.” I think I hate most films which try to tell the audience to love their family or their country. I also wonder why I like the style of Ozu’s films very much, but I feel very detached from the contents in Ozu’s films, especially if they are about family. I much prefer the contents in Nagisa Oshima’s or Shohei Imamura’s films to Ozu. I wonder if Ozu tried to teach the audience something about family values.
Is INEXTINGUISABLE FIRE (1969, Harun Farocki) a didactic film? If it is didactic, it may be one of my most favorite didactic films.
--I think there is a chalkboard in LA CHINOISE (Jean-Luc Godard). In this film, there are many famous names on the board at first, but Jean-Pierre Leaud keeps erasing the names on the board during the film until there are very few names left. I wonder whose names are erased and whose names are left on the board in LA CHINOISE.
--There is a brief scene in which a chalkboard appears in THE BURIED FOREST (2005, Kohei Oguri). In this scene, a teacher tells her students about how the forest was buried by using some drawings on the chalkboard.
-------------------------------------------------------
I like the film JUST SAY NO TO FAMILY VALUES by Antonello Faretta very much, so this is a poem by John Giorno which is recited in the film:
JUST SAY NO TO FAMILY VALUES
On a day when
you're walking
down the street
and you see
a hearse
with a coffin,
followed by
a flower car
and limos,
you know the day
is auspicious,
your plans are going to be
successful;
but on a day when
you see a bride and groom
and wedding party,
watch out,
be careful,
it might be a bad sign.
Just say no
to family values,
and don't quit
your day job.
Drugs
are sacred
substances,
and some drugs
are very sacred substances,
please praise them
for somewhat liberating
the mind.
Tobacco
is a sacred substance
to some,
and even though you've
stopped smoking,
show a little respect.
Alcohol
is totally great,
let us celebrate
the glorious qualities
of booze,
and I had
a good time
being with you.
Just
do it,
just don't
not do it,
just do it.
Christian
fundamentalists,
and fundamentalists
in general,
are viruses,
and they're killing us,
multiplying
and mutating,
and they destroying us,
now, you know,
you got to give
strong medicine
to combat
a virus.
Who's buying?
good acid,
I'm flying,
slipping
and sliding,
slurping
and slamming,
I'm sinking,
dipping
and dripping,
and squirting
inside you;
never
fast forward
a come shot;
milk, milk,
lemonade,
round the corner
where the chocolate's made;
I love to see
your face
when you're suffering.
Do it
with anybody
you want,
whatever
you want,
for as long as you want,
any place,
any place,
when it's possible,
and try to be
safe;
in a situation where
you must abandon
yourself
completely
beyond all concepts.
Twat throat
and cigarette dew,
that floor
would ruin
a sponge mop,
she's the queen
of great bliss;
light
in your heart,
flowing up
a crystal channel
into your eyes
and out
hooking
the world
with compassion.
Just
say
no
to family
values.
We don't have to say No
to family values,
cause we never
think about them;
just
do it,
just make
love
and compassion.
You can watch the film at:
http://www.youtube.com/watch?v=uX2ChhMiOmk
Thursday, December 13, 2007
ERIC ROHMER'S FILMS IN MY PREFERENTIAL ORDER
This is my comment in Fancyjoy’s blog:
http://fancyjoy.blogspot.com/2007/11/ma-nuit-chez-maud-1969.html
เออ ใช่ พอน้องจอยบอก ก็เลยทำให้สังเกตขึ้นมาได้ว่าในชีวิตจริงดิฉันเคยชอบผู้ชายหัวเถิกบางคนเหมือนกัน ฮะฮะ ไม่เคยสังเกตรสนิยมตัวเองตรงจุดนี้มาก่อน
ตอนนี้ได้ดูหนังของ ERIC ROHMER ไปแล้ว 19 เรื่องค่ะ แต่ยังไม่ได้ดู THE AVIATOR’S WIFE ก็เลยยังไม่ได้เข้าไปอ่านที่น้องจอยเขียนถึงหนังเรื่องนี้ แต่ได้เข้าไปอ่านที่น้องจอยเขียนถึง A WINTER’S TALE แล้วค่ะ
This is the list of Eric Rohmer’s films I have seen:
In roughly preferential order:
1.THE GREEN RAY (1986, A+)
2.FOUR ADVENTURES OF REINETTE AND MIRABELLE (1987, A+)
3.PAULINE AT THE BEACH (1983, A+)
4.AUTUMN TALE (1998, A+)
5.A SUMMER’S TALE (1996, A+)
6.MY NIGHT AT MAUD’S (1969, A+)
7.CLAIRE’S KNEE (1970, A+)
8.A WINTER’S TALE (1992, A+)
9.A GOOD MARRIAGE (1982, A+/A)
10.RENDEZVOUS IN PARIS (1995, A)
11.THE GIRL AT THE MONCEAU BAKERY (1963, A)
12.LA COLLECTIONNEUSE (1967, A)
13.SUZANNE’S CAREER (1963, A)
14.A TALE OF SPRINGTIME (1990, A)
15.BOYFRIENDS AND GIRLFRIENDS (1987, A)
16.CHLOE IN THE AFTERNOON (1972, A-)
17.THE MARQUIS OF O (1976, A-)
18.FULL MOON IN PARIS (1984, B+)
19.PERCEVAL LE GALLOIS (1978, B+)
----------------------------------------------
You can read Jesse’s review on THE ROMANCE OF ASTREA AND CELADON (2007, Eric Rohmer) here:
http://www.dvdverdict.com/judgeblog/jataide/post/1540
------------------------------------
This is not about Eric Rohmer, but when I saw the title A TALE OF SPRINGTIME, it reminds me of a very beautiful song—SPRING by SAINT ETIENNE.
http://www.youtube.com/watch?v=DDulIMhk9sw
http://fancyjoy.blogspot.com/2007/11/ma-nuit-chez-maud-1969.html
เออ ใช่ พอน้องจอยบอก ก็เลยทำให้สังเกตขึ้นมาได้ว่าในชีวิตจริงดิฉันเคยชอบผู้ชายหัวเถิกบางคนเหมือนกัน ฮะฮะ ไม่เคยสังเกตรสนิยมตัวเองตรงจุดนี้มาก่อน
ตอนนี้ได้ดูหนังของ ERIC ROHMER ไปแล้ว 19 เรื่องค่ะ แต่ยังไม่ได้ดู THE AVIATOR’S WIFE ก็เลยยังไม่ได้เข้าไปอ่านที่น้องจอยเขียนถึงหนังเรื่องนี้ แต่ได้เข้าไปอ่านที่น้องจอยเขียนถึง A WINTER’S TALE แล้วค่ะ
This is the list of Eric Rohmer’s films I have seen:
In roughly preferential order:
1.THE GREEN RAY (1986, A+)
2.FOUR ADVENTURES OF REINETTE AND MIRABELLE (1987, A+)
3.PAULINE AT THE BEACH (1983, A+)
4.AUTUMN TALE (1998, A+)
5.A SUMMER’S TALE (1996, A+)
6.MY NIGHT AT MAUD’S (1969, A+)
7.CLAIRE’S KNEE (1970, A+)
8.A WINTER’S TALE (1992, A+)
9.A GOOD MARRIAGE (1982, A+/A)
10.RENDEZVOUS IN PARIS (1995, A)
11.THE GIRL AT THE MONCEAU BAKERY (1963, A)
12.LA COLLECTIONNEUSE (1967, A)
13.SUZANNE’S CAREER (1963, A)
14.A TALE OF SPRINGTIME (1990, A)
15.BOYFRIENDS AND GIRLFRIENDS (1987, A)
16.CHLOE IN THE AFTERNOON (1972, A-)
17.THE MARQUIS OF O (1976, A-)
18.FULL MOON IN PARIS (1984, B+)
19.PERCEVAL LE GALLOIS (1978, B+)
----------------------------------------------
You can read Jesse’s review on THE ROMANCE OF ASTREA AND CELADON (2007, Eric Rohmer) here:
http://www.dvdverdict.com/judgeblog/jataide/post/1540
------------------------------------
This is not about Eric Rohmer, but when I saw the title A TALE OF SPRINGTIME, it reminds me of a very beautiful song—SPRING by SAINT ETIENNE.
http://www.youtube.com/watch?v=DDulIMhk9sw
A TRAILER OF ONE OF MY MOST FAV. FILMS OF ALL TIME
This is a trailer of CRY IN SILENCE (2006, J. G. Biggs, A+++++++++++++++), my most favorite film of 2007, and one of my most favorite films of all time. I don’t know if this is a good film or not. I just know that I don’t want to see a good film. I just want to see a film which UNDERSTANDS ME AND MY FEELINGS. “CRY IN SILENCE” IS ONE OF VERY FEW FILMS IN THE WORLD WHICH TRULY UNDERSTANDS ME AND MY FEELINGS.
http://www.youtube.com/watch?v=J4oGNWvKQ9o
---------------------------------------------------------------------------
This is clips recommended by Mr. PC from Bioscope Webboard:
Ursula Oppens performing Frederic Rzewski’s “The People United”
http://www.youtube.com/watch?v=RTuv6LfOQrU
“Quilapayun” singing “THE PEOPLE UNITED WILL NEVER BE DEFEATED”
http://www.youtube.com/watch?v=fvlgM70tBGc
http://www.youtube.com/watch?v=KRH0uYgK2QQ
http://www.youtube.com/watch?v=J4oGNWvKQ9o
---------------------------------------------------------------------------
This is clips recommended by Mr. PC from Bioscope Webboard:
Ursula Oppens performing Frederic Rzewski’s “The People United”
http://www.youtube.com/watch?v=RTuv6LfOQrU
“Quilapayun” singing “THE PEOPLE UNITED WILL NEVER BE DEFEATED”
http://www.youtube.com/watch?v=fvlgM70tBGc
http://www.youtube.com/watch?v=KRH0uYgK2QQ
MY DVD WISH LIST FROM MIGUEL MARIAS' COMMENTS IN GIRISH'S BLOG
This is my comment in Bioscope Webboard:
http://www.bioscopemagazine.com/smf/index.php?topic=71.570
ตอบน้อง NANOGUY
ชอบหนังเรื่อง ABDUCTION: THE MEGUMI YOKOTA STORY (A) มากๆเหมือนกันค่ะ ในความเห็นส่วนตัวแล้ว พี่รู้สึกว่าหนังเรื่องนี้อาจจะไม่ได้มีความน่าสนใจมากนักในแง่ศิลปะ แต่พี่ชอบเนื้อหาของหนังเรื่องนี้มากๆ
ตอบคุณ PC
--ดิฉันไม่มีความรู้เรื่องดนตรีคลาสสิคค่ะ ก็เลยต้องขอบคุณคุณ pc มากๆที่ให้เกร็ดความรู้เกี่ยวกับเรื่องพวกนี้ เมื่อพูดถึงประเด็นเรื่องดนตรีคลาสสิคแล้ว ก็เลยนึกขึ้นได้ว่าเพิ่งอ่านคอลัมน์ของคุณอึ่งอ่างทะเลในหนังสือพิมพ์ BANGKOK POST ฉบับเมื่อหลายศุกร์ก่อน มีการเขียนแนะนำหนังสือเกี่ยวกับดนตรีคลาสสิคในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ด้วย ดิฉันจำชื่อหนังสือและจำชื่อคนเขียนไม่ได้ แต่จำได้ว่าคุณอึ่งอ่างทะเลเขียนถึงเนื้อหาบางส่วนของหนังสือเล่มนี้ที่น่าสนใจมาก นั่นก็คือคนเขียนหนังสือเล่มนี้เขาตั้งข้อสังเกตว่า การที่ฮิตเลอร์และนาซีชื่นชอบดนตรีคลาสสิคมากๆอาจจะเป็นสาเหตุส่วนหนึ่งที่ทำให้หนังหลายเรื่องหลังสงครามโลกครั้งที่สองมีตัวละครผู้ร้ายที่ชอบฟังดนตรีคลาสสิค (เท่าที่ดิฉันนึกออกก็มีผู้ร้ายใน LEON: THE PROFESSIONAL) ในขณะที่ตัวละครพระเอกมักจะชอบฟังเพลงร็อค หรืออะไรทำนองนี้
--ฉากอิซาเบล อัดจานีในสถานีรถไฟใต้ดินใน POSSESSION เป็นหนึ่งในฉากที่ดิฉันชอบมากที่สุดในชีวิตค่ะ ดิฉันได้ลองเข้าไปดูคลิปที่คุณ PC ทำลิงค์ไว้ให้แล้ว ก็เลยเห็นว่าอัดจานีเธอเหมือนมีอาการคันคะเยอด้วย (ดิฉันลืมส่วนนี้ไปแล้ว) เห็นอัดจานีมีอาการอย่างนี้แล้วก็เลยคิดว่าเธอเหมาะจะมาอยู่ร่วมห้องกับ ASHLEY JUDD ใน BUG อย่างมากๆ
--พูดถึงหนังอังกฤษแล้ว ก็เลยนึกขึ้นมาได้ว่า ใน blog ของคุณ GIRISH SHAMBU เพิ่งมีการคุยกันเรื่อง BRITISH NEW WAVE FILMMAKERS ในทศวรรษ 1960 ด้วยค่ะ อ่านเรื่องนี้ได้ที่
http://www.girishshambu.com/blog/2007/11/movie-vs-british-cinema.html
ใน blog นี้มีความเห็นของคุณ Miguel Marias ที่น่าสนใจมากๆค่ะ เพราะเขาได้ทำรายชื่อผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอังกฤษที่น่าสนใจไว้ด้วย
Miguel Marias left some very useful comments in Girish’s blog about interesting British filmmakers. These are parts of his comments:
“Personally, I'd recommend another diet. Better see the really great (or enjoyable, inventive and even very good) British movies (there have always been a few), made by Humphrey Jennings, Bill Douglas, Michael Powell (sometimes with Emeric Pressburger), Stephen Dwoskin, Alexander Mackendrick, Terence Fisher, Robert Hamer, Basil Wright, Herbert Wilcox, Joseph Losey (born American and American filmmaker until 1952), Alan Clarke, Charles Crichton, Jack Clayton, Basil Dean, Zoltan and Alexander Korda, David Lean, Carol Reed, the early Loach/Frears/Leigh/Hodges and still several others, most unreputed or excessively labelled "American" like Chaplin and Hitchcock.”
“I could have mentioned as well Maurice Elvey ("Hindle Wakes", "The Clairvoyant"), Muriel Box, Alan Curtis, Victor Saville, Compton Bennett, Frank Launder & Sydney Gilliatt, Charles Frend, Ronald Neame, Terence Young, Harry Watt, John Grierson, Ken Hughes, Val Guest, John Gilling, Lionel Jeffries, Peter Ustinov (his "Billy Budd" is a very good film), the prematurely deceased Seth Holt and Michael Reeve. There are certainly very interesting British films, at least since John Stuart Blackton.”
I look for the information of some DVDs of the filmmakers Miguel Marias recommended, so I can add them to my DVD wish list:
1.Humphrey Jennings (1907-1950)
http://www.imdb.com/name/nm0421165/
This is the description of his DVD from http://www.amazon.com/
“One of the greatest figures in the celebrated British Documentary film movement, Humphery Jennings is most remembered for the way his films reflected the concerns and conditions of World War II in the United Kingdom. Jennings was a wonderful filmmaker who made uniquely beautiful films. He had a poet's command of film language, a painter's eye for evocative imagery and composition, a musician's ear for rhythm and tone and counterpoint, a Soviet's sense of juxtaposition, a journalist's nose for the concrete and the factual, and a compassionate man's love for the people he portrayed. This six film collection allows the world to see the power and beauty of Jennings's historically important films. Films: London Can Take It (1940, 9 min.), Words for Battle (1941, 8 min.), Listen to Britain (1942, 18 min.), Fires Were Started (a.k.a. I Was a Fireman) (1943, 74 min.), A Diary for Timothy (1943, 39 min.), Family Portrait (1951, 24 min.).”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/514RWH07MEL._SS500_.jpg
2.Alexander Mackendrick (1912-1993)
http://www.imdb.com/name/nm0533241/
ดิฉันเคยดูเรื่อง THE LADYKILLERS (1955, Alexander Mackendrick, B) แต่ไม่ได้ชอบมากนัก
2.1 THE MAN IN THE WHITE SUIT (1951)
Synopsis from http://www.amazon.com/
“Ealing comedy--cozy, gentle, and whimsical, right? In this case, think again. Alexander Mackendrick was always the most politically aware of the Ealing directors, and in The Man in the White Suit (1952) he takes the studio's favorite theme of the little man up against the system and gives it a sharp satirical twist. Sidney Stratton (Alec Guinness at his most unworldly), a maverick scientist working in a textile mill, invents a fabric that never gets dirty and never wears out. He's hailed as a genius--until management and unions alike realize what his brainwave implies. Mackendrick's humor is exact and pointed, and the satire turns savage as a lynch mob of bosses and workers hunt Sidney down through dark, narrow streets. Mackendrick's disenchanted view of class-ridden British society still rings horribly true, and he draws note-perfect performances from the cream of British character actors: Cecil Parker as the liberal mill owner (based, it's said, on Ealing boss Michael Balcon); Ernest Thesiger as the evil old godfather of the industry; and, wittily sensual as Sidney's confidante, the ever-wonderful Joan Greenwood. Plus, listen out for the "voice" of Sidney's bizarre apparatus, the funniest and most unforgettable sound effect ever devised. --Philip Kemp
”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51CQWWVHA6L._SS500_.jpg
2.2 A HIGH WIND IN JAMAICA (1965)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51XWHEAD38L._SS500_.jpg
3.TERENCE FISHER (1904-1980)
3.1 SO LONG AT THE FAIR (1950)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/416SF9NgRCL._SS500_.jpg
3.2 FOUR-SIDED TRIANGLE (1953)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51HJZJS4S7L._SS500_.jpg
3.3 THE REVENGE OF FRANKENSTEIN (1958)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51F6MHRXGSL._SS500_.jpg
3.4 ISLAND OF TERROR (1966)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/517TCCRFXNL._SS500_.jpg
3.5 THE DEVIL RIDES OUT (1968)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51AS15VA2ZL._SS500_.jpg
4.HERBERT WILCOX
NELL GWYN (1934)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51R3KBZ9WGL._SS500_.jpg
5.ALAN CLARKE (1935-1990)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51002RD3VDL._SS500_.jpg
5.1 SCUM (1979)
Synopsis from http://www.amazon.com/
“The son of a bricklayer who also spent some time as a laborer before studying acting and directing in Canada, Alan Clarke (who died in 1990) got his start at the BBC in the 1960s. By 1977, he had directed his explosive and controversial television feature, Scum, starring Ray Winstone (Sexy Beast) as a survivor at a corrupt and brutal juvenile prison. Harrowing, claustrophobic, and deeply tragic, Scum was banned by the BBC for graphic brutality (and, quite likely, criticism of the justice system), leading Clarke to remake it with Winstone and the same script as a 1979 theatrical release. Both versions are included on this disc, and each is a unique experience. The earlier Scum is a lean, low-budget, relentlessly nightmarish drama while its second take is moodier, slower, and intermittently shocking. --Tom Keogh”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51PWP3SQ86L._SS500_.jpg
5.2 MADE IN BRITAIN (1981)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51A0A6Y505L._SS500_.jpg
Synopsis from http://www.amazon.com/
“Academy Award(r) nominee Tim Roth (RESERVOIR DOGS, PULP FICTION) made his unforgettable film debut as Trevor, a ferocious teenage skinhead whose random acts of racism, vandalism and violence send him on a snarling spiral through England's justice system. This is the unsparing portrait of youth fueled by rage and hate prowling an empire ruled by repression and despair. It remains a shattering cinematic experience that could only be MADE IN BRITAIN.”
5.3 THE FIRM (1988)
Synopsis from http://www.amazon.com/
“The Firm and Elephant are two of Clarke's most interesting films and perhaps the best evidence of a surrealist streak often noted by his contemporaries. The Firm (1998) stars Gary Oldman in a dazzling performance as a London realtor, Bex, whose hobby is soccer hooliganism. Surrounded by other middle-class mates with nice cars, homes, and families, Bex is essentially a gang ringleader who exchanges violent hostilities with another gang of even better-dressed, better-spoken London soccer fans. Clarke's images of grown men, with lives of real responsibility, beating each other's brains in is too bizarre to shake off. From the same year is Clarke's short, Elephant, in which a wordless series of vignettes about shootings take on a ritual, almost musical, form. --Tom Keogh”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51ZCG1TB44L._SS500_.jpg
--เห็นคุณ pc เขียนถึงคลิปบัลเลต์ที่คุณชอบดูเป็นประจำ ดิฉันก็เลยนึกถึงหนังที่ดิฉันอยากดูอีกหลายๆรอบค่ะ ซึ่งก็คือหนังที่ดิฉันชอบที่สุดในปีนี้ เรื่อง CRY IN SILENCE (2006, J. G. Biggs, A+++++++++++++++)
http://www.bioscopemagazine.com/smf/index.php?topic=71.570
ตอบน้อง NANOGUY
ชอบหนังเรื่อง ABDUCTION: THE MEGUMI YOKOTA STORY (A) มากๆเหมือนกันค่ะ ในความเห็นส่วนตัวแล้ว พี่รู้สึกว่าหนังเรื่องนี้อาจจะไม่ได้มีความน่าสนใจมากนักในแง่ศิลปะ แต่พี่ชอบเนื้อหาของหนังเรื่องนี้มากๆ
ตอบคุณ PC
--ดิฉันไม่มีความรู้เรื่องดนตรีคลาสสิคค่ะ ก็เลยต้องขอบคุณคุณ pc มากๆที่ให้เกร็ดความรู้เกี่ยวกับเรื่องพวกนี้ เมื่อพูดถึงประเด็นเรื่องดนตรีคลาสสิคแล้ว ก็เลยนึกขึ้นได้ว่าเพิ่งอ่านคอลัมน์ของคุณอึ่งอ่างทะเลในหนังสือพิมพ์ BANGKOK POST ฉบับเมื่อหลายศุกร์ก่อน มีการเขียนแนะนำหนังสือเกี่ยวกับดนตรีคลาสสิคในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ด้วย ดิฉันจำชื่อหนังสือและจำชื่อคนเขียนไม่ได้ แต่จำได้ว่าคุณอึ่งอ่างทะเลเขียนถึงเนื้อหาบางส่วนของหนังสือเล่มนี้ที่น่าสนใจมาก นั่นก็คือคนเขียนหนังสือเล่มนี้เขาตั้งข้อสังเกตว่า การที่ฮิตเลอร์และนาซีชื่นชอบดนตรีคลาสสิคมากๆอาจจะเป็นสาเหตุส่วนหนึ่งที่ทำให้หนังหลายเรื่องหลังสงครามโลกครั้งที่สองมีตัวละครผู้ร้ายที่ชอบฟังดนตรีคลาสสิค (เท่าที่ดิฉันนึกออกก็มีผู้ร้ายใน LEON: THE PROFESSIONAL) ในขณะที่ตัวละครพระเอกมักจะชอบฟังเพลงร็อค หรืออะไรทำนองนี้
--ฉากอิซาเบล อัดจานีในสถานีรถไฟใต้ดินใน POSSESSION เป็นหนึ่งในฉากที่ดิฉันชอบมากที่สุดในชีวิตค่ะ ดิฉันได้ลองเข้าไปดูคลิปที่คุณ PC ทำลิงค์ไว้ให้แล้ว ก็เลยเห็นว่าอัดจานีเธอเหมือนมีอาการคันคะเยอด้วย (ดิฉันลืมส่วนนี้ไปแล้ว) เห็นอัดจานีมีอาการอย่างนี้แล้วก็เลยคิดว่าเธอเหมาะจะมาอยู่ร่วมห้องกับ ASHLEY JUDD ใน BUG อย่างมากๆ
--พูดถึงหนังอังกฤษแล้ว ก็เลยนึกขึ้นมาได้ว่า ใน blog ของคุณ GIRISH SHAMBU เพิ่งมีการคุยกันเรื่อง BRITISH NEW WAVE FILMMAKERS ในทศวรรษ 1960 ด้วยค่ะ อ่านเรื่องนี้ได้ที่
http://www.girishshambu.com/blog/2007/11/movie-vs-british-cinema.html
ใน blog นี้มีความเห็นของคุณ Miguel Marias ที่น่าสนใจมากๆค่ะ เพราะเขาได้ทำรายชื่อผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอังกฤษที่น่าสนใจไว้ด้วย
Miguel Marias left some very useful comments in Girish’s blog about interesting British filmmakers. These are parts of his comments:
“Personally, I'd recommend another diet. Better see the really great (or enjoyable, inventive and even very good) British movies (there have always been a few), made by Humphrey Jennings, Bill Douglas, Michael Powell (sometimes with Emeric Pressburger), Stephen Dwoskin, Alexander Mackendrick, Terence Fisher, Robert Hamer, Basil Wright, Herbert Wilcox, Joseph Losey (born American and American filmmaker until 1952), Alan Clarke, Charles Crichton, Jack Clayton, Basil Dean, Zoltan and Alexander Korda, David Lean, Carol Reed, the early Loach/Frears/Leigh/Hodges and still several others, most unreputed or excessively labelled "American" like Chaplin and Hitchcock.”
“I could have mentioned as well Maurice Elvey ("Hindle Wakes", "The Clairvoyant"), Muriel Box, Alan Curtis, Victor Saville, Compton Bennett, Frank Launder & Sydney Gilliatt, Charles Frend, Ronald Neame, Terence Young, Harry Watt, John Grierson, Ken Hughes, Val Guest, John Gilling, Lionel Jeffries, Peter Ustinov (his "Billy Budd" is a very good film), the prematurely deceased Seth Holt and Michael Reeve. There are certainly very interesting British films, at least since John Stuart Blackton.”
I look for the information of some DVDs of the filmmakers Miguel Marias recommended, so I can add them to my DVD wish list:
1.Humphrey Jennings (1907-1950)
http://www.imdb.com/name/nm0421165/
This is the description of his DVD from http://www.amazon.com/
“One of the greatest figures in the celebrated British Documentary film movement, Humphery Jennings is most remembered for the way his films reflected the concerns and conditions of World War II in the United Kingdom. Jennings was a wonderful filmmaker who made uniquely beautiful films. He had a poet's command of film language, a painter's eye for evocative imagery and composition, a musician's ear for rhythm and tone and counterpoint, a Soviet's sense of juxtaposition, a journalist's nose for the concrete and the factual, and a compassionate man's love for the people he portrayed. This six film collection allows the world to see the power and beauty of Jennings's historically important films. Films: London Can Take It (1940, 9 min.), Words for Battle (1941, 8 min.), Listen to Britain (1942, 18 min.), Fires Were Started (a.k.a. I Was a Fireman) (1943, 74 min.), A Diary for Timothy (1943, 39 min.), Family Portrait (1951, 24 min.).”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/514RWH07MEL._SS500_.jpg
2.Alexander Mackendrick (1912-1993)
http://www.imdb.com/name/nm0533241/
ดิฉันเคยดูเรื่อง THE LADYKILLERS (1955, Alexander Mackendrick, B) แต่ไม่ได้ชอบมากนัก
2.1 THE MAN IN THE WHITE SUIT (1951)
Synopsis from http://www.amazon.com/
“Ealing comedy--cozy, gentle, and whimsical, right? In this case, think again. Alexander Mackendrick was always the most politically aware of the Ealing directors, and in The Man in the White Suit (1952) he takes the studio's favorite theme of the little man up against the system and gives it a sharp satirical twist. Sidney Stratton (Alec Guinness at his most unworldly), a maverick scientist working in a textile mill, invents a fabric that never gets dirty and never wears out. He's hailed as a genius--until management and unions alike realize what his brainwave implies. Mackendrick's humor is exact and pointed, and the satire turns savage as a lynch mob of bosses and workers hunt Sidney down through dark, narrow streets. Mackendrick's disenchanted view of class-ridden British society still rings horribly true, and he draws note-perfect performances from the cream of British character actors: Cecil Parker as the liberal mill owner (based, it's said, on Ealing boss Michael Balcon); Ernest Thesiger as the evil old godfather of the industry; and, wittily sensual as Sidney's confidante, the ever-wonderful Joan Greenwood. Plus, listen out for the "voice" of Sidney's bizarre apparatus, the funniest and most unforgettable sound effect ever devised. --Philip Kemp
”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51CQWWVHA6L._SS500_.jpg
2.2 A HIGH WIND IN JAMAICA (1965)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51XWHEAD38L._SS500_.jpg
3.TERENCE FISHER (1904-1980)
3.1 SO LONG AT THE FAIR (1950)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/416SF9NgRCL._SS500_.jpg
3.2 FOUR-SIDED TRIANGLE (1953)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51HJZJS4S7L._SS500_.jpg
3.3 THE REVENGE OF FRANKENSTEIN (1958)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51F6MHRXGSL._SS500_.jpg
3.4 ISLAND OF TERROR (1966)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/517TCCRFXNL._SS500_.jpg
3.5 THE DEVIL RIDES OUT (1968)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51AS15VA2ZL._SS500_.jpg
4.HERBERT WILCOX
NELL GWYN (1934)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51R3KBZ9WGL._SS500_.jpg
5.ALAN CLARKE (1935-1990)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51002RD3VDL._SS500_.jpg
5.1 SCUM (1979)
Synopsis from http://www.amazon.com/
“The son of a bricklayer who also spent some time as a laborer before studying acting and directing in Canada, Alan Clarke (who died in 1990) got his start at the BBC in the 1960s. By 1977, he had directed his explosive and controversial television feature, Scum, starring Ray Winstone (Sexy Beast) as a survivor at a corrupt and brutal juvenile prison. Harrowing, claustrophobic, and deeply tragic, Scum was banned by the BBC for graphic brutality (and, quite likely, criticism of the justice system), leading Clarke to remake it with Winstone and the same script as a 1979 theatrical release. Both versions are included on this disc, and each is a unique experience. The earlier Scum is a lean, low-budget, relentlessly nightmarish drama while its second take is moodier, slower, and intermittently shocking. --Tom Keogh”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51PWP3SQ86L._SS500_.jpg
5.2 MADE IN BRITAIN (1981)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51A0A6Y505L._SS500_.jpg
Synopsis from http://www.amazon.com/
“Academy Award(r) nominee Tim Roth (RESERVOIR DOGS, PULP FICTION) made his unforgettable film debut as Trevor, a ferocious teenage skinhead whose random acts of racism, vandalism and violence send him on a snarling spiral through England's justice system. This is the unsparing portrait of youth fueled by rage and hate prowling an empire ruled by repression and despair. It remains a shattering cinematic experience that could only be MADE IN BRITAIN.”
5.3 THE FIRM (1988)
Synopsis from http://www.amazon.com/
“The Firm and Elephant are two of Clarke's most interesting films and perhaps the best evidence of a surrealist streak often noted by his contemporaries. The Firm (1998) stars Gary Oldman in a dazzling performance as a London realtor, Bex, whose hobby is soccer hooliganism. Surrounded by other middle-class mates with nice cars, homes, and families, Bex is essentially a gang ringleader who exchanges violent hostilities with another gang of even better-dressed, better-spoken London soccer fans. Clarke's images of grown men, with lives of real responsibility, beating each other's brains in is too bizarre to shake off. From the same year is Clarke's short, Elephant, in which a wordless series of vignettes about shootings take on a ritual, almost musical, form. --Tom Keogh”
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51ZCG1TB44L._SS500_.jpg
--เห็นคุณ pc เขียนถึงคลิปบัลเลต์ที่คุณชอบดูเป็นประจำ ดิฉันก็เลยนึกถึงหนังที่ดิฉันอยากดูอีกหลายๆรอบค่ะ ซึ่งก็คือหนังที่ดิฉันชอบที่สุดในปีนี้ เรื่อง CRY IN SILENCE (2006, J. G. Biggs, A+++++++++++++++)
PHOTOS FROM MY FAVORITE STAGE PLAY
PHOTOS FROM THE STAGE PLAY “WHEN I SLEPT OVER THE NIGHT OF THE REVOLUTION” (2007, Ninart Boonpothong, A+)
http://www.212cafe.com/freewebboard/view.php?user=lakorn&id=597
http://www.212cafe.com/freewebboard/view.php?user=lakorn&id=597
Tuesday, December 11, 2007
FAVORITE ACTRESS OF FEBRUARY 2007
As the year 2007 is going to end soon, I think I have to post something I want to post, but haven’t done it yet.
FAVORITE ACTRESS OF FEBRUARY 2007
1.Alicia Amatriain in the ballet MONO LISA (choreographed by Itzik Galili, A+)
You can watch “UD, US AND HICCUPS”, choreographed by Itzik Galili here:
http://www.youtube.com/watch?v=gHRZGJ35zzQ
You can watch Alicia Amatriain’s performance here:
http://www.youtube.com/watch?v=tANSGn3Acus
2.Sylvia Ulrich (Ursula) – THE HUNGER YEARS: IN A LAND OF PLENTY (1980, Jutta Bruckner, A+)
3.Marlene Jobert (Catherine) – WE WILL NOT GROW OLD TOGETHER (1972, Maurice Pialat, A+)
http://www.imdb.com/name/nm0423381/
4.Yum Jung-ah – THE OLD GARDEN (2006, Im Sang-soo, A+)
http://www.imdb.com/name/nm0947514/
5.Elina Lowensohn – KITCHEN (2005, Alice Winocour, A+)
6.Jane Birkin – KUNG-FU MASTER (1987, Agnes Varda, A+)
7.Lola Duenas (Sole) – VOLVER (2006, Pedro Almodovar, A)
http://www.imdb.com/name/nm0240318/
8.Blanca Portillo (Agustina) – VOLVER (2006, Pedro Almodovar, A)
http://www.imdb.com/name/nm0692391/
9.Chen Jin (Mrs. Jiang) – CURSE OF THE GOLDEN FLOWER (2006, Zhang Yimou, A-)
http://www.imdb.com/name/nm1901307/
10.Martina Gedeck (Christa-Maria Sieland) – THE LIVES OF OTHERS (2006, Florian Henckel von Donnersmarck, A+)
Favorite actress of Jan 2007
http://celinejulie.blogspot.com/2007/03/favorite-actress-of-jan-2007.html
------------------------------------------------
This is my comment in Noel Vera’s blog:
http://criticafterdark.blogspot.com/2007/12/sight-and-sounds-best-of-007.html
Hi, Noel. Concerning your comments in Girish’s blog, I really wish I could see TODO TODO TEROS. I once saw a short film of John Torres called SALAT (2004), which has a very interesting style, though I think I have to see it more than once to be able to really appreciate this short film.
I also wish I could see more Filipino films. I have seen only three films in your list of “100 Best Filipino Films”. I have seen THE BLOSSOMING OF MAXIMO OLIVEROS, FIGHT FOR US, and RIZAL IN DAPITAN. There are still a lot of Filipino films that I should see.
As for your list of best films in 2007, I’m glad to see BUG, THE GO MASTER, and HEREMIAS in your list. HEREMIAS is sure to be included in my favorite film list. In my personal opinion, Lav Diaz, Raya Martin, and Khavn de la Cruz are parts of the most interesting filmmakers working nowadays. They are uncompromising.
I haven’t seen FOSTER CHILD, but I like MANORO and THE MASSEUR by Brillante Mendoza very much.
---------------------------------------------
This is my comment in Ninamori’s blog:
http://ninamori.blogspot.com/2007/12/21.html
แวะมาร้องกรี๊ด :-)
-----------------------------------------------
This is my comment in Fancyjoy’s blog:
http://fancyjoy.blogspot.com/2007/11/ma-nuit-chez-maud-1969.html
MY NIGHT AT MAUD’S เป็นหนังของ ERIC ROHMER เรื่องแรกที่ดิฉันได้ดูค่ะ รู้สึกว่าจะได้ดูประมาณปี 1995 หรือ 1996 ชอบมากๆเลย เพราะ Jean-Louis Trintignant น่ารัก เอ๊ย ไม่ใช่ เพราะว่าชอบหนังเกี่ยวกับการพูดคุยค่ะ สาเหตุอาจจะเป็นเพราะว่าดิฉันชอบเม้าท์แตกกับเพื่อนๆ แต่ไม่ค่อยมีเพื่อน การได้ดูหนังของ Eric Rohmer จึงช่วยชดเชยตรงจุดนี้ไปได้
------------------------------------------------
This is my comment in Twilight Virus’ blog about THE SCREEN AT KAMCHANOD:
http://twilightvirus.blogspot.com/2007/12/blog-post.html
แต่หนูดูเรื่องนี้แล้วก็กลัวในบางช่วงนะ กลัวฉากที่ตื่นนอนแล้วพบว่ามือบนหมอนไม่ใช่มือของตัวเองน่ะ ฉากนี้ทำให้เวลานอนที่ห้องตอนกลางคืนแล้วก็ยังรู้สึกเสียวๆอยู่จนถึงตอนนี้
อีกจุดนึงที่ชอบมากในหนังก็คือตอนที่นางเอกถามขี้ยาว่า “จำได้หรือเปล่าว่าเราออกมาจากโรงหนังตั้งแต่เมื่อไหร่” รู้สึกหลอนมากๆตรงจุดนี้ (ซึ่งจุดนี้ไม่ได้เกี่ยวกับการทำให้สะดุ้งตกใจ) เพราะปกติแล้ว “การตัดต่อ” ในหนังทำให้เราอนุมานได้ว่า มีช่วงชีวิตบางช่วงของตัวละครที่ถูกตัดออกไป เพราะเราไม่จำเป็นต้องเห็นชีวิตของตัวละครในช่วงนั้น แต่ปรากฏว่าในจุดนี้ของหนัง นอกจากผู้ชมจะไม่ได้เห็นตัวละครเดินออกจากโรงหนังแล้ว ตัวละครเองก็ไม่รู้สึกตัวเองขณะเดินออกจากโรงหนังด้วย ก็เลยทำให้รู้สึกว่า “การเชื่อมต่อฉาก” ตรงจุดนี้ ทำให้เกิดความหลอนมากๆ
สรุปว่าชอบไอเดียหลายๆอย่างในหนังเรื่องนี้ แต่ไม่ชอบอารมณ์โดยรวมๆของหนัง
-----------------------------------------------
This is my comment in Screenout webboard:
http://www.xq28.org/wow/viewtopic.php?f=7&t=192&st=0&sk=t&sd=a&start=325
แวะมาบอกว่า ช่วงสุดสัปดาห์นี้มีละครเวทีเรื่อง “เมื่อฉันหลับในคืนปฏิวัติ” แสดงที่แถวสยามสแควร์ค่ะ ละครเรื่องนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับเกย์แทรกเข้ามาเล็กน้อย อ่านรายละเอียดเกี่ยวกับรอบแสดงได้ที่
http://www.onopen.com/2007/editor-spaces/2416
ดิฉันได้ดูละครเวทีเรื่องนี้แล้ว ชอบในระดับ A+++++ ค่ะ อ่านความเห็นของดิฉันที่มีต่อละครเรื่องนี้ได้ที่
http://celinejulie.blogspot.com/2007/11/when-i-slept-over-night-of-revolution.html
ตอบน้อง MATT
ขอให้น้อง MATT อาการดีขึ้นโดยเร็วนะคะ
ตอบน้อง ZM
ขอบคุณน้องมากค่ะที่เอาผลรางวัลต่างๆมาฝาก ดีใจมากที่ Vlad Ivanov ได้รางวัล supporting actor จาก L.A. Film Critics เพราะชอบการแสดงของเขามากๆเหมือนกัน
FAVORITE ACTRESS OF FEBRUARY 2007
1.Alicia Amatriain in the ballet MONO LISA (choreographed by Itzik Galili, A+)
You can watch “UD, US AND HICCUPS”, choreographed by Itzik Galili here:
http://www.youtube.com/watch?v=gHRZGJ35zzQ
You can watch Alicia Amatriain’s performance here:
http://www.youtube.com/watch?v=tANSGn3Acus
2.Sylvia Ulrich (Ursula) – THE HUNGER YEARS: IN A LAND OF PLENTY (1980, Jutta Bruckner, A+)
3.Marlene Jobert (Catherine) – WE WILL NOT GROW OLD TOGETHER (1972, Maurice Pialat, A+)
http://www.imdb.com/name/nm0423381/
4.Yum Jung-ah – THE OLD GARDEN (2006, Im Sang-soo, A+)
http://www.imdb.com/name/nm0947514/
5.Elina Lowensohn – KITCHEN (2005, Alice Winocour, A+)
6.Jane Birkin – KUNG-FU MASTER (1987, Agnes Varda, A+)
7.Lola Duenas (Sole) – VOLVER (2006, Pedro Almodovar, A)
http://www.imdb.com/name/nm0240318/
8.Blanca Portillo (Agustina) – VOLVER (2006, Pedro Almodovar, A)
http://www.imdb.com/name/nm0692391/
9.Chen Jin (Mrs. Jiang) – CURSE OF THE GOLDEN FLOWER (2006, Zhang Yimou, A-)
http://www.imdb.com/name/nm1901307/
10.Martina Gedeck (Christa-Maria Sieland) – THE LIVES OF OTHERS (2006, Florian Henckel von Donnersmarck, A+)
Favorite actress of Jan 2007
http://celinejulie.blogspot.com/2007/03/favorite-actress-of-jan-2007.html
------------------------------------------------
This is my comment in Noel Vera’s blog:
http://criticafterdark.blogspot.com/2007/12/sight-and-sounds-best-of-007.html
Hi, Noel. Concerning your comments in Girish’s blog, I really wish I could see TODO TODO TEROS. I once saw a short film of John Torres called SALAT (2004), which has a very interesting style, though I think I have to see it more than once to be able to really appreciate this short film.
I also wish I could see more Filipino films. I have seen only three films in your list of “100 Best Filipino Films”. I have seen THE BLOSSOMING OF MAXIMO OLIVEROS, FIGHT FOR US, and RIZAL IN DAPITAN. There are still a lot of Filipino films that I should see.
As for your list of best films in 2007, I’m glad to see BUG, THE GO MASTER, and HEREMIAS in your list. HEREMIAS is sure to be included in my favorite film list. In my personal opinion, Lav Diaz, Raya Martin, and Khavn de la Cruz are parts of the most interesting filmmakers working nowadays. They are uncompromising.
I haven’t seen FOSTER CHILD, but I like MANORO and THE MASSEUR by Brillante Mendoza very much.
---------------------------------------------
This is my comment in Ninamori’s blog:
http://ninamori.blogspot.com/2007/12/21.html
แวะมาร้องกรี๊ด :-)
-----------------------------------------------
This is my comment in Fancyjoy’s blog:
http://fancyjoy.blogspot.com/2007/11/ma-nuit-chez-maud-1969.html
MY NIGHT AT MAUD’S เป็นหนังของ ERIC ROHMER เรื่องแรกที่ดิฉันได้ดูค่ะ รู้สึกว่าจะได้ดูประมาณปี 1995 หรือ 1996 ชอบมากๆเลย เพราะ Jean-Louis Trintignant น่ารัก เอ๊ย ไม่ใช่ เพราะว่าชอบหนังเกี่ยวกับการพูดคุยค่ะ สาเหตุอาจจะเป็นเพราะว่าดิฉันชอบเม้าท์แตกกับเพื่อนๆ แต่ไม่ค่อยมีเพื่อน การได้ดูหนังของ Eric Rohmer จึงช่วยชดเชยตรงจุดนี้ไปได้
------------------------------------------------
This is my comment in Twilight Virus’ blog about THE SCREEN AT KAMCHANOD:
http://twilightvirus.blogspot.com/2007/12/blog-post.html
แต่หนูดูเรื่องนี้แล้วก็กลัวในบางช่วงนะ กลัวฉากที่ตื่นนอนแล้วพบว่ามือบนหมอนไม่ใช่มือของตัวเองน่ะ ฉากนี้ทำให้เวลานอนที่ห้องตอนกลางคืนแล้วก็ยังรู้สึกเสียวๆอยู่จนถึงตอนนี้
อีกจุดนึงที่ชอบมากในหนังก็คือตอนที่นางเอกถามขี้ยาว่า “จำได้หรือเปล่าว่าเราออกมาจากโรงหนังตั้งแต่เมื่อไหร่” รู้สึกหลอนมากๆตรงจุดนี้ (ซึ่งจุดนี้ไม่ได้เกี่ยวกับการทำให้สะดุ้งตกใจ) เพราะปกติแล้ว “การตัดต่อ” ในหนังทำให้เราอนุมานได้ว่า มีช่วงชีวิตบางช่วงของตัวละครที่ถูกตัดออกไป เพราะเราไม่จำเป็นต้องเห็นชีวิตของตัวละครในช่วงนั้น แต่ปรากฏว่าในจุดนี้ของหนัง นอกจากผู้ชมจะไม่ได้เห็นตัวละครเดินออกจากโรงหนังแล้ว ตัวละครเองก็ไม่รู้สึกตัวเองขณะเดินออกจากโรงหนังด้วย ก็เลยทำให้รู้สึกว่า “การเชื่อมต่อฉาก” ตรงจุดนี้ ทำให้เกิดความหลอนมากๆ
สรุปว่าชอบไอเดียหลายๆอย่างในหนังเรื่องนี้ แต่ไม่ชอบอารมณ์โดยรวมๆของหนัง
-----------------------------------------------
This is my comment in Screenout webboard:
http://www.xq28.org/wow/viewtopic.php?f=7&t=192&st=0&sk=t&sd=a&start=325
แวะมาบอกว่า ช่วงสุดสัปดาห์นี้มีละครเวทีเรื่อง “เมื่อฉันหลับในคืนปฏิวัติ” แสดงที่แถวสยามสแควร์ค่ะ ละครเรื่องนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับเกย์แทรกเข้ามาเล็กน้อย อ่านรายละเอียดเกี่ยวกับรอบแสดงได้ที่
http://www.onopen.com/2007/editor-spaces/2416
ดิฉันได้ดูละครเวทีเรื่องนี้แล้ว ชอบในระดับ A+++++ ค่ะ อ่านความเห็นของดิฉันที่มีต่อละครเรื่องนี้ได้ที่
http://celinejulie.blogspot.com/2007/11/when-i-slept-over-night-of-revolution.html
ตอบน้อง MATT
ขอให้น้อง MATT อาการดีขึ้นโดยเร็วนะคะ
ตอบน้อง ZM
ขอบคุณน้องมากค่ะที่เอาผลรางวัลต่างๆมาฝาก ดีใจมากที่ Vlad Ivanov ได้รางวัล supporting actor จาก L.A. Film Critics เพราะชอบการแสดงของเขามากๆเหมือนกัน
Sunday, December 09, 2007
FAVORITE MEXICAN FILMS
This is my comment in Girish Shambu's blog:
http://www.girishshambu.com/blog/2007/12/defining-moments-in-moviesrosenbaums.html
--Girish, thank you very much for the link to Sight and Sound poll. I'm glad to see some critics choose SAVIOR'S SQUARE and AUTOHYSTORIA in this poll.
--I think I'm in the early stage of getting tired of seeing some commercial films, especially romantic and action films. I still love horror films a lot.
However, I still believe in what jmac wrote in her INVISIBLE CINEMA's blog in September: " You know how the sun rises each morning? That's how I feel about cinema. It is always new."
--"The stages of a cinephile" posted by Anonymous reminds me of the main character in LOVE THAT BOY (2003, Andrea Dorfman). This main character is a college student, so she may be in the ages group of 20-26, and she tries to see every film by the French New Wave directors.
--I love these Mexican films:
1.VIOLET PERFUME: NOBODY HEARS YOU (2001, Maryse Sistach).
The DVD of this film was released in September by TLA. Strongly recommended for those who love films about troubled female teenagers such as LOVELY RITA, HI TERESKA, STRONG SHOULDERS, I ALWAYS WANTED TO BE A SAINT, and OR.
2.CRONICAS (2004, Sebastian Cordero)
This film is available as DVD.
3.PACHITO REX: I'M LEAVING BUT NOT FOR GOOD (2001, Fabian Hoffmann)
4.DANZON (1991, Maria Novaro)
5.Films by Alejandro Jodorowsky—SANTA SANGRE (1989), EL TOPO (1970), FANDO AND LIS (1968). His films are available as DVDs and they are MUST-SEE.
I also think EL EVANGELIO DE LAS MARAVILLAS, mentioned by Noel Vera above, is truly stunning.
Someone told me I should watch some Mexican vampire films, but they are hardly available here.
http://www.girishshambu.com/blog/2007/12/defining-moments-in-moviesrosenbaums.html
--Girish, thank you very much for the link to Sight and Sound poll. I'm glad to see some critics choose SAVIOR'S SQUARE and AUTOHYSTORIA in this poll.
--I think I'm in the early stage of getting tired of seeing some commercial films, especially romantic and action films. I still love horror films a lot.
However, I still believe in what jmac wrote in her INVISIBLE CINEMA's blog in September: " You know how the sun rises each morning? That's how I feel about cinema. It is always new."
--"The stages of a cinephile" posted by Anonymous reminds me of the main character in LOVE THAT BOY (2003, Andrea Dorfman). This main character is a college student, so she may be in the ages group of 20-26, and she tries to see every film by the French New Wave directors.
--I love these Mexican films:
1.VIOLET PERFUME: NOBODY HEARS YOU (2001, Maryse Sistach).
The DVD of this film was released in September by TLA. Strongly recommended for those who love films about troubled female teenagers such as LOVELY RITA, HI TERESKA, STRONG SHOULDERS, I ALWAYS WANTED TO BE A SAINT, and OR.
2.CRONICAS (2004, Sebastian Cordero)
This film is available as DVD.
3.PACHITO REX: I'M LEAVING BUT NOT FOR GOOD (2001, Fabian Hoffmann)
4.DANZON (1991, Maria Novaro)
5.Films by Alejandro Jodorowsky—SANTA SANGRE (1989), EL TOPO (1970), FANDO AND LIS (1968). His films are available as DVDs and they are MUST-SEE.
I also think EL EVANGELIO DE LAS MARAVILLAS, mentioned by Noel Vera above, is truly stunning.
Someone told me I should watch some Mexican vampire films, but they are hardly available here.
FAV MUSICAL ARTISTS: FIGURINES + JAMES MOWBRAY
FAVORITE MUSICAL ARTISTS
(I got to know most of them through MIXMAG magazine.)
1.FIGURINES
Their myspace page:
http://www.myspace.com/figurinesmusic
There are four songs on the webpage: ESSAI 23, LE RUBAN, LE CERFCOCO TRAVERSE L'ARCADE, and C'EST TOUJOURS LA MEME HISTOIRE. I like ESSAI 23 the most, and LE RUBAN the second.
2.JAMES MOWBRAY
His myspace page:
http://www.myspace.com/jamesmowbray
There are four songs in his webpage: LOST IN THE TROPICS, TIME FADES AWAY, COSMIC POWERS, and THE SEARCH FOR EDDIE. I like LOST IN THE TROPICS the most.
You can also listen to his song "I CHOOSE ANGER" from:
http://www.youtube.com/watch?v=jjoRKBJLZh0
(I got to know most of them through MIXMAG magazine.)
1.FIGURINES
Their myspace page:
http://www.myspace.com/figurinesmusic
There are four songs on the webpage: ESSAI 23, LE RUBAN, LE CERFCOCO TRAVERSE L'ARCADE, and C'EST TOUJOURS LA MEME HISTOIRE. I like ESSAI 23 the most, and LE RUBAN the second.
2.JAMES MOWBRAY
His myspace page:
http://www.myspace.com/jamesmowbray
There are four songs in his webpage: LOST IN THE TROPICS, TIME FADES AWAY, COSMIC POWERS, and THE SEARCH FOR EDDIE. I like LOST IN THE TROPICS the most.
You can also listen to his song "I CHOOSE ANGER" from:
http://www.youtube.com/watch?v=jjoRKBJLZh0
AUTOHYSTORIA (2007, RAYA MARTIN, A++++++++++)
THIS IS MY COMMENT IN BIOSCOPE WEBBOARD:
http://www.bioscopemagazine.com/smf/index.php?topic=71.570
FILMS SEEN BETWEEN 30 NOVEMBER – 8 DECEMBER 2007
A. FILMS SEEN OUTSIDE THE FRESH FESTIVAL
1.AUTOHYSTORIA (2007, Raya Martin, Philippines, A++++++++++)
I saw it from a DVD I borrowed from someone.
I think this is one of the most uncompromising films I have ever seen. Just when I thought the walking scenes in FROST (1997, Fred Kelemen, A+) are very long, those scenes seem much shorter when compared to the scenes in AUTOHYSTORIA.
AUTOHYSTORIA might refer to some important persons in the history of Philippines, but I have no knowledge about them. So when I was watching the second half of this film, I didn't think about the history of Philippines, but I thought about some political kidnappings and murders in Thailand instead. I like it very much that this film seems to have no story, so I don't have to pay too much attention to follow the story. I can watch the film while thinking about Thai political murders at the same time.
Francis Cruz wrote a great review of this film here:
http://oggsmoggs.blogspot.com/2007/09/autohystoria-2007.html
2.PARIS BELONGS TO US (1961, Jacques Rivette, A+)
From DVD
3.LE COUP DE BERGER (1957, Jacques Rivette, A+)
From DVD
4.THE BRIDGE (2006, Eric Steel, A+)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51G9JrVb3BL._SS500_.jpg
5.BREACH (2007, Billy Ray, A)
6.KITARO (2007, Katsuhide Motoki, A)
http://www.imdb.com/title/tt0879812/
7.THE CHANGELING (1979, Peter Medak, A-)
Many thanks to Filmsick who gave me this VCD.
8.NO RESERVATIONS (2007, Scott Hicks, A-)
9.BEE MOVIE (2007, Steve Hickner + Simon J. Smith, A-)
10.THE SCREEN AT KAMCHANOD (PEE JANG NANG) (2007, Songsak Mongkolthong, A-)
I like some ideas in this film, but the overall emotions don't run smoothly.
B. SHORT FILMS SEEN IN THE FRESH FESTIVAL
(The films come from South Korea, unless otherwise stated.)
1.TO MOM (2007, Lee Young-seung, 8 mins, A+)
This film makes me cry.
2.THE DIVER (2005, Nicolas Provost, Belgium, A+)
You can watch the film PAPILLON D'AMOUR by Nicolas Provost here:
http://www.youtube.com/watch?v=FOE73vrTGQ8
3.MY SMALL DOLL HOUSE (2006, Jung Yu-mi, A+)
Animation
4.THE CHAMBER (2005, Yu Seock-hyun, A+)
Animation
5.PURPLE GREY (2006, Sebastian Buerkner, UK, A+)
Animation
6.SCAPE_TIME (2006, Telcosystems, Netherlands, A+)
7.LE DERNIER CRI (2006, Erwin Olaf, Netherlands, A+)
The brochure says that LE DERNIER CRI = JACQUES TATI + DAVID LYNCH. I agree.
You can watch some perversely beautiful photos by Erwin Olaf here:
http://www.youtube.com/watch?v=K539vLMtaJU
Erwin Olaf's website:
http://www.erwinolaf.com/
Some images by Erwin Olaf:
http://farm3.static.flickr.com/2146/2097192521_6c11811391_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2140/2097192517_78fdedcbef_b.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2269/2097192513_6c608547e3_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2355/2097192511_094821a4f1_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2047/2097192509_0d75c0f75d_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2210/2097192503_dfe8f4769f_o.jpg
8.JE SUIS UNE BOMBE (2006, Elodie Pong, Switzerland, A+)
9.JUST SAY NO TO FAMILY VALUES (2006, Antonello Faretta, Italy, A+)
You can watch the film here:
http://www.youtube.com/watch?v=uX2ChhMiOmk
10.LOUNGE (2006, Jan de Pavert, Netherlands, A+/A)
11.SON-NIM (2006, Lee Eun-young, A+/A)
Animation
12.WOLF DADDY (2005, Jang Hyung-yoon, A+/A)
Animation
13.BABY BLUES (2006, Choi Jung-hee, A+/A)
14.THE HOLY FAMILY (2001, Shin Dong-il, A+/A)
15.BUBBLE GUM (2006, Kwon Ah-ram, A)
16.BOOLHWI, THE ROOT (2007, Ryu Ji-na, A)
Animation
17.SHOW ME DADDY'S ULTRA-POWER (2007, Choi Min-seok, A)
18.PUBLIC SPACES (2006, Martijn Veldhoen, Netherlands, A)
You can watch the trailer of this film here:
http://www.youtube.com/watch?v=tv3WGbjGlS8
19.SEPARATION (2006, Bae Won-rae, A)
Animation
20.A PERFERC RED SNAPPER DISH (2005, Na Hong-jin, A)
21.FAMILY SIZE PIZZA (2006, Gim Gyung-mi, A)
22.LAUBERHORNRENNEN IM SOMMER (2006, D. Zimmermann, Switzerland, A)
23.CAR PAINTING (2006, George Barber, UK, A)
24.BRILLIANT NOISE (2006, Semiconductor, UK, A)
25.SEPARATION (2003, Erwin Olaf, Netherlands, A)
26.MY SWEET ENEMY (2007, Cho Ka-hyun, A)
27.MY DEAR UNCLE (2007, Park Hyun-jin, A/A-)
28.SWIMMING GIRL (2007, Kwak In-guen, A-)
Animation
29.THE FRENCH LIEUTENANT'S WOMAN (2007, Baek Seung-bin, A-)
In this film we see the cover of the book SISTER CARRIE by Theodore Dreiser.
This is the synopsis of SISTER CARRIE from http://www.amazon.com/
" Sister Carrie, Theodore Dreiser's revolutionary first novel, was published in 1900--sort of. The story of Carrie Meeber, an 18-year-old country girl who moves to Chicago and becomes a kept woman, was strong stuff at the turn of the century, and what Dreiser's wary publisher released was a highly expurgated version. Times change, and we now have a restored "author's cut" of Sister Carrie that shows how truly ahead of his time Dreiser was. First and foremost, he has written an astute, nonmoralizing account of a woman and her limited options in late-19th-century America. That's impressive in and of itself, but Dreiser doesn't stop there. Digging deeply into the psychological underpinnings of his characters, he gives us people who are often strangers to themselves, drifting numbly until fate pushes them on a path they can later neither defend nor even remember choosing.
Dreiser's story unfolds in the measured cadences of an earlier era. This sometimes works brilliantly as we follow the choices, small and large, that lead some characters to doom and others to glory. On the other hand, the middle chapters--of which there are many--do drag somewhat, even when one appreciates Dreiser's intentions. If you can make it through the sagging midsection, however, you'll be rewarded by Sister Carrie's last 150 pages, which depict the harrowing downward spiral of one of the book's central characters. Here Dreiser portrays with brutal power how the wrong decision--or lack of decision--can lay waste to a life. --Rebecca Gleason --"
30.ROUGE (2005, Erwin Olaf, Switzerland, A/A-)
31.CALLING 911 (2004, Jan de Bruin, Netherlands, A-)
32.FAIRY TALE (2007, Lee Jung-A, A-)
33.TREE ROBO (2005, Kim Moon-saeng, A-)
Animation
34.A WHITE HARES TALE (2006, Huh Man-Jae, A-)
Animation
35.KIROGI (2007, Lee Samuel, A-)
36.A GAME (2007, Kang You-ran, A-)
37.WHAT'S THAT THING THAT WE CAN DO FOR HIM? (2007, Jun Su-jin, B+)
38.DORA-EMON GO GO! (2007, Lee Sang-min, B)
39.MY FATHER IS RAPPER (2007, Bhak Byoung-Gwan, B)
FAVORITE SOUNDTRACK
LOUNGE
Soundtrack by Florian Magnus Meier
FAVORITE SONG
CRASH (1988) – THE PRIMITIVES
http://www.youtube.com/watch?v=AQFo2-xZiks
-------------------------------------------
ตอบน้อง ENNISDELMAR + NANOGUY
ชอบ THE BRIDGE มาก โดยส่วนตัวแล้วรู้สึกว่าหนังสารคดีเรื่องนี้มีอะไรที่แอบฮาแทรกอยู่เป็นระยะๆ (หรือเราฮาเองโดยผู้กำกับไม่ได้ตั้งใจก็ไม่รู้) อย่างเช่น
1.ฉากที่เด็กให้สัมภาษณ์ว่าเขาเห็นผู้หญิงฆ่าตัวตายต่อหน้าต่อตา แต่ก่อนจะฆ่าตัวตาย ผู้หญิงคนนั้นหันมาทำท่าลิงกอริลล่าใส่เขา แล้วแม่เด็กก็รีบบอกว่า ไม่จริง เด็กจินตนาการไปเอง
2.เรื่องแมวน้ำที่มาช่วยชีวิตชายหนุ่ม อันนี้ผู้สร้างคงไม่ได้ตั้งใจทำให้ผู้ชมรู้สึกฮา แต่ดิฉันได้ยินเรื่องนี้แล้วทำให้นึกถึงหนังประเภท THE GOLDEN SEAL (1983, Frank Zuniga, B) และทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่าแมวน้ำอาจจะเป็นโรคบ้าผู้ชาย
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51MJVQZ5YZL._SS500_.jpg
-----------------------------------
Some images by Erwin Olaf:
http://www.bioscopemagazine.com/smf/index.php?topic=71.570
FILMS SEEN BETWEEN 30 NOVEMBER – 8 DECEMBER 2007
A. FILMS SEEN OUTSIDE THE FRESH FESTIVAL
1.AUTOHYSTORIA (2007, Raya Martin, Philippines, A++++++++++)
I saw it from a DVD I borrowed from someone.
I think this is one of the most uncompromising films I have ever seen. Just when I thought the walking scenes in FROST (1997, Fred Kelemen, A+) are very long, those scenes seem much shorter when compared to the scenes in AUTOHYSTORIA.
AUTOHYSTORIA might refer to some important persons in the history of Philippines, but I have no knowledge about them. So when I was watching the second half of this film, I didn't think about the history of Philippines, but I thought about some political kidnappings and murders in Thailand instead. I like it very much that this film seems to have no story, so I don't have to pay too much attention to follow the story. I can watch the film while thinking about Thai political murders at the same time.
Francis Cruz wrote a great review of this film here:
http://oggsmoggs.blogspot.com/2007/09/autohystoria-2007.html
2.PARIS BELONGS TO US (1961, Jacques Rivette, A+)
From DVD
3.LE COUP DE BERGER (1957, Jacques Rivette, A+)
From DVD
4.THE BRIDGE (2006, Eric Steel, A+)
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51G9JrVb3BL._SS500_.jpg
5.BREACH (2007, Billy Ray, A)
6.KITARO (2007, Katsuhide Motoki, A)
http://www.imdb.com/title/tt0879812/
7.THE CHANGELING (1979, Peter Medak, A-)
Many thanks to Filmsick who gave me this VCD.
8.NO RESERVATIONS (2007, Scott Hicks, A-)
9.BEE MOVIE (2007, Steve Hickner + Simon J. Smith, A-)
10.THE SCREEN AT KAMCHANOD (PEE JANG NANG) (2007, Songsak Mongkolthong, A-)
I like some ideas in this film, but the overall emotions don't run smoothly.
B. SHORT FILMS SEEN IN THE FRESH FESTIVAL
(The films come from South Korea, unless otherwise stated.)
1.TO MOM (2007, Lee Young-seung, 8 mins, A+)
This film makes me cry.
2.THE DIVER (2005, Nicolas Provost, Belgium, A+)
You can watch the film PAPILLON D'AMOUR by Nicolas Provost here:
http://www.youtube.com/watch?v=FOE73vrTGQ8
3.MY SMALL DOLL HOUSE (2006, Jung Yu-mi, A+)
Animation
4.THE CHAMBER (2005, Yu Seock-hyun, A+)
Animation
5.PURPLE GREY (2006, Sebastian Buerkner, UK, A+)
Animation
6.SCAPE_TIME (2006, Telcosystems, Netherlands, A+)
7.LE DERNIER CRI (2006, Erwin Olaf, Netherlands, A+)
The brochure says that LE DERNIER CRI = JACQUES TATI + DAVID LYNCH. I agree.
You can watch some perversely beautiful photos by Erwin Olaf here:
http://www.youtube.com/watch?v=K539vLMtaJU
Erwin Olaf's website:
http://www.erwinolaf.com/
Some images by Erwin Olaf:
http://farm3.static.flickr.com/2146/2097192521_6c11811391_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2140/2097192517_78fdedcbef_b.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2269/2097192513_6c608547e3_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2355/2097192511_094821a4f1_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2047/2097192509_0d75c0f75d_o.jpg
http://farm3.static.flickr.com/2210/2097192503_dfe8f4769f_o.jpg
8.JE SUIS UNE BOMBE (2006, Elodie Pong, Switzerland, A+)
9.JUST SAY NO TO FAMILY VALUES (2006, Antonello Faretta, Italy, A+)
You can watch the film here:
http://www.youtube.com/watch?v=uX2ChhMiOmk
10.LOUNGE (2006, Jan de Pavert, Netherlands, A+/A)
11.SON-NIM (2006, Lee Eun-young, A+/A)
Animation
12.WOLF DADDY (2005, Jang Hyung-yoon, A+/A)
Animation
13.BABY BLUES (2006, Choi Jung-hee, A+/A)
14.THE HOLY FAMILY (2001, Shin Dong-il, A+/A)
15.BUBBLE GUM (2006, Kwon Ah-ram, A)
16.BOOLHWI, THE ROOT (2007, Ryu Ji-na, A)
Animation
17.SHOW ME DADDY'S ULTRA-POWER (2007, Choi Min-seok, A)
18.PUBLIC SPACES (2006, Martijn Veldhoen, Netherlands, A)
You can watch the trailer of this film here:
http://www.youtube.com/watch?v=tv3WGbjGlS8
19.SEPARATION (2006, Bae Won-rae, A)
Animation
20.A PERFERC RED SNAPPER DISH (2005, Na Hong-jin, A)
21.FAMILY SIZE PIZZA (2006, Gim Gyung-mi, A)
22.LAUBERHORNRENNEN IM SOMMER (2006, D. Zimmermann, Switzerland, A)
23.CAR PAINTING (2006, George Barber, UK, A)
24.BRILLIANT NOISE (2006, Semiconductor, UK, A)
25.SEPARATION (2003, Erwin Olaf, Netherlands, A)
26.MY SWEET ENEMY (2007, Cho Ka-hyun, A)
27.MY DEAR UNCLE (2007, Park Hyun-jin, A/A-)
28.SWIMMING GIRL (2007, Kwak In-guen, A-)
Animation
29.THE FRENCH LIEUTENANT'S WOMAN (2007, Baek Seung-bin, A-)
In this film we see the cover of the book SISTER CARRIE by Theodore Dreiser.
This is the synopsis of SISTER CARRIE from http://www.amazon.com/
" Sister Carrie, Theodore Dreiser's revolutionary first novel, was published in 1900--sort of. The story of Carrie Meeber, an 18-year-old country girl who moves to Chicago and becomes a kept woman, was strong stuff at the turn of the century, and what Dreiser's wary publisher released was a highly expurgated version. Times change, and we now have a restored "author's cut" of Sister Carrie that shows how truly ahead of his time Dreiser was. First and foremost, he has written an astute, nonmoralizing account of a woman and her limited options in late-19th-century America. That's impressive in and of itself, but Dreiser doesn't stop there. Digging deeply into the psychological underpinnings of his characters, he gives us people who are often strangers to themselves, drifting numbly until fate pushes them on a path they can later neither defend nor even remember choosing.
Dreiser's story unfolds in the measured cadences of an earlier era. This sometimes works brilliantly as we follow the choices, small and large, that lead some characters to doom and others to glory. On the other hand, the middle chapters--of which there are many--do drag somewhat, even when one appreciates Dreiser's intentions. If you can make it through the sagging midsection, however, you'll be rewarded by Sister Carrie's last 150 pages, which depict the harrowing downward spiral of one of the book's central characters. Here Dreiser portrays with brutal power how the wrong decision--or lack of decision--can lay waste to a life. --Rebecca Gleason --"
30.ROUGE (2005, Erwin Olaf, Switzerland, A/A-)
31.CALLING 911 (2004, Jan de Bruin, Netherlands, A-)
32.FAIRY TALE (2007, Lee Jung-A, A-)
33.TREE ROBO (2005, Kim Moon-saeng, A-)
Animation
34.A WHITE HARES TALE (2006, Huh Man-Jae, A-)
Animation
35.KIROGI (2007, Lee Samuel, A-)
36.A GAME (2007, Kang You-ran, A-)
37.WHAT'S THAT THING THAT WE CAN DO FOR HIM? (2007, Jun Su-jin, B+)
38.DORA-EMON GO GO! (2007, Lee Sang-min, B)
39.MY FATHER IS RAPPER (2007, Bhak Byoung-Gwan, B)
FAVORITE SOUNDTRACK
LOUNGE
Soundtrack by Florian Magnus Meier
FAVORITE SONG
CRASH (1988) – THE PRIMITIVES
http://www.youtube.com/watch?v=AQFo2-xZiks
-------------------------------------------
ตอบน้อง ENNISDELMAR + NANOGUY
ชอบ THE BRIDGE มาก โดยส่วนตัวแล้วรู้สึกว่าหนังสารคดีเรื่องนี้มีอะไรที่แอบฮาแทรกอยู่เป็นระยะๆ (หรือเราฮาเองโดยผู้กำกับไม่ได้ตั้งใจก็ไม่รู้) อย่างเช่น
1.ฉากที่เด็กให้สัมภาษณ์ว่าเขาเห็นผู้หญิงฆ่าตัวตายต่อหน้าต่อตา แต่ก่อนจะฆ่าตัวตาย ผู้หญิงคนนั้นหันมาทำท่าลิงกอริลล่าใส่เขา แล้วแม่เด็กก็รีบบอกว่า ไม่จริง เด็กจินตนาการไปเอง
2.เรื่องแมวน้ำที่มาช่วยชีวิตชายหนุ่ม อันนี้ผู้สร้างคงไม่ได้ตั้งใจทำให้ผู้ชมรู้สึกฮา แต่ดิฉันได้ยินเรื่องนี้แล้วทำให้นึกถึงหนังประเภท THE GOLDEN SEAL (1983, Frank Zuniga, B) และทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่าแมวน้ำอาจจะเป็นโรคบ้าผู้ชาย
http://ecx.images-amazon.com/images/I/51MJVQZ5YZL._SS500_.jpg
-----------------------------------
Some images by Erwin Olaf:
PC'S COMMENTS ON THAI CENSORSHIP (4)
เมื่อเขาพูดเรื่องสิทธิ ไปๆมาๆก็วกมาถึงตัวอย่างเรื่องอาวุธปืน
["เหมือนกับกฏหมายอาวุธปืนที่ไม่อนุญาตให้คนซื้อปืนได้เสรีเพราะไม่มีหลักประกันว่าคนที่ซื้อปืนจะมี eq สูงแค่ไหน ถามว่าจำกัดสิทธิไหม ก็จำกัด อเมริกาปล่อยเสรีไหม ก็เสรี ถามว่าทำให้เทคโนโลยีด้านการผลิตปืนของคนไทยไม่พัฒนาไหม ก็ถูกแต่ผลได้มากกว่าผลเสียเยอะครับ บ้านเราไม่มีเหตุการณ์เด็กนักเรียนชักปืนมายิงเพื่อนให้สะดุ้งเล่น ๆ ในอเมริกาในโรงเรียนหลายแห่งต้องมีเครื่องตรวจโลหะอาวุธปืนไว้หน้าประตูโรงเรียน คุณว่าดีเหรอถ้าจะเกิดเหตุการณ์แบบนี้ในไทยบ้าง ในอเมริกาคุณเดินเข้าผิดบ้านมีโอกาสตายสูง"]
นี่ก็โยงกันได้มั่วสุดๆ !!!!!!! ไม่ทราบเหมือนกันนะครับว่าต้องปัญญานิ่มได้ขนาดไหนถึงจะมั่วได้ถึงขนาดนี้ เอาสิทธิในการครอบครองปืนมาเปรียบเทียบกับสิทธิในการชมภาพยนตร์ .......... เฮอะ ........
เขายกเอาตัวอย่างนี้มาใช้อธิบายเรื่องสิทธิ ที่นี้เราลองมาดูกันว่า ทำไมอเมริกาถึงไม่ให้เสรีภาพในการครอบครองอาวุธ แต่ให้เสรีภาพเรื่อง Free Speech
ผมได้ย้ำถึง "สิทธิ" ในการมีเสรีภาพที่จะทำกิจกรรมใดๆก็ตามที่ไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนต่อผู้อื่น ไม่ว่าความเดือดร้อนนั้นจะอยู่ในรูปความรุนแรงที่เป็นรูปธรรม การทำลายความสงบสุข หรือการก่อให้เกิด "ความเสี่ยง" ต่อความเสียหายในชีวิตและทรัพย์สิน เพราะถ้ามีความเสี่ยง ถึงแม้ว่าความเสียหายจะยังไม่เกิดขึ้น แต่ความสงบสุขคงต้องสูญสิ้นไปกับความหวาดระแวงใช่ไหมครับ
ทีนี้ มันต่างกันยังไง ระหว่างความเสี่ยงของการปล่อยให้มีเสรีภาพในการครอบครองอาวุธ กับความเสี่ยงให้การรับรู้และการแสดงความคิดเห็นเป็นไปอย่างเสรี ถ้าลองกลับมาพิจารณาดูว่า สิ่งที่คุณ "นาย ก" เรียกว่า "การยั่วยุ" นั้น มันจะก่อให้เกิดความเสียหายได้ต่อเมื่อมันถูกกระทำโดย "เจตนา" จนทำให้ผู้ถูกยั่วยุเกิดบันดาลโทสะ และสร้างความเสียหายอย่างเป็น "รูปธรรม" จะเห็นได้ว่า "การยั่วยุ" มันใช้ไม่ได้กับกรณีอย่างอื่น อย่างเช่น การถูกยั่วยุให้เกิดการล่วงละเมิดทางเพศอันเกิดจากการชมภาพยนตร์ เพราะมันไม่ใช่ "เจตนารมณ์" ของผู้สร้างภาพยนตร์ ที่จะ "ยั่วยุ" ให้ผู้ชมออกไปก่ออาชญากรรม เพราะวัตถุประสงค์ของการสร้างภาพยนตร์ คือการนำเสนอความบันเทิงหรือศิลปะ ในกรณีการเกิดอาชญากรรม ผู้ก่อเหตุต้องรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวต่อสิ่งที่ทำ เพราะการชมภาพยนตร์อย่างเดียวจะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายที่เป็นรูปธรรมใดๆทั้งสิ้น และความเสียหายที่เกิดขึ้นนั้น มันก็ไม่ได้เกิดจากเจตนารมย์ของผู้สร้างแต่เป็นเจตนารมย์ของตัวผู้ก่อเหตุเอง ดังนั้นพฤติกรรมของผู้ก่อเหตุไม่ควรจะเป็นเหตุผลที่จะใช้ในการปิดกั้น Free Speech เพราะ Free Speech ไม่ใช่ต้นตอของความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดความเสียหาย
แต่ทำไมการให้เสรีภาพในการครอบครองอาวุธจึงนับได้ว่าเป็น "ความเสี่ยง" ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะ ขึ้นชื่อว่าปืน มันก็แน่นอนที่ว่า ข้อแรก มันถูกผลิตขึ้นด้วย "เจตนา" ที่จะใช้ในการทำร้ายร่างกายโดยเฉพาะ แม้ว่าผู้ครอบครองจะมีข้ออ้างในเรื่องการป้องกันตัว แต่ก็เป็นการป้องกันตัวด้วยการจู่โจมให้เกิดความเสียหายต่อร่างกาย ข้อสองก็คือ เป็นเพราะมันสามารถสร้างความเสียหายได้อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งผิดกับภาพยนตร์ ตรงที่ ภาพยนตร์ยังไม่สามารถสร้างความเสียหายที่เป็นรูปธรรมกับผู้ชมได้ อะไรก็ตามที่สามารถสร้างความเสียหายอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ว่าจะผลิตขึ้นด้วย "เจตนา" อย่างใดก็ตาม ก็สมควรที่จะเปิดโอกาสให้มีการครอบครองด้วยความระมัดระวังเป็นอย่างยิ่ง อย่างเช่น ยานพาหนะที่สามารถเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง แม้ว่ามันไม่ได้ถูกผลิตขึ้นด้วยเจตนาที่จะใช้ในการทำร้ายร่างกาย แต่ด้วยความเร็วที่มากพอจะก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิต ยานพาหนะเหล่านั้นจึงถือได้ว่าเป็น "ความเสี่ยง" ที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างเป็นรูปธรรมในขณะขับขี่ (ในขณะที่ผู้ชมภาพยนตร์ไม่ได้มีความเสี่ยงที่จะสร้างความเสียหายในขณะที่กำลังรับชม) จึ่งมีความจำเป็นที่ต้องเปิดโอกาสให้เฉพาะผู้ที่ผ่านการรับรองว่ามีความพร้อมทางด้านวุฒิภาวะ นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม จึงต้องมีการกำหนดอายุผู้ที่จะมีใบขับขี่
สิ่งใดก็ตาม ที่มาพร้อมความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดความเสียหายได้อย่างเป็นรูปธรรม การเปิดโอกาสให้มีการครอบครองจึงต้องทำด้วยความระมัดระวังเป็นอย่างยิ่ง ในกรณีของการครอบครองอาวุธนี่ชัดเจนที่สุดครับ
ในอเมริกา สิทธิในการครอบครองอาวุธ ยังเป็นประเด็นทางการเมืองที่ยังมีข้อถกเถียงในแง่ของการตีความรัฐธรรมนูญ เพราะฝ่ายที่สนับสนุนการครอบครองอาวุธ (นอกจากพวกกลุ่มอนุรักษ์นิยมแล้ว ก็ยังต้องรวมพวกซ้ายสุดขั้ว เพราะทั้งสองกลุ่มต่างก็มีความเคลือบแคลงในการให้อำนาจการควบคุมแก่รัฐบาลเช่นเดียวกัน) ก็ไม่ต้องการให้รัฐผูกขาดอำนาจในการครอบครองอาวุธแต่ฝ่ายเดียว และพวกเขายังให้เหตุผลว่า ประชาชนควรจะมีสิทธิในการป้องกันตนเอง เพราะไม่ใช่ว่าทุกคนจะอยู่ในเขตตัวเมืองที่มีตำรวจคอยรักษาความปลอดภัยตลอดเวลา หลายคนยังต้องใช้ชีวิตอยู่ในฟาร์ม ซึ่งการมีอาวุธเพื่อป้องกันตัวเองยังเป็นสิ่งจำเป็น นอกจากนั้นถ้ารัฐไม่สามารถควบคุมปืนเถื่อนในตลาดมืดได้ การจำกัดสิทธิพลเมืองในการครอบครองอาวุธอย่างถูกกฏหมายก็เท่ากับเป็นการให้อภิสิทธิกับพวกอาชญาให้อยู่ในสภาพที่ได้เปรียบไปในเวลาเดียวกัน
เป็นเพราะโอกาสในการครอบครองที่เปิดกว้างนี่แหละครับ สำหรับผู้ผลิต มันคุ้มค่ากว่าในระยะยาวถ้าทำอย่างถูกต้องตามกฏหมาย ซึ่งทำให้การผลิตอาวุธปืนอยู่บนดินแทบทั้งหมด ผลที่ตามมาก็คือ ทำให้ตำรวจทำงานง่ายขึ้นในการสืบสวนคดีอาชญากรรมต่างๆ
แน่นอนครับว่าทุกๆที่ล้วนแต่มีอาชญากรรม และในอเมริกาที่มีประชากรเข้าไกล้สามร้อยล้านคนเข้าไปทุกที เมื่อเทียบเป็นเปอร์เซ็นต์แล้ว อัตราการเกิดอาชญากรรมก็ไมได้มากมายไปกว่าเมืองไทยเลย และการได้รับรู้ว่ามีอาชญากรรมเกิดขึ้นบ่อยๆ ก็เพราะสื่อที่นั่นเขามีเสรีภาพในการนำเสนอความเป็นจริง แทนที่จะต้องคอยรักษา "ภาพลักษณ์" ให้กับประเทศ เพราะสภาพความเป็นจริงรอบๆตัวเป็นสิ่งที่ทุกคนจำเป็นต้องรู้ เราอาจจะยังไม่มีเด็กนักเรียนยิงกันในโรงเรียน แต่ก็มีคดีเกี่ยวกับเด็กวัยรุ่นไม่น้อยไปกว่าที่นั่นเลย ทั้งๆที่จำนวนประชากรมีน้อยกว่าหลายเท่า ข้อแตกต่างก็คือ สังคมของเขาตระหนักดีว่า ปัญหาอาชญากรรมในหมู่วัยรุ่นมันมีที่มาซับซ้อนเกินกว่าจะชี้นิ้วประนามหนังที่พวกเขาดู หรือเพลงที่พวกเขาฟัง ทั้งๆที่ต้นตอมันอาจจะมาจากครอบครัว หรือ ความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่สะท้อนความล้มเหลวของฝ่ายรัฐ ในขณะที่สังคมเรา เอาแต่แก้ปัญหาตามอาการและรักษาภาพลักษณ์ให้กับพวกผู้หลักผู้ใหญ่ที่อาจจะมีส่วนในการสร้างปัญหา
หรือถ้าคุณ "นาย ก" ยังคิดว่ามันเป็นสังคมที่อยู่ได้ด้วยความหวาดระแวง คุณก็น่าจะทราบนี่ครับว่า ไม่ควรจะรุกล้ำเข้าไปในบ้านของใครโดยที่เจ้าของบ้านไม่อนุญาติ และแน่นอนครับว่า กรณีเช่นนี้อาจจะเกิดขึ้น แต่ก็ไม่ใช่ว่าทุกคนมีสิทธิจะทำเกินกว่าเหตุเพียงเพราะความเข้าใจผิด โดยที่ไม่ถูกลงโทษตามกฏหมายใช่ไหมครับ นี่อาจจะเรียกได้ว่าเป็นข้อผิดพลาดของการเปิดเสรีในการครอบครองอาวุธ แต่ก็ไม่ทราบเหมือนกันว่าอย่างไหนมันแย่กว่า กับการควบคุมจนพวกอาชญากรสามารถทำร้ายเจ้าของบ้านได้โดยไม่ต้องใช้อาวุธ เพราะฝ่ายที่สนับสนุนการเปิดเสรีก็ยังเชื่อว่า การครอบครองอาวุธช่วยลดอัตราการเกิดอาชญากรรม เพราะจะทำให้พวกอาชญากรได้ตระหนักก่อนที่จะลงมือว่า เจ้าของบ้านก็อาจจะมีอาวุธเช่นเดียวกัน
ผมเองก็ไม่ได้บอกว่าอย่างไหนมันดีกว่า แต่เราคงไม่สามารถจะยกเอากรณีหนึ่งเพียงกรณีเดียว มาใช้แทนภาพรวมในสังคมของเขาได้ทั้งหมด เพียงเพื่อจะให้มันมาสนับสนุนข้อโต้แย้งที่มันเข้าทางเราเท่านั้น ใช่ไหมครับ เพราะนั่นเท่ากับว่าเรากำลังลดทอนความซับซ้อนของความเป็นจริงและละเลยที่มาของปัญหาทั้งหมดที่มี เพื่อจะโดดลงไปตัดสินโดยที่ไม่รู้อะไรเลย แต่อย่างหนึ่งที่ผมพอจะลดทอนลงเป็นข้อสรุปง่ายๆก็คือ ปัญหาในอเมริกาจะทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นหลายเท่าตัวถ้าผู้คนที่นั่นคิดอะไรกันง่ายๆ มองอะไรกันตื้นๆ และแก้ปัญหาแบบขวานผ่าซากกันอย่างพวกที่สนับสนุนการเซ็นเซอร์ชอบทำ ถ้าอเมริกาเต็มไปด้วยคนอย่างเขาแล้วละก็ คงจะมีสภาพด้อยพัฒนาไม่ต่างอะไรกับที่นี่เลยครับ
ต่อมาก็เรื่องภาพลักษณ์ เอาแบบย่อๆแล้วกันนะครับ เพราะมันจะเป็นการสิ้นเปลืองเนื้อที่
["ก่อนอื่นขอบอกก่อนว่ายังไม่ได้ดูเรื่อง แสงศตวรรษเคยเห็นแค่บางฉากจำได้ เลือน ๆ
พระเล่นกีต้าร์ หมอดื่มเหล้า ไม่รับผิด ชอบสังคมตรงไหน
ตรงที่ทำลายภาพลักษณ์ของพระกับ หมอครับ ทำให้ดูไม่น่าเคารพไม่น่า เชื่อถือ แล้วมีผลยังไงอย่างพระทำให้ คนไม่เชื่อถือเวลาสั่งสอนอะไรก็จะไม่เชื่อ ถ้าภาพลักษณ์ดี ๆ สอนไป 100 คน จะเชื่อ 100 คน แต่ถ้าภาพลักษณ์ไม่ดี สอน 100 คนเชื่อแค่ 20 คน"]
ถ้าภาพลักษณ์มันสำคัญได้ถึงขนาดนั้น ผมก็ยังแปลกใจที่คุณ "นาย ก" เขาไม่ยักคิดว่าสิ่งที่ "ลัดดา" ให้สัมภาษณ์กับนิวยอร์คไทม์เป็นการทำลาย "ภาพลักษณ์ทางปัญญา" ของคนไทยทั้งประเทศอย่างย่อยยับเลยทีเดียว
ต้องยกเครดิตให้กับลัดดาที่ทำให้คนไทยทั้งประเทศกลายเป็น "ไอ้งั่ง" ในสายตาชาวโลก ด้วยการออกมาพ่นผ่านสื่อระดับโลก แสดงความมั่นใจในความไม่รู้ของตัวเองให้เป็นที่ประจักษ์ ชาวต่างประเทศที่อ่านบทสัมภาษณ์คงจะคิดกันว่า ประชากรส่วนใหญ๋ของประเทศนี้คงเต็มไปด้วยพวกไอคิวต่ำ คุ้นเคยกับการถูกปิดกั้นทางปัญญาจนขาดอิสระภาพทางความคิด อย่างน้อยก็พอที่จะปล่อยให้วิวัฒนาการทางปัญญาของประเทศตกอยู่ภายใต้การควบคุมของพวกมี "ปมด้อยทางปัญญา" อย่างลัดดา เขาคงแปลกใจว่าคนอย่างนี้ขึ้นมาได้ดิบได้ดี มีอำนาจควบคุมเสรีภาพทางความคิดได้ยังไง ในสังคมที่เจริญแล้ว คนที่มีสมองในระดับเดียวกับลัดดาเป็นได้อย่างเก่งก็แค่พนักงานทำความสะอาดห้องน้ำสาธารณะ
ดูจากบทสัมภาษณ์ก็ค่อนข้างจะมีความขัดแย้งกันในตัวนะครับ ถ้าคนไทยไม่ชอบหนังของคุณอภิชาติพงษ์เพราะพวกเขาขาดการศึกษา และเพราะการศึกษาที่ไม่เพียงพอนี่เองที่ทำให้คนไทยชอบดูแต่หนังตลก แต่คนของกระทรวงวัฒนธรรมในคณะกรรมการเซ็นเซอร์ก็มีส่วนในการอายัดฟิลม์เพื่อไม่ให้หนังได้รับการเผยแพร่ ดังนั้นคนไทยก็ควรจะถูกกดให้ขาดการศึกษาอยู่อย่างนั้น เพื่อที่จะรับสิ่งที่หนังอย่างแสวศตวรรษต้องการสื่อไม่ได้
***** ผมเคยคิดว่า คนที่มีสิทธิจะเที่ยวไปกล่าวหาใครต่อใครแบบเหมารวมว่าเป็นพวกโง่หรือไร้การศึกษาได้นั่น คนๆนั้นต้องเป็นคนที่มีสติปัญญาเป็นเลิศ ตัองเรียกว่า จะทำอย่างนั้นได้อย่างน้อยต้องเป็นอัจฉริยะ แต่ผมมองเท่าไรก็ไม่เห็นคุณสมบัติข้อนี้ในตัวคนอย่างลัดดาเลย เท่าที่เห็นก็มีแต่ความมั่นใจที่พบได้ทั่วไปในกลุ่มของพวกที่อยู่ใต้กะลา พวกที่คิดว่าสิ่งที่มีอยู่ในกะลาคือความรู้ทั้งหมด และคนพวกนี้มักจะชอบเรียกร้องให้คนอื่นคุ้นเคยกับการอยู่ใต้กะลาเหมือนกับตัวเอง พอทุกคนขาดการศึกษาได้พอๆกัน คนพวกนี้จะได้ไม่ต้องรู้สึกว่าตัวเองมีปมด้อยอีกต่อไป ไม่รู้เหมือนกันนะครับว่าเราควรจะรู้สึกขำหรือสังเวชกับสภาพของคนพวกนี้ดี ******
มันก็โอเคน่ะครับที่คุณ "นาย ก" เขาจะยกเอากรณีของบริษัทโซนี่มาสนับสนุนข้อโต้แย้งเรื่องความสำคัญของภาพลักษณ์ แต่ก่อนที่ผลิตภัณฑ์ของโซนี่จะได้มาซึ่งภาพลักษณ์ให้คอยรักษา คุณภาพของสินค้าก็จะต้องผ่านการพิสูจน์มาเป็นระยะเวลายาวนานก่อนใช่ไหมครับ การสร้างภาพลักษณ์มันถือได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของแผนการตลาดเพื่อจูงใจลูกค้า ในขณะที่ลูกค้าเองก็ยังคงมีเสรีภาพในการเลือกที่จะซื้อหรือไม่ซื้อผลิตภัณฑ์ของบริษัท
แต่ถ้าบริษัทอย่างโซนี่หมดเงินไปกับการรักษาภาพลักษณ์จนละเลยคุณภาพของสินค้าละก็ ประสิทธิภาพการทำงานของสินค้าจะฟ้องตัวมันออกมาเองครับ ยกตัวอย่างกรณีเครื่องเสียง ถ้าสินค้าที่ออกใหม่ไม่สามารถแข่งขันด้านคุณภาพกับสินค้าจากบริษัทคู่แข่งได้ เพราะบริษัทใช้งบประมาณส่วนใหญ่คอยรักษาภาพลักษณ์ แทนที่จะใช้พัฒนาเทคโนโลยี่ มันก็คงจะไม่มีประโยชน์ใช่ไหมครับ ถ้าบริษัทจะรักษาภาพลักษณ์ของสินค้าด้วยการไปฟ้องพวกนิตยสารเครื่องเสียง เพียงเพราะนิตยสารเหล่านั้นเขียนบทวิพากณ์สินค้าของบริษัทตามความเป็นจริง ถ้าจะเปรียบเทียบกับหมอ มันก็คงจะไม่มีประโยขน์ใช่ไหมครับถ้าแพทยสภาจะรักษาภาพลักษณ์ให้กับแวดวงของผู้ร่วมวิชาชีพ ในขณะเดียวกันก็มักจะออกมาคอยปกป้องพวกแพทย์ที่ขาดจรรยาบรรณ หรือบกพร่องในการให้การรักษาแก่คนไข้ จนบางครั้งสิ่งที่คนไข้ต้องจ่ายก็คือชีวิตของพวกเขาเอง ดูกรณีของเด็กวัยรุ่นที่ตายเพราะไปดูดไขมันเป็นตัวอย่าง
ถ้าจะบอกว่า หนังบางเรื่องนำเสนอเนื้อหาที่อาจจะทำลาย "ภาพลักษณ์" แก่บุคคลบางกลุ่มละก็ ก่อนอื่นต้องไม่ลืมนะครับว่า สิ่งที่หนังนำเสนอ คือ "มุมมอง" ของผู้สร้าง ไม่ใช่ "ข้อเท็จจริง" และหนังโดยตัวมันเองก็ไม่เคยยืนยันว่าสิ่งที่มันนำเสนอคือข้อเท็จจริงแต่อย่างใด ถ้ามีการยืนยันว่าเนื้อหาที่หนังนำเสนอนั้นเป็นข้อเท็จจริงแล้วละก็ มันจะไม่ดีกว่าเหรอครับถ้าเราปล่อยให้หนังได้รับการเผยแพร่ แล้วก็ใช้กลไกทางกฏหมายฟ้องร้องต่อทางผู้สร้าง
แต่ก็ต้องพึงระลึกไว้เสมอว่า กลไกทางด้านกฏหมาย อย่างการฟ้องหมิ่นประมาท จะนำมาใช้ได้ก็ต่อเมื่อ ผู้ถูกฟ้องยืนยันว่า ข้อมูลที่ให้ออกไปเป็น "ข้อเท็จจริง" เท่านั้น อย่างถ้าผมจะบอกว่า ผมเห็นคุณ "นาย ก" ขโมยของ ก็เรียกได้ว่า ผมได้ยืนยันไปในตัวว่าข้อมูลที่ผมให้ไปนั้นเป็นข้อเท็จจริง ถ้าสิ่งที่ผมพูดไม่เป็นความจริง คุณ "นาย ก" ก็สามารถจะฟ้องผมในข้อหาหมิ่นประมาทได้
***** มันทำให้ผมนึกไปถึงกรณีที่คุณลัดดาออกมาให้ข่าวต่อสื่อมวลขนว่า ที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งมีการโชว์อนาจารในงานบวช สิ่งที่ลัดดาทำ น่าจะถือได้ว่าเป็นการยืนยันไปในตัวว่าข้อมูลที่ลัดดาให้กับสื่อมวลชนเพื่อนำไปเผยแพร่ออกไปในวงกว้างนั้นเป็น "ข้อเท็จจริง" ซึ่งต่อมาภายหลังก็พบว่า มันไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นในเวลานั้น แต่เกิดขึ้นนานมาแล้ว กรณีนี้น่าจะเข้าข่ายหมิ่นประมาทหมิ่นประมาทได้เหมือนกันนะครับ เพราะมันก่อให้เกิดความเสียหายต่อ "ภาพลักษณ์" ของคนทั้งหมู่บ้านได้ และผมไม่แน่ใจว่า ถ้ามีการพิจารณาคดีตามเจตนารมย์ที่แท้จริงของกฏหมายแล้วละก็ การแก้ตัวแบบศรีธนชัยของคุณลัดดามันยังจะฟังขึ้นอยู่อีกไหม แต่น่าเสียดายตรงที่ ที่นี่มันประเทศไทย ที่ๆกฏหมายสามารถตีความเพื่อหลีกเลี่ยงเจตนารมย์ที่แท้จริงได้ *****
กลับมาดูกรณีที่เนื้อหาในภาพยนตร์อาจจะส่งผลต่อภาพลักษณ์ เมื่อสิ่งที่หนังนำเสนอคือมุมมองของผู้สร้าง ปัญหาเรื่องภาพลักษณ์ที่เสื่อมเสียจึงไม่ได้เกิดจากเนื้อหาที่หนังนำเสนอมากไปกว่าการขาดวิจารณญาณในการแยกแยะของผู้ชมบางคน ซึ่งก็อย่างที่เรียนให้ทราบไปแล้วว่า ความสามารถในการใช้วิจารณญาณของผู้ชม จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อผู้ชมได้มีโอกาสรับรู้ข้อมูลข่าวสารอย่างรอบด้านเท่านั้น แน่นอนว่าต้องเป็นไปโดยไม่ถูกปิดกั้น เพราะการปิดกั้นเองนี่แหละครับคือสาเหตุแท้จริงที่ทำให้ผู้คนคิดอย่างคับแคบและขาดวิจารณญาณ
เมื่อพูดถึงเรื่อง "ภาพลักษณ์" ผมเห็นว่า สิ่งที่เป็นอันตรายที่แท้จริงต่อสังคมในประเทศนี้ไม่ใช่เรื่อง "ภาพลักษณ์ที่เสื่อมเสีย" หรอกครับ แต่เป็น "ความศรัทธาต่อภาพลักษณ์" อย่างไม่ลืมหูลืมตาต่างหาก ทำไมพวกผู้หลักผู้ใหญ่ในรัฐบาลถึงได้เดือดร้อนกับ "ภาพลักษณ์" ของประเทศในเรื่องโสเภณีกันนัก ถ้ามองอีกแง่หนึ่ง ก็น่าจะเป็นเพราะปัญหาการเพิ่มจำนวนโสเภณีมันสะท้อนถึงความล้มเหลวด้านเศรษฐกิจของรัฐบาลเผด็จการ ต้องยอมรับนะครับว่า ทั้งสลัมและธุรกิจการค้าประเวณีต่างก็เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วหลังจากที่มีการประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับแรก
ถ้าปัญหาเศรษฐกิจสะท้อนความล้มเหลวในการบริหารงานของรัฐบาลเผด็จการแล้ว มันก็ย่อมสะท้อนความล้มเหลวของคนไทยในฐานะเจ้าของประเทศด้วยใช่ไหมครับ ประชาชนอย่างเราล้มเหลวตรงที่ว่า ทำไมเราถึงปล่อยให้พวกเผด็จการมีอำนาจอยู่หลายทศวรรษ ผมคิดว่า ส่วนหนึ่ง ก็คงเป็นเพราะประชาชนยึดติดกับ "ภาพลักษณ์จอมปลอม" ที่พวกเผด็จการพยายามปลูกฝังให้เชื่อ เราเคยเชื่อกันว่า "เชื่อผู้นำชาติพ้นภัย" ซึ่งนั่นก็เป็นผลจากภาพลักษณ์จอมปลอมที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อแสดงให้เห็นว่า ต้องเป็นรัฐบาลที่เป็นเผด็จการถึงจะเข้มแข็งพอที่จะนำพาประเทศชาติพ้นภัยอันตราย (จากลัทธิคอมมิวนิสต์ ซึ่งเป็นแค่ทฤษฏีทางเศรษฐศาสตร์และการเมืองแขนงหนึ่ง ที่ถูกทำให้เสื่อมเสียโดยภาพลักษณ์จอมปลอมที่ฝ่ายรัฐปลูกฝังอย่างเป็นระบบ) และมีประสิทธิภาพมากพอที่จะแก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว (แบบตาต่อตา ฟันต่อฟัน เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ไม่ต้องคิดหน้าคิดหลังถึงการสร้างปัญหาระยะยาว)
แล้วทำไม วิธีการปลูกฝังภาพลักษณ์จอมปลอมอย่างเป็นระบบนี้มันถึงใช้ได้ผลกับคนไทย เพราะมันง่ายที่จะทำให้คนไทยอย่างเราเชื่อในภาพลักษณ์ที่ถูกสร้างขึ้นได้อย่างสนิทใจ ซึ่งนี่ก็คงจะเป็นเพราะการถูกปิดกั้น (การเซ็นเซอร์ที่คุณ "นาย ก" สนับสนุนก็นับได้ว่าเป็นรูปแบบหนึ่ง) มายาวนาน เพื่อไม่ให้คนไทยได้เข้าถึงข้อมูลจากโลกภายนอกที่พวกเขาจำเป็นต้องรู้ ก็เลยไม่เห็นว่าชีวิตในแบบที่แตกต่างในที่อื่นๆนั้นมันเป็นยังไง การปกครองในแบบที่แตกต่างมันเป็นยังไง เราขาดเสรีภาพกันยังไงบ้างเมื่อเทียบกับผู้คนในที่อื่นๆ และการอยู่อย่างขาดเสรีภาพมันทำให้เราได้เสียอะไรไปบ้าง เราไม่มีโอกาสได้เห็นว่า เรามีอำนาจกันมากแค่ไหน ประชาชนในที่อื่นๆเขาใช้อำนาจที่มีอยู่ในมือตอบโต้ผู้มีอำนาจกันได้ยังไง เราจำต้องอยู่อย่างคนที่ไม่ต้องใช้ความคิดกันนานเสียจนเราเคยชินกับการเชื่อมากกว่าการคิด เราจึงมักพร้อมจะเชื่อในภาพลักษณ์มากกว่าเนื้อหาสาระ เพราะถ้าจะพิจารณากันที่เนื้อหาสาระอย่างจริงจังแล้ว มันจะบังคับให้เราต้องคิด
และตามด้วยเรื่องหมอกินเหล้า
["ภาพหมอกินเหล้าเห็นได้ในสังคม เป็นสิ่งที่เห็นได้ในสังคม
ผมไม่เคยเห็นหมอที่ใส่เสื้อกาวน์ไป เข้าผับเข้าบาร์ หรือเดินถือขวดเหล้า ในโรงพยาบาลศิริราชโดยมีกลิ่นเหล้า แล้วเดินเป๋ ในสังคมไทยคนที่เป็นหมอ ได้นี้ถือว่ามีคุณภาพลำดับต้น ๆ เลยน่ะ ครับเรื่องวินัย นิสัย ความรู้ คุณธรรม ถือได้ว่ามีสูงกว่าคนทั่วไปมากแม้จะไม่ ทุกคนแต่โดยรวมก็ถือว่าสูงและนี้คือกลุ่ม คนที่สังคมไทยเราพยายามสร้างและ พัฒนามาร้อยกว่าปีแล้วอยู่ ๆ จะให้คน ไร้หัวคิด หลงคิดว่าตัวเองหัวสร้างสรรค์ แต่จริง ๆ แค่มักง่าย แค่คนเดียวมาทำ ให้เสียหาย" ]
อย่างในกรณีของหมอ ถ้า "ภาพลักษณ์" ของหมอเรียกร้องให้ประชาชนมอบความไว้วางใจอย่างสิ้นเชิงโดยไม่ต้องมีการตรวจสอบแล้วละก็ มันก็เรียกได้ว่าเป็น "ภาพลักษณ์จอมปลอม" ที่อันตรายเช่นกันครับ ตัวผมเองไม่รู้สึกว่ามันเป็นปัญหาถ้าชาวบ้านในท้องถิ่นธุระกันดารจะมีความเคลือบแคลงในคุณภาพของบุคลากรของรัฐที่เข้ามาประจำในพื้นที่ เพราะมันเป็นลักษณะการทำงานของระบบราชการไทยที่มีมานานแล้ว ในการที่จะลงโทษเจ้าพนักงานด้วยการส่งไปประจำในที่ห่างไกล ถ้าจะให้ยกตัวอย่าง เท่าที่ผมได้ยินมาจากเพื่อนสนิทที่เป็นเจ้าของลานมันในต่างอำเภอ เขาเคยบอกว่า พวกหมอที่มาประจำนั่น แม้แต่วัดค่าเลือดยังวัดไม่ค่อยจะเป็นกันเลย จนเขาต้องวัดให้ดู (เขาเคยเห็นเป็นประจำตอนที่พาลูกๆไปรักษากับหมอในตัวเมือง) และเรื่องที่หมอดื่มเหล้านั้น ผมอาจจะเคยเห็นหมอดื่มนอกเวลางานกันบ้างเป็นครั้งคราว แต่ถ้าเป็นพวกหมออนามัยละก็ บางทีนอกเวลางานพวกก็ซัดเหล้าขาวกันเป็นประจำ และเมื่อดูจากปริมาณที่ดื่มเข้าไป แม้ว่าจะเป็นการดื่มนอกเวลางาน แต่ผมก็ยังสงสัยอยู่เหมือนกันว่ามันคงต้องมากพอที่จะส่งผลต่อสมรรถภาพการทำงานในวันต่อๆไป
ถ้าการรักษาภาพลักษณ์เป็นไปเพื่อที่จะให้พวกชาวบ้านยอมรับตาปริบๆ กับการหยิบยื่นการบริการที่ด้อยคุณภาพโดยที่พวกเขาไม่มีทางเลือก หรือกับความผิดพลาดที่เกิดขึ้นระหว่างการรักษา โดยที่พวกเขาไม่มีสิทธิจะร้องเรียนให้มีการตรวจสอบว่า สิ่งที่เกิดขึ้นมันเป็นเหตุสุดวิสัยหรือเกิดจากความบกพร่องที่ตัวบุคคล "การรักษาภาพลักษณ์" ที่ว่า "แพทย์ทุกคนทีมีขีดความสามารถในการรักษาและจรรยาบรรณที่เชื่อถือได้อย่างเท่าเทียมกัน" อย่างนี้ ก็นับได้ว่าเป็นสิ่งมอมเมาชนิดหนึ่งที่สมควรจะถูกกำจัด เพราะมันเป็นการมอมเมาให้ทุกคนเชื่อในภาพลักษณ์จอมปลอม จนเหมือนกับว่ามันเป็นข้อเท็จจริง ซึ่งมันเลวร้ายเสียยิ่งกว่าสื่อที่คุณ "นาย ก" ต้องการเซ็นเซอร์หลายเท่า ภาพลักษณ์จอมปลอมมันทำให้ทุกคนยอมรับความเน่าเฟะไปได้เรือยๆ โดยไม่ยอมลุกขึ้นมาทำอะไรสักอย่างกับมัน ผมจะดีใจเสียอีกถ้าทุกคนเลิกยึดติดกับภาพลักษณ์ และตั้งข้อสงสัยกับทุกสิ่ง เพราะการสงสัยจะนำไปสู่การคิดและการติดตามเฝ้าระวังอย่างไกล้ชิด
และแม้ว่ามันจะเป็นเรื่องดีที่ชาวบ้านเลิกยึดติดกับภาพลักษณ์ และมีการจับตา เฝ้าระวัง และตรวจสอบการทำงานของเจ้าหน้าที่รัฐ อย่างเช่น แพทย์ แต่ก็ไม่ได้หมายพวกชาวบ้านมี "สิทธิ" จะขู่ทำร้ายหมอ (แทนที่จะทำเรื่องร้องเรียน) ถ้าหมอรักษาไม่หายนี่ครับ ตัวอย่างที่ยกมา นอกจากมันสะท้อนถึงความสับสนในเรื่อง "สิทธิ" เนื่องจากพวกเขาไม่ได้อยู่ในวัฒนธรรมที่มี "การเคารพสิทธิ" จนพวกเขาขาดความรู้เรื่อง "ขอบเขตทางด้านสิทธิ" แล้ว มันทำให้ผมสงสัยว่า ถ้าวัดเป็นเสาหลักของชุมชนในชนบทจริงอย่างที่คุณ "นาย ก" ว่า ก็ย่อมแสดงว่า อย่างน้อยชาวบ้านในชนบทก็ต้องใกล้ชิดกับศาสนามากกว่าคนในเมือง แต่ถ้าพวกเขาสามารถจะฆ่า หรือ ข่มขู่ใครต่อใครได้อย่างไร้สติเช่นนี้ ผมก็สงสัยเหมือนกันว่าบางทีอาจจะเป็นเพราะผู้ถ่ายทอดอย่างพระสงฆ์ถ่ายทอดศาสนาให้ชาวบ้านอย่างผิดๆ หรือว่าเป็นเพราะคำสอนทางศาสนามันก็เป็นได้ไม่มากไปกว่าหลักการที่คลุมเคลือ ที่เปิดช่องให้แต่ละคนได้ตีความตามความหมายที่เข้าทางกับพฤติกรรมของตนเอง นี่ขนาดศาสนายังไม่ได้ถูกบรรจุในรัฐธรรมนูญ กลไกรัฐยังอ้างหลักศีลธรรมอันคลุมเคลือมาปิดกั้นการรับรู้ได้ขนาดนี้ ถ้ามันถูกบรรจุขึ้นมา ผมยังคิดไม่ออกว่าศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมจะมีอำนาจการควบคุมเพิ่มขึ้นจนถึงระดับไหน
และถ้าภาพลักษณ์ขององค์กรศาสนาไม่ดีเพราะพระสงฆ์ประพฤติตัวไม่ดี จนทำให้คน 100 คนเชื่อสิ่งที่พระเทศนาแค่ 20 คน ปัญหามันก็คงไม่ได้อยู่ที่ภาพลักษณ์ของพระที่สื่อนำเสนอมากไปกว่าการประพฤติตัวของพระเองหรอกครับ และการจะเที่ยวไปปิดกั้นผู้คนให้ได้รับรู้ความเป็นจริง หรือการปิดกั้นพวกเขาจากภาพยนตร์ที่กระตุ้นให้พวกเขาได้ตั้งคำถาม เพียงเพื่อที่จะให้คนทั้ง 100 คน เชื่อในสิ่งที่พระรูปหนึ่งพูดออกมาหมดทั้ง 100 คนแล้วละก็ เท่ากับเราปิดทางเลือกทางความคิด ไม่ให้พวกเขาได้คิดไปในทางอื่น นอกจากให้เชื่อโดยไม่ต้องคิด ถ้าเป็นเช่นนั้น ผมคิดว่า "การเชื่อ" แบบนั้น โดยตัวมันเองนั่นเป็นปัญหาที่ร้ายแรงกว่า "ความสงสัยในภาพลักษณ์" เสียอีกครับ และถ้าพวกเขาไม่สามารถจะ "คิด" ได้ด้วยตัวเองว่า การดื่มสุราอย่างขาดสติมันอันตราย ตัองรอให้ตัวแทนจากองค์กรศาสนาที่พวกเขา "เชื่อ" มาคอยบอกละก็ บางทีการอยู่ภายใต้วัฒนธรรมที่ส่งเสริมการปิดกั้นมันทำให้พวกเขามีสภาพย่ำแย่จนเกินจะเยียวยาแล้วละครับ
["จะให้คน ไร้หัวคิด หลงคิดว่าตัวเองหัวสร้างสรรค์ แต่จริง ๆ แค่มักง่าย แค่คนเดียวมาทำ ให้เสียหาย
และถ้าเคยเห็นมีเหตุผลอะไรต้องไปทำ ให้ย่ำแย่ลงด้วย คุณตัวเตี้ย ตัวดำ ฟัน เบี้ยว คุณอยากให้เพื่อนคุณเรียกคุณ ว่าเตี้ย ดำ เบี้ยวไหม เวลาทำให้นึกถึง คนอื่นบ้าง"]
นี่โยงกันจนมั่ว เขาคงจะไม่รู้จักแยกแยะนะครับว่า หน้าตาเป็นเรื่องที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด เป็นสิ่งที่เราทำอะไรไม่ได้ แต่ประสิทธิภาพการทำงานและความประพฤติของบุคลากรหรือองค์กรในแต่ละสายงาน อย่าง หมอ หรือ พระสงฆ์ มันเป็น “หน้าที่” ครับ เหมือนกับ "หน้าที่" ที่เขาชอบย้ำนั้นล่ะครับ การล้อเลียนรูปลักษณ์ภายนอก ถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิในความสงบสุขรูปแบบหนึ่งได้เลย แต่การนำเสนอมุมมองเพื่อวิพากษ์วิจารณ์การทำงานนี่มันคนละเรื่องเลยครับ
มันน่าเศร้านะครับ เพราะนี่มันก็ตั้งห้าปีมาแล้วที่กระทรวงวัฒนธรรมได้ตั้งขึ้นมา น่าเสียดายที่จุดประสงค์เมื่อแรกเริ่มเดิมที ต้องการให้กระทรวงนี้เป็นหน่วยงานที่ให้ "การสนับสนุน" การแตกหน่อทางวัฒนธรรม และเปิดพื้นที่ให้วัฒนธรรมท้องถิ่นที่อาจจะถูกกลืนหายเพราะวัฒนธรรมกระแสหลัก หรือแม้แต่อำนาจรัฐ (เหมือนอย่างที่วัฒนธรรมพื้นบ้านดั้งเดิม ถูกทำให้กลายเป็นสิ่งไม่พึงปรารถนา โดยกระทรวงวัฒนธรรมในยุคจอมพล ป.) แต่พอตั้งขึ้นมาแล้ว มันกลับกลายเป็นหน่วยงานที่มาตอกย้ำปัญหาวัฒนธรรมอำนาจนิยม อันเป็นปัญหาเรื้อรังของสังคมนี้
มีสิ่งหนึ่งที่ผมสงสัยมานานเกี่ยวกับสังคมไทยก็คือ กว่าจะได้เสรีภาพมามันแสนยากลำบาก แต่ทำไมมันเวลาที่สูญเสียมันไป มันถึงได้ง่ายดายนัก เท่าที่ผมลองนึกๆดู ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าเป็นเพราะเราคุ้นเคยกับการไม่มีเสรีภาพ จนไม่สามารถรับมือกับความหลากหลายอันซับซ้อนที่มาพร้อมกับมันได้ หรือว่าเสรีภาพมันคงจะเป็นสิ่งสูงค่าที่พวกชั้นต่ำอย่างคนไทยไม่คู่ควร
ดูจากความเห็นของคุณ "นาย ก" แล้ว คงต้องยอมรับว่ายังมีคนอย่างเขาอีกมากในสังคมนี้ ผมไม่แน่ใจว่าพวกเขาเป็นคนส่วนใหญ่หรือเปล่า เพราะดูเหมือนคนกลุ่มนี้จะเสียงดังกันเหลือเกิน และก็มักจะได้รับความสนใจจากสื่อกระแสหลักเสมอ จนดูเหมือนสื่อเหล่านั้นจะไม่มีพื้นที่ให้กับใครก็ตามที่มีความคิดต่างจากคนกลุ่มนี้เลย มันก็น่าเสียดายตรงที่ว่า สื่อกระแสหลักพวกนั้นมักจะเรียกร้องเสรีภาพในการนำเสนอข่าวสารข้อมูลให้กับตัวเอง แต่คงลืมนึกกันไปว่า เสรีภาพของสื่อมันสัมพันธ์กับเสรีภาพในการรับรู้ของประชาชนทั่วไปด้วย (ผมว่าไม่ใช่แค่เสรีภาพการรับรู้เท่านั้น แต่ต้องรวมเสรีภาพของประชาชนในแง่มุมอื่นๆเข้าไปด้วย)
แต่สิ่งที่สื่อกระแสหลักทั้งหลายทำ ก็คือให้พื้นที่กับกลุ่มคนที่จ้องจะเข้ามาริดรอนเสรีภาพของทุกๆคน ให้การสนับสนุนการทำงานของหน่วยงานรัฐ อย่างศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรม ด้วยการเปิดพื้นที่ให้คนเหล่านั้นมาคอยกรอกหูว่าสิ่งที่พวกนั้นทำเป็นสิ่งจำเป็น โดยไม่เคยเหลือพื้นที่ให้กับผู้ที่ต้องการจะโต้แย้งเลย
คนพวกนี้อาจจะเป็นเสียงส่วนใหญ่ในสังคมนี้ ถึงกระนั้นก็ตาม ผมก็ไม่คิดว่าเสียงส่วนใหญ่อย่างพวกเขามีสิทธิโดยสมบูรณ์ที่จะเรียกร้องให้มีการละเมิดเสรีภาพของเสียงส่วนน้อย ถ้าเสรีภาพนั้นไม่ก่อให้เกิดผลกระทบใดๆทั้งสิ้น หรือมีสิทธิที่จะเข้ามายัดเยียดหน้าที่ๆไม่ควรจะต้องมาแบกรับ
ถ้าสังคมยังเต็มไปด้วยคนเหล่านี้ ถึงแม้ว่าจะไม่มีลัดดา หรือ ศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรม คนเหล่านี้ก็ยังคงหาทางเรียกร้องให้ภาครัฐใช้กลไกอื่นๆเข้ามาควบคุมเสรีภาพของทุกคนได้อยู่ดี เพราะต้องไม่ลืมว่า มันยังมีกลไกอื่นๆที่รัฐบาลใช้เซ็นเซอร์มาเป็นเวลานานก่อนหน้าที่กระทรวงนี้จะถูกตั้งขึ้นด้วยซ้ำ และถึงไม่มีกฏหมายเซ็นเซอร์ฉบับใหม่ ภาครัฐก็อาจจะผลักดันกฏหมายว่าด้วยสื่อลามกอนาจารเข้ามาบังคับใช้ได้เช่นกัน ถึงไม่มีลัดดาคนนี้ ก็ยังมีคนประเภทเดียวกับลัดดาอีกหลายคนที่พร้อมจะอาสาเข้ามาสนองความต้องการให้กับคนกลุ่มนี้อยู่ดี
บางทีระบบคิดของคนไทยอาจจะยึดติดในเรื่องความดีงาม และหลงภูมิใจกับความดีงามในวัฒนธรรมของตัวเองกันเสียจนคิดว่ามันต้องมาก่อนเสรีภาพ จนสังคมไทยกลายเป็นสังคมที่ละเลยเรื่องการเคารพสิทธิ ถ้าสิทธิมันเกิดขัดแย้งกับความดีงามขึ้นมา จนความดีงามมันสามารถนำไปบังคับใช้ได้กับทุกคน มันไม่พอถ้าเราจะมีชีวิตโดยไม่เป็นคนเลว หรือตระหนักว่าทุกๆสิ่งที่ทำไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้กับใคร แค่นั้นมันยังไม่พอ เราทุกคนยังต้องเป็นคนดีกันด้วย มันก็เลยทำให้พวกที่คิดว่าตัวเองเป็นคนดีกร่างพอที่มาบังคับให้ทุกคนเป็นอย่างพวกเขา ด้วยการยัดเยียดหลักศีลธรรมแบบมือถือสากปากถือศีลและ "หลักเหตุผลแบบมั่วๆ"
ผมเคยคิดดูเล่นๆว่า ถ้ามีการเปลี่ยนกรอบความคิด จากเดิมที่เน้นเรื่องความดีงาม มาเป็นการเน้นเรื่องการเคารพสิทธิ เคารพการมีเสรีภาพที่ไม่ล่วงล้ำขอบเขตของผู้อื่น ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงอย่างนี้ขึ้นมาจริงๆ เราคงจะมีสังคมที่แตกต่าง มีระบบกฏหมายที่แตกต่าง ซึ่งสิ่งที่คลุมเคลืออย่าง "เพื่อรักษาความมั่นคงและศีลธรรมอันดี" คงไม่มีปรากฏในประมวลกฏหมาย เพื่อทีจะเปิดช่องให้มีการผูกขาดอำนาจ เราอาจจะได้เห็น ความคิดสร้างสรรค์ ผลผลิตจากความคิดเหล่านั้นจากคนไทย ซึ่งควรจะได้เกิดขึ้นบนโลกมานานแล้ว และเราคงไม่ต้องพลาดโอกาสดีๆในชีวิต ที่จะได้สำรวจ ทดลอง กับประสพการณ์ที่แปลกใหม่
สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ แน่นอนว่ามันคงจะไม่ได้มาด้วยการหยิบยื่นจากผู้มีอำนาจ ไม่ได้ด้วยการทำตัวเป็นเด็กดีที่ว่านอนสอนง่าย แล้ววันหนึ่งพวกเขาจะให้มันกับเรา เพราะฝ่ายที่กุมอำนาจคงไม่โง่พอที่จะหยิบยื่นสิ่งที่สามารถสั่นคลอนอำนาจของพวกเขา ข้อควรตระหนักอีกอย่างก็คือ "เสรีภาพ" ไม่ใช่เป็นสิ่งที่ "ให้" กันได้ เพราะมันควรจะเป็นของเรามาโดยตลอด
การได้มาซึ่งเสรีภาพย่อมมีเพียงวิถีทางเดียวคือการต่อสู้เรียกร้อง ซึ่งผมเองก็สงสัยว่ามันทำไมถึงใช้เวลานานนักกับการเริ่มต้นเรียกร้อง อย่างน้อย ตอนที่รัฐบาลชุดที่มีแผนที่จะก่อตั้งกระทรวงวัฒนธรรม ก็น่าจะมีความรู้สึกเคลือบแคลงในเจตนารมย์ของพวกผู้มีอำนาจพวกนั้นกันบ้าง ว่าการกระทำทุกอย่างของพวกเขาล้วนเป็นไปเพื่อการควบคุม
แต่อย่างน้อย ตอนนี้มันน่าจะเป็นเวลาที่ผู้คนในสังคมนี้เริ่มหันมาเน้นเรื่อง "การเคารพสิทธิ" กันเสียที เพราะมันเรียกได้ว่าเป็นความจำเป็นขั้นพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตยที่แท้จริง ทุกคนควรตระหนักว่า สิทธิในการมีเสรีภาพควรเป็นของทุกคน และทุกคนมีสิทธิจะใช้เสรีภาพทำกิจกรรมใดๆก็ได้ที่ไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น ไม่ว่ากิจกรรมเหล่านั้นจะเป็นสิ่งดีงาม น่าสนับสนุนหรือไม่ก็ตาม
ตราบใดที่กิจกรรมที่ทำยังเป็นกิจกรรมที่ไม่สร้างความเดือดร้อน ถึงจะไม่ดีงาม ก็ไม่ควรจะถูกประนามหรือทำให้กลายเป็นสิ่งผิดกฏหมาย ถ้าทุกคนตระหนักได้อย่างนั้น คงไม่มีใครต้องมาเดือดร้อนกับชุดที่ดาราบางท่านใส่ออกงานในงานประกาศรางวัล หรือคงไม่มีการแสดงความเห็นต่อต้านการเซ็นเซอร์ประเภทที่ว่า "ทำไมทีหนังโป๊ที่มีเกลื่อนเมืองถึงไม่จับ" เพราะผู้ที่แสดงความเห็นคงลืมไปว่า การดูหนังโป๊ในพื้นที่ส่วนตัวก็ถือว่าเป็นสิทธิที่ควรได้รับการรับรองเช่นกัน และถ้าทุกคนตระหนักได้อย่างนั้น "การจัดระเบียบสังคม" ก็คงจะไม่มีกระแสตอบรับที่ดีอย่างที่เราได้เห็น
การที่จะตระหนักในเรื่องนี้ได้ เราต้องตั้งคำถามกับตัวเองอยู่เสมอว่า เราเคารพสิทธิผู้อื่นมากพอหรือยัง มันรบกวนเราหรือเปล่าถ้าเราเห็นผู้หญิงแต่งตัวนุ่งน้อยห่มน้อย อะไรควรถือเป็นการละเมิดสิทธิมากกว่าระหว่างการนุ่งน้อยห่มน้อย กับการเจ้ากี้เจ้าการกับการแต่งกายของผู้อื่น ทำไมเราทนได้เวลาที่คนแต่งตัวมิดชิดส่งเสียงดังรบกวนความสงบสุข แต่ทนไม่ได้กับผู้หญิงุนุ่งน้อยห่มน้อยที่เดินสวนกันแค่ไม่กี่วินาที การตั้งคำถามเป็นสิ่งจำเป็นที่ทำให้เราแน่ใจได้ว่า เราไม่ได้เป็น "หนึ่งในพวกเจ้ากี้เจ้าการ"
และเราควรมีความรู้สึกที่ไวกว่านี้ต่อสัญญานเตือนภัยต่างๆทีเตือนให้รู้ว่ากำลังจะมีการริดรอนเสรีภาพเกิดขึ้น เวลาที่หน่วยงานรัฐมีนโยบายที่อาจจะเปิดช่องให้เกิดการริดรอน หรือเวลาที่มีกลุ่มคนอย่างคุณ "นาย ก" ออกมาเรียกร้องให้บังคับใช้นโยบายเหล่านั้น ก็ควรจะมีการตอบโต้และแสดงความไม่พอใจออกมาให้เห็นในทันที แน่นอนว่าสิทธิของทุกคน รวมทั้งคนอย่างคุณ "นาย ก" ควรได้รับการเคารพ แต่เมื่อใดก็ตามที่มีการใช้สิทธิที่เกิน "ขอบเขต" ก็ควรจะมีการตอกกลับอย่างสาสม ถ้าความเข้าใจและความสมานฉันใช้กับคนเหล่านี้ไม่ได้ บางทีมันอาจจะเป็นเวลาที่เราควรจะเริ่มเรียนรู้ที่จะเกลียดชัง เพราะบางครั้ง ความเกลียดชังเป็นสิ่งดี
ที่ผมเขียนอาจจะฟังดูเหมือนกับการแบ่งฝักแบ่งฝ่าย แต่ผมไม่คิดว่าการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายนั้นเป็นปัญหาเลยครับ เพราะการต่อสู้เรียกร้อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเมืองหรือไม่ ก็คือการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายในตัวอยู่แล้วครับ
เราต้องตระหนักว่า ทุกอย่างที่เราอาจจะได้รับจากการมีเสรีภาพ อย่าง โอกาสที่จะสำรวจ ทดลอง กับประสพการณ์ที่แปลกใหม่ หรือการได้มีโอกาสเห็นผลงานที่ไม่ได้เกิดขึ้นบนโลก เพราะผู้สร้างไม่มีเสรีภาพในการสร้างงาน ทุกอย่างล้วนแต่เป็นโอกาสที่พวกเราทุกคนถูกกลุ่มผู้สนับสนุนการปิดกั้นอย่างคุณ นาย ก "ปล้น" เอาไปจากเราทั้งนัน นี่คือสิ่งแรกที่เราทุกคนควรตระหนัก แน่นอนเราควรเคารพสิทธิการอยู่ใต้กะลาของพวกเขา แต่ควรตอบโต้ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ถ้าพวกเขามีความพยายามจะเอากะลาของพวกเขามาครอบทุกคน
ผมยังสงสัยว่าทำไมไม่มีใครออกมาตอบโต้ใดๆเลยเวลาที่เครือข่ายผู้ปกครองออกมาเรียกร้องให้นิตยสารต่างๆระมัดระวังการนำเสนอภาพที่วาบหวิว เวลาที่ "นางไขศรี" ทำทีไปคุยกับนักศึกษาหญิงที่นั่งอยู่ในวัด เพื่อที่จะให้พวกนักข่าวแอบถ่ายภาพการแต่งกายพวกเธอ แล้วเอาไปประจานลงบนหน้าหนังสือพิมพ์ ทั้งๆที่การแต่งกายที่ไม่เหมาะของเด็กพวกนั้นควรจะปล่อยให้เจ้าของสถานที่อย่างทางวัดเป็นคนจัดการ เรื่องอย่างนี้ เห็นได้ชัดว่า เด็กๆพวกนั้นถูกละเมิดสิทธิไปอย่างหน้าด้านๆจากคนที่เป็นถึงรัฐมณตรี แต่ทำไมไม่มีผู้รู้ทางด้านกฏหมายให้คำแนะนำกับเด็กพวกนั้นว่าพวกเธอทำอะไรกันได้บ้าง ถึงจะเอาเรื่อง "นางไขศรี" ตามกฏหมายไม่ได้ แต่อย่างน้อย ก็ยังสามารถชี้ให้เห็นได้ว่าเป็นการรังแก และทำไมถึงยังไม่มีการตอบโต้อย่างเป็นรูปธรรม กับการเซ็นเซอร์วีซีดีกับดีวีดี ที่ศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมทำมาหลายปีแล้ว
ลำพังแค่การยื่นหนังสือมันคงจะไม่พอแล้วละครับ เพราะการยื่นหนังสือเพียงอย่างเดียวมันเป็นเหมือนการอ้อนวอนขอร้อง รอรับการหยิบยื่น มันน่าจะมีมาตรการอย่างอื่นที่ควรทำควบคู่กันไปด้วย การประท้วงเป็นสิ่งที่ควรจะทำมานานแล้ว แต่ก็อาจจะดึงคนมาได้ไม่มากพอจะมีน้ำหนักกดดัน เท่าที่ผมพอจะนึกออก การกดดันด้วยการบอยคอตกิจกรรมของกระทรวง บอยคอตทุกอย่างที่กระทรวงให้การสนับสนุน บอยคอตองค์กรธุรกิจที่เป็นสปอนเซอร์ให้กับกิจกรรมของทางกระทรวง น่าจะทำกันในวงกว้างได้มากกว่า เพราะทุกคนสามารถทำได้ทั่วประเทศ ไม่จำกัดแค่เฉพาะคนที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพเท่านั้น
การประท้วงยังเป็นสิ่งที่ควรทำครับ แต่ในเวลาเดียวกันก็เปิดโอกาสให้พวกฝ่ายรัฐบาลได้ทราบว่า นอกจากคนที่มาประท้วงกันแล้ว กลุ่มผู้ต่อต้านการเซ็นเซอร์ยังมีเครือข่ายอยู่ทั่วประเทศ ที่พร้อมจะบอยคอตทุกกิจกรรมของกระทรวงวัฒนธรรม จะมีการแชร์ข้อมูลระหว่างสมาชิกว่ากระทรวงมีกิจกรรมใดบ้าง มีใครเป็นสปอนเซอร์บ้าง บริษัทที่เป็นสปอนเซอร์มีธุรกิจอะไรบ้าง และจะมีการหาสมาชิกเพิ่มเพื่อให้เครือข่ายขยายวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ และทุกๆคนพร้อมที่จะทำให้ทุกอย่างที่กระทรวงวัฒนธรรมเข้าไปจับกลายเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ ทุกอย่างที่กระทรวงให้การสนับสนุน ไม่ว่าสิ่งที่เป็นรูปธรรมอย่างผ้าพื้นบ้าน หรือสิ่งที่เป็นนามธรรมอย่างค่านิยมที่กระทรวงต้องการส่งเสริม ทุกอย่างที่กระทรวงนี้เข้าไปจับต้อง จะต้องกลายเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจโดยไม่มีข้อยกเว้น จนกระทั่งไม่มีใครต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานนี้ การบอยคอตยังตัองรวมถึงการแสดงความรังเกียจต่อใครก็ตามที่เป็นสมาชิกของเครือข่ายเฝ้าระวังทางวัฒนธรรม แสดงให้คนอื่นๆได้เห็นว่าคนเหล่านี้แหละที่เป็นพวกเจ้ากี้เจ้าการ คอยรายงานความเป็นไปในชุมชน เอาเรื่องภายในของชุมชนไปขายให้กับหน่วยงานรัฐ
["เหมือนกับกฏหมายอาวุธปืนที่ไม่อนุญาตให้คนซื้อปืนได้เสรีเพราะไม่มีหลักประกันว่าคนที่ซื้อปืนจะมี eq สูงแค่ไหน ถามว่าจำกัดสิทธิไหม ก็จำกัด อเมริกาปล่อยเสรีไหม ก็เสรี ถามว่าทำให้เทคโนโลยีด้านการผลิตปืนของคนไทยไม่พัฒนาไหม ก็ถูกแต่ผลได้มากกว่าผลเสียเยอะครับ บ้านเราไม่มีเหตุการณ์เด็กนักเรียนชักปืนมายิงเพื่อนให้สะดุ้งเล่น ๆ ในอเมริกาในโรงเรียนหลายแห่งต้องมีเครื่องตรวจโลหะอาวุธปืนไว้หน้าประตูโรงเรียน คุณว่าดีเหรอถ้าจะเกิดเหตุการณ์แบบนี้ในไทยบ้าง ในอเมริกาคุณเดินเข้าผิดบ้านมีโอกาสตายสูง"]
นี่ก็โยงกันได้มั่วสุดๆ !!!!!!! ไม่ทราบเหมือนกันนะครับว่าต้องปัญญานิ่มได้ขนาดไหนถึงจะมั่วได้ถึงขนาดนี้ เอาสิทธิในการครอบครองปืนมาเปรียบเทียบกับสิทธิในการชมภาพยนตร์ .......... เฮอะ ........
เขายกเอาตัวอย่างนี้มาใช้อธิบายเรื่องสิทธิ ที่นี้เราลองมาดูกันว่า ทำไมอเมริกาถึงไม่ให้เสรีภาพในการครอบครองอาวุธ แต่ให้เสรีภาพเรื่อง Free Speech
ผมได้ย้ำถึง "สิทธิ" ในการมีเสรีภาพที่จะทำกิจกรรมใดๆก็ตามที่ไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนต่อผู้อื่น ไม่ว่าความเดือดร้อนนั้นจะอยู่ในรูปความรุนแรงที่เป็นรูปธรรม การทำลายความสงบสุข หรือการก่อให้เกิด "ความเสี่ยง" ต่อความเสียหายในชีวิตและทรัพย์สิน เพราะถ้ามีความเสี่ยง ถึงแม้ว่าความเสียหายจะยังไม่เกิดขึ้น แต่ความสงบสุขคงต้องสูญสิ้นไปกับความหวาดระแวงใช่ไหมครับ
ทีนี้ มันต่างกันยังไง ระหว่างความเสี่ยงของการปล่อยให้มีเสรีภาพในการครอบครองอาวุธ กับความเสี่ยงให้การรับรู้และการแสดงความคิดเห็นเป็นไปอย่างเสรี ถ้าลองกลับมาพิจารณาดูว่า สิ่งที่คุณ "นาย ก" เรียกว่า "การยั่วยุ" นั้น มันจะก่อให้เกิดความเสียหายได้ต่อเมื่อมันถูกกระทำโดย "เจตนา" จนทำให้ผู้ถูกยั่วยุเกิดบันดาลโทสะ และสร้างความเสียหายอย่างเป็น "รูปธรรม" จะเห็นได้ว่า "การยั่วยุ" มันใช้ไม่ได้กับกรณีอย่างอื่น อย่างเช่น การถูกยั่วยุให้เกิดการล่วงละเมิดทางเพศอันเกิดจากการชมภาพยนตร์ เพราะมันไม่ใช่ "เจตนารมณ์" ของผู้สร้างภาพยนตร์ ที่จะ "ยั่วยุ" ให้ผู้ชมออกไปก่ออาชญากรรม เพราะวัตถุประสงค์ของการสร้างภาพยนตร์ คือการนำเสนอความบันเทิงหรือศิลปะ ในกรณีการเกิดอาชญากรรม ผู้ก่อเหตุต้องรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวต่อสิ่งที่ทำ เพราะการชมภาพยนตร์อย่างเดียวจะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายที่เป็นรูปธรรมใดๆทั้งสิ้น และความเสียหายที่เกิดขึ้นนั้น มันก็ไม่ได้เกิดจากเจตนารมย์ของผู้สร้างแต่เป็นเจตนารมย์ของตัวผู้ก่อเหตุเอง ดังนั้นพฤติกรรมของผู้ก่อเหตุไม่ควรจะเป็นเหตุผลที่จะใช้ในการปิดกั้น Free Speech เพราะ Free Speech ไม่ใช่ต้นตอของความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดความเสียหาย
แต่ทำไมการให้เสรีภาพในการครอบครองอาวุธจึงนับได้ว่าเป็น "ความเสี่ยง" ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะ ขึ้นชื่อว่าปืน มันก็แน่นอนที่ว่า ข้อแรก มันถูกผลิตขึ้นด้วย "เจตนา" ที่จะใช้ในการทำร้ายร่างกายโดยเฉพาะ แม้ว่าผู้ครอบครองจะมีข้ออ้างในเรื่องการป้องกันตัว แต่ก็เป็นการป้องกันตัวด้วยการจู่โจมให้เกิดความเสียหายต่อร่างกาย ข้อสองก็คือ เป็นเพราะมันสามารถสร้างความเสียหายได้อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งผิดกับภาพยนตร์ ตรงที่ ภาพยนตร์ยังไม่สามารถสร้างความเสียหายที่เป็นรูปธรรมกับผู้ชมได้ อะไรก็ตามที่สามารถสร้างความเสียหายอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ว่าจะผลิตขึ้นด้วย "เจตนา" อย่างใดก็ตาม ก็สมควรที่จะเปิดโอกาสให้มีการครอบครองด้วยความระมัดระวังเป็นอย่างยิ่ง อย่างเช่น ยานพาหนะที่สามารถเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง แม้ว่ามันไม่ได้ถูกผลิตขึ้นด้วยเจตนาที่จะใช้ในการทำร้ายร่างกาย แต่ด้วยความเร็วที่มากพอจะก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิต ยานพาหนะเหล่านั้นจึงถือได้ว่าเป็น "ความเสี่ยง" ที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างเป็นรูปธรรมในขณะขับขี่ (ในขณะที่ผู้ชมภาพยนตร์ไม่ได้มีความเสี่ยงที่จะสร้างความเสียหายในขณะที่กำลังรับชม) จึ่งมีความจำเป็นที่ต้องเปิดโอกาสให้เฉพาะผู้ที่ผ่านการรับรองว่ามีความพร้อมทางด้านวุฒิภาวะ นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม จึงต้องมีการกำหนดอายุผู้ที่จะมีใบขับขี่
สิ่งใดก็ตาม ที่มาพร้อมความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดความเสียหายได้อย่างเป็นรูปธรรม การเปิดโอกาสให้มีการครอบครองจึงต้องทำด้วยความระมัดระวังเป็นอย่างยิ่ง ในกรณีของการครอบครองอาวุธนี่ชัดเจนที่สุดครับ
ในอเมริกา สิทธิในการครอบครองอาวุธ ยังเป็นประเด็นทางการเมืองที่ยังมีข้อถกเถียงในแง่ของการตีความรัฐธรรมนูญ เพราะฝ่ายที่สนับสนุนการครอบครองอาวุธ (นอกจากพวกกลุ่มอนุรักษ์นิยมแล้ว ก็ยังต้องรวมพวกซ้ายสุดขั้ว เพราะทั้งสองกลุ่มต่างก็มีความเคลือบแคลงในการให้อำนาจการควบคุมแก่รัฐบาลเช่นเดียวกัน) ก็ไม่ต้องการให้รัฐผูกขาดอำนาจในการครอบครองอาวุธแต่ฝ่ายเดียว และพวกเขายังให้เหตุผลว่า ประชาชนควรจะมีสิทธิในการป้องกันตนเอง เพราะไม่ใช่ว่าทุกคนจะอยู่ในเขตตัวเมืองที่มีตำรวจคอยรักษาความปลอดภัยตลอดเวลา หลายคนยังต้องใช้ชีวิตอยู่ในฟาร์ม ซึ่งการมีอาวุธเพื่อป้องกันตัวเองยังเป็นสิ่งจำเป็น นอกจากนั้นถ้ารัฐไม่สามารถควบคุมปืนเถื่อนในตลาดมืดได้ การจำกัดสิทธิพลเมืองในการครอบครองอาวุธอย่างถูกกฏหมายก็เท่ากับเป็นการให้อภิสิทธิกับพวกอาชญาให้อยู่ในสภาพที่ได้เปรียบไปในเวลาเดียวกัน
เป็นเพราะโอกาสในการครอบครองที่เปิดกว้างนี่แหละครับ สำหรับผู้ผลิต มันคุ้มค่ากว่าในระยะยาวถ้าทำอย่างถูกต้องตามกฏหมาย ซึ่งทำให้การผลิตอาวุธปืนอยู่บนดินแทบทั้งหมด ผลที่ตามมาก็คือ ทำให้ตำรวจทำงานง่ายขึ้นในการสืบสวนคดีอาชญากรรมต่างๆ
แน่นอนครับว่าทุกๆที่ล้วนแต่มีอาชญากรรม และในอเมริกาที่มีประชากรเข้าไกล้สามร้อยล้านคนเข้าไปทุกที เมื่อเทียบเป็นเปอร์เซ็นต์แล้ว อัตราการเกิดอาชญากรรมก็ไมได้มากมายไปกว่าเมืองไทยเลย และการได้รับรู้ว่ามีอาชญากรรมเกิดขึ้นบ่อยๆ ก็เพราะสื่อที่นั่นเขามีเสรีภาพในการนำเสนอความเป็นจริง แทนที่จะต้องคอยรักษา "ภาพลักษณ์" ให้กับประเทศ เพราะสภาพความเป็นจริงรอบๆตัวเป็นสิ่งที่ทุกคนจำเป็นต้องรู้ เราอาจจะยังไม่มีเด็กนักเรียนยิงกันในโรงเรียน แต่ก็มีคดีเกี่ยวกับเด็กวัยรุ่นไม่น้อยไปกว่าที่นั่นเลย ทั้งๆที่จำนวนประชากรมีน้อยกว่าหลายเท่า ข้อแตกต่างก็คือ สังคมของเขาตระหนักดีว่า ปัญหาอาชญากรรมในหมู่วัยรุ่นมันมีที่มาซับซ้อนเกินกว่าจะชี้นิ้วประนามหนังที่พวกเขาดู หรือเพลงที่พวกเขาฟัง ทั้งๆที่ต้นตอมันอาจจะมาจากครอบครัว หรือ ความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่สะท้อนความล้มเหลวของฝ่ายรัฐ ในขณะที่สังคมเรา เอาแต่แก้ปัญหาตามอาการและรักษาภาพลักษณ์ให้กับพวกผู้หลักผู้ใหญ่ที่อาจจะมีส่วนในการสร้างปัญหา
หรือถ้าคุณ "นาย ก" ยังคิดว่ามันเป็นสังคมที่อยู่ได้ด้วยความหวาดระแวง คุณก็น่าจะทราบนี่ครับว่า ไม่ควรจะรุกล้ำเข้าไปในบ้านของใครโดยที่เจ้าของบ้านไม่อนุญาติ และแน่นอนครับว่า กรณีเช่นนี้อาจจะเกิดขึ้น แต่ก็ไม่ใช่ว่าทุกคนมีสิทธิจะทำเกินกว่าเหตุเพียงเพราะความเข้าใจผิด โดยที่ไม่ถูกลงโทษตามกฏหมายใช่ไหมครับ นี่อาจจะเรียกได้ว่าเป็นข้อผิดพลาดของการเปิดเสรีในการครอบครองอาวุธ แต่ก็ไม่ทราบเหมือนกันว่าอย่างไหนมันแย่กว่า กับการควบคุมจนพวกอาชญากรสามารถทำร้ายเจ้าของบ้านได้โดยไม่ต้องใช้อาวุธ เพราะฝ่ายที่สนับสนุนการเปิดเสรีก็ยังเชื่อว่า การครอบครองอาวุธช่วยลดอัตราการเกิดอาชญากรรม เพราะจะทำให้พวกอาชญากรได้ตระหนักก่อนที่จะลงมือว่า เจ้าของบ้านก็อาจจะมีอาวุธเช่นเดียวกัน
ผมเองก็ไม่ได้บอกว่าอย่างไหนมันดีกว่า แต่เราคงไม่สามารถจะยกเอากรณีหนึ่งเพียงกรณีเดียว มาใช้แทนภาพรวมในสังคมของเขาได้ทั้งหมด เพียงเพื่อจะให้มันมาสนับสนุนข้อโต้แย้งที่มันเข้าทางเราเท่านั้น ใช่ไหมครับ เพราะนั่นเท่ากับว่าเรากำลังลดทอนความซับซ้อนของความเป็นจริงและละเลยที่มาของปัญหาทั้งหมดที่มี เพื่อจะโดดลงไปตัดสินโดยที่ไม่รู้อะไรเลย แต่อย่างหนึ่งที่ผมพอจะลดทอนลงเป็นข้อสรุปง่ายๆก็คือ ปัญหาในอเมริกาจะทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นหลายเท่าตัวถ้าผู้คนที่นั่นคิดอะไรกันง่ายๆ มองอะไรกันตื้นๆ และแก้ปัญหาแบบขวานผ่าซากกันอย่างพวกที่สนับสนุนการเซ็นเซอร์ชอบทำ ถ้าอเมริกาเต็มไปด้วยคนอย่างเขาแล้วละก็ คงจะมีสภาพด้อยพัฒนาไม่ต่างอะไรกับที่นี่เลยครับ
ต่อมาก็เรื่องภาพลักษณ์ เอาแบบย่อๆแล้วกันนะครับ เพราะมันจะเป็นการสิ้นเปลืองเนื้อที่
["ก่อนอื่นขอบอกก่อนว่ายังไม่ได้ดูเรื่อง แสงศตวรรษเคยเห็นแค่บางฉากจำได้ เลือน ๆ
พระเล่นกีต้าร์ หมอดื่มเหล้า ไม่รับผิด ชอบสังคมตรงไหน
ตรงที่ทำลายภาพลักษณ์ของพระกับ หมอครับ ทำให้ดูไม่น่าเคารพไม่น่า เชื่อถือ แล้วมีผลยังไงอย่างพระทำให้ คนไม่เชื่อถือเวลาสั่งสอนอะไรก็จะไม่เชื่อ ถ้าภาพลักษณ์ดี ๆ สอนไป 100 คน จะเชื่อ 100 คน แต่ถ้าภาพลักษณ์ไม่ดี สอน 100 คนเชื่อแค่ 20 คน"]
ถ้าภาพลักษณ์มันสำคัญได้ถึงขนาดนั้น ผมก็ยังแปลกใจที่คุณ "นาย ก" เขาไม่ยักคิดว่าสิ่งที่ "ลัดดา" ให้สัมภาษณ์กับนิวยอร์คไทม์เป็นการทำลาย "ภาพลักษณ์ทางปัญญา" ของคนไทยทั้งประเทศอย่างย่อยยับเลยทีเดียว
ต้องยกเครดิตให้กับลัดดาที่ทำให้คนไทยทั้งประเทศกลายเป็น "ไอ้งั่ง" ในสายตาชาวโลก ด้วยการออกมาพ่นผ่านสื่อระดับโลก แสดงความมั่นใจในความไม่รู้ของตัวเองให้เป็นที่ประจักษ์ ชาวต่างประเทศที่อ่านบทสัมภาษณ์คงจะคิดกันว่า ประชากรส่วนใหญ๋ของประเทศนี้คงเต็มไปด้วยพวกไอคิวต่ำ คุ้นเคยกับการถูกปิดกั้นทางปัญญาจนขาดอิสระภาพทางความคิด อย่างน้อยก็พอที่จะปล่อยให้วิวัฒนาการทางปัญญาของประเทศตกอยู่ภายใต้การควบคุมของพวกมี "ปมด้อยทางปัญญา" อย่างลัดดา เขาคงแปลกใจว่าคนอย่างนี้ขึ้นมาได้ดิบได้ดี มีอำนาจควบคุมเสรีภาพทางความคิดได้ยังไง ในสังคมที่เจริญแล้ว คนที่มีสมองในระดับเดียวกับลัดดาเป็นได้อย่างเก่งก็แค่พนักงานทำความสะอาดห้องน้ำสาธารณะ
ดูจากบทสัมภาษณ์ก็ค่อนข้างจะมีความขัดแย้งกันในตัวนะครับ ถ้าคนไทยไม่ชอบหนังของคุณอภิชาติพงษ์เพราะพวกเขาขาดการศึกษา และเพราะการศึกษาที่ไม่เพียงพอนี่เองที่ทำให้คนไทยชอบดูแต่หนังตลก แต่คนของกระทรวงวัฒนธรรมในคณะกรรมการเซ็นเซอร์ก็มีส่วนในการอายัดฟิลม์เพื่อไม่ให้หนังได้รับการเผยแพร่ ดังนั้นคนไทยก็ควรจะถูกกดให้ขาดการศึกษาอยู่อย่างนั้น เพื่อที่จะรับสิ่งที่หนังอย่างแสวศตวรรษต้องการสื่อไม่ได้
***** ผมเคยคิดว่า คนที่มีสิทธิจะเที่ยวไปกล่าวหาใครต่อใครแบบเหมารวมว่าเป็นพวกโง่หรือไร้การศึกษาได้นั่น คนๆนั้นต้องเป็นคนที่มีสติปัญญาเป็นเลิศ ตัองเรียกว่า จะทำอย่างนั้นได้อย่างน้อยต้องเป็นอัจฉริยะ แต่ผมมองเท่าไรก็ไม่เห็นคุณสมบัติข้อนี้ในตัวคนอย่างลัดดาเลย เท่าที่เห็นก็มีแต่ความมั่นใจที่พบได้ทั่วไปในกลุ่มของพวกที่อยู่ใต้กะลา พวกที่คิดว่าสิ่งที่มีอยู่ในกะลาคือความรู้ทั้งหมด และคนพวกนี้มักจะชอบเรียกร้องให้คนอื่นคุ้นเคยกับการอยู่ใต้กะลาเหมือนกับตัวเอง พอทุกคนขาดการศึกษาได้พอๆกัน คนพวกนี้จะได้ไม่ต้องรู้สึกว่าตัวเองมีปมด้อยอีกต่อไป ไม่รู้เหมือนกันนะครับว่าเราควรจะรู้สึกขำหรือสังเวชกับสภาพของคนพวกนี้ดี ******
มันก็โอเคน่ะครับที่คุณ "นาย ก" เขาจะยกเอากรณีของบริษัทโซนี่มาสนับสนุนข้อโต้แย้งเรื่องความสำคัญของภาพลักษณ์ แต่ก่อนที่ผลิตภัณฑ์ของโซนี่จะได้มาซึ่งภาพลักษณ์ให้คอยรักษา คุณภาพของสินค้าก็จะต้องผ่านการพิสูจน์มาเป็นระยะเวลายาวนานก่อนใช่ไหมครับ การสร้างภาพลักษณ์มันถือได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของแผนการตลาดเพื่อจูงใจลูกค้า ในขณะที่ลูกค้าเองก็ยังคงมีเสรีภาพในการเลือกที่จะซื้อหรือไม่ซื้อผลิตภัณฑ์ของบริษัท
แต่ถ้าบริษัทอย่างโซนี่หมดเงินไปกับการรักษาภาพลักษณ์จนละเลยคุณภาพของสินค้าละก็ ประสิทธิภาพการทำงานของสินค้าจะฟ้องตัวมันออกมาเองครับ ยกตัวอย่างกรณีเครื่องเสียง ถ้าสินค้าที่ออกใหม่ไม่สามารถแข่งขันด้านคุณภาพกับสินค้าจากบริษัทคู่แข่งได้ เพราะบริษัทใช้งบประมาณส่วนใหญ่คอยรักษาภาพลักษณ์ แทนที่จะใช้พัฒนาเทคโนโลยี่ มันก็คงจะไม่มีประโยชน์ใช่ไหมครับ ถ้าบริษัทจะรักษาภาพลักษณ์ของสินค้าด้วยการไปฟ้องพวกนิตยสารเครื่องเสียง เพียงเพราะนิตยสารเหล่านั้นเขียนบทวิพากณ์สินค้าของบริษัทตามความเป็นจริง ถ้าจะเปรียบเทียบกับหมอ มันก็คงจะไม่มีประโยขน์ใช่ไหมครับถ้าแพทยสภาจะรักษาภาพลักษณ์ให้กับแวดวงของผู้ร่วมวิชาชีพ ในขณะเดียวกันก็มักจะออกมาคอยปกป้องพวกแพทย์ที่ขาดจรรยาบรรณ หรือบกพร่องในการให้การรักษาแก่คนไข้ จนบางครั้งสิ่งที่คนไข้ต้องจ่ายก็คือชีวิตของพวกเขาเอง ดูกรณีของเด็กวัยรุ่นที่ตายเพราะไปดูดไขมันเป็นตัวอย่าง
ถ้าจะบอกว่า หนังบางเรื่องนำเสนอเนื้อหาที่อาจจะทำลาย "ภาพลักษณ์" แก่บุคคลบางกลุ่มละก็ ก่อนอื่นต้องไม่ลืมนะครับว่า สิ่งที่หนังนำเสนอ คือ "มุมมอง" ของผู้สร้าง ไม่ใช่ "ข้อเท็จจริง" และหนังโดยตัวมันเองก็ไม่เคยยืนยันว่าสิ่งที่มันนำเสนอคือข้อเท็จจริงแต่อย่างใด ถ้ามีการยืนยันว่าเนื้อหาที่หนังนำเสนอนั้นเป็นข้อเท็จจริงแล้วละก็ มันจะไม่ดีกว่าเหรอครับถ้าเราปล่อยให้หนังได้รับการเผยแพร่ แล้วก็ใช้กลไกทางกฏหมายฟ้องร้องต่อทางผู้สร้าง
แต่ก็ต้องพึงระลึกไว้เสมอว่า กลไกทางด้านกฏหมาย อย่างการฟ้องหมิ่นประมาท จะนำมาใช้ได้ก็ต่อเมื่อ ผู้ถูกฟ้องยืนยันว่า ข้อมูลที่ให้ออกไปเป็น "ข้อเท็จจริง" เท่านั้น อย่างถ้าผมจะบอกว่า ผมเห็นคุณ "นาย ก" ขโมยของ ก็เรียกได้ว่า ผมได้ยืนยันไปในตัวว่าข้อมูลที่ผมให้ไปนั้นเป็นข้อเท็จจริง ถ้าสิ่งที่ผมพูดไม่เป็นความจริง คุณ "นาย ก" ก็สามารถจะฟ้องผมในข้อหาหมิ่นประมาทได้
***** มันทำให้ผมนึกไปถึงกรณีที่คุณลัดดาออกมาให้ข่าวต่อสื่อมวลขนว่า ที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งมีการโชว์อนาจารในงานบวช สิ่งที่ลัดดาทำ น่าจะถือได้ว่าเป็นการยืนยันไปในตัวว่าข้อมูลที่ลัดดาให้กับสื่อมวลชนเพื่อนำไปเผยแพร่ออกไปในวงกว้างนั้นเป็น "ข้อเท็จจริง" ซึ่งต่อมาภายหลังก็พบว่า มันไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นในเวลานั้น แต่เกิดขึ้นนานมาแล้ว กรณีนี้น่าจะเข้าข่ายหมิ่นประมาทหมิ่นประมาทได้เหมือนกันนะครับ เพราะมันก่อให้เกิดความเสียหายต่อ "ภาพลักษณ์" ของคนทั้งหมู่บ้านได้ และผมไม่แน่ใจว่า ถ้ามีการพิจารณาคดีตามเจตนารมย์ที่แท้จริงของกฏหมายแล้วละก็ การแก้ตัวแบบศรีธนชัยของคุณลัดดามันยังจะฟังขึ้นอยู่อีกไหม แต่น่าเสียดายตรงที่ ที่นี่มันประเทศไทย ที่ๆกฏหมายสามารถตีความเพื่อหลีกเลี่ยงเจตนารมย์ที่แท้จริงได้ *****
กลับมาดูกรณีที่เนื้อหาในภาพยนตร์อาจจะส่งผลต่อภาพลักษณ์ เมื่อสิ่งที่หนังนำเสนอคือมุมมองของผู้สร้าง ปัญหาเรื่องภาพลักษณ์ที่เสื่อมเสียจึงไม่ได้เกิดจากเนื้อหาที่หนังนำเสนอมากไปกว่าการขาดวิจารณญาณในการแยกแยะของผู้ชมบางคน ซึ่งก็อย่างที่เรียนให้ทราบไปแล้วว่า ความสามารถในการใช้วิจารณญาณของผู้ชม จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อผู้ชมได้มีโอกาสรับรู้ข้อมูลข่าวสารอย่างรอบด้านเท่านั้น แน่นอนว่าต้องเป็นไปโดยไม่ถูกปิดกั้น เพราะการปิดกั้นเองนี่แหละครับคือสาเหตุแท้จริงที่ทำให้ผู้คนคิดอย่างคับแคบและขาดวิจารณญาณ
เมื่อพูดถึงเรื่อง "ภาพลักษณ์" ผมเห็นว่า สิ่งที่เป็นอันตรายที่แท้จริงต่อสังคมในประเทศนี้ไม่ใช่เรื่อง "ภาพลักษณ์ที่เสื่อมเสีย" หรอกครับ แต่เป็น "ความศรัทธาต่อภาพลักษณ์" อย่างไม่ลืมหูลืมตาต่างหาก ทำไมพวกผู้หลักผู้ใหญ่ในรัฐบาลถึงได้เดือดร้อนกับ "ภาพลักษณ์" ของประเทศในเรื่องโสเภณีกันนัก ถ้ามองอีกแง่หนึ่ง ก็น่าจะเป็นเพราะปัญหาการเพิ่มจำนวนโสเภณีมันสะท้อนถึงความล้มเหลวด้านเศรษฐกิจของรัฐบาลเผด็จการ ต้องยอมรับนะครับว่า ทั้งสลัมและธุรกิจการค้าประเวณีต่างก็เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วหลังจากที่มีการประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับแรก
ถ้าปัญหาเศรษฐกิจสะท้อนความล้มเหลวในการบริหารงานของรัฐบาลเผด็จการแล้ว มันก็ย่อมสะท้อนความล้มเหลวของคนไทยในฐานะเจ้าของประเทศด้วยใช่ไหมครับ ประชาชนอย่างเราล้มเหลวตรงที่ว่า ทำไมเราถึงปล่อยให้พวกเผด็จการมีอำนาจอยู่หลายทศวรรษ ผมคิดว่า ส่วนหนึ่ง ก็คงเป็นเพราะประชาชนยึดติดกับ "ภาพลักษณ์จอมปลอม" ที่พวกเผด็จการพยายามปลูกฝังให้เชื่อ เราเคยเชื่อกันว่า "เชื่อผู้นำชาติพ้นภัย" ซึ่งนั่นก็เป็นผลจากภาพลักษณ์จอมปลอมที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อแสดงให้เห็นว่า ต้องเป็นรัฐบาลที่เป็นเผด็จการถึงจะเข้มแข็งพอที่จะนำพาประเทศชาติพ้นภัยอันตราย (จากลัทธิคอมมิวนิสต์ ซึ่งเป็นแค่ทฤษฏีทางเศรษฐศาสตร์และการเมืองแขนงหนึ่ง ที่ถูกทำให้เสื่อมเสียโดยภาพลักษณ์จอมปลอมที่ฝ่ายรัฐปลูกฝังอย่างเป็นระบบ) และมีประสิทธิภาพมากพอที่จะแก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว (แบบตาต่อตา ฟันต่อฟัน เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ไม่ต้องคิดหน้าคิดหลังถึงการสร้างปัญหาระยะยาว)
แล้วทำไม วิธีการปลูกฝังภาพลักษณ์จอมปลอมอย่างเป็นระบบนี้มันถึงใช้ได้ผลกับคนไทย เพราะมันง่ายที่จะทำให้คนไทยอย่างเราเชื่อในภาพลักษณ์ที่ถูกสร้างขึ้นได้อย่างสนิทใจ ซึ่งนี่ก็คงจะเป็นเพราะการถูกปิดกั้น (การเซ็นเซอร์ที่คุณ "นาย ก" สนับสนุนก็นับได้ว่าเป็นรูปแบบหนึ่ง) มายาวนาน เพื่อไม่ให้คนไทยได้เข้าถึงข้อมูลจากโลกภายนอกที่พวกเขาจำเป็นต้องรู้ ก็เลยไม่เห็นว่าชีวิตในแบบที่แตกต่างในที่อื่นๆนั้นมันเป็นยังไง การปกครองในแบบที่แตกต่างมันเป็นยังไง เราขาดเสรีภาพกันยังไงบ้างเมื่อเทียบกับผู้คนในที่อื่นๆ และการอยู่อย่างขาดเสรีภาพมันทำให้เราได้เสียอะไรไปบ้าง เราไม่มีโอกาสได้เห็นว่า เรามีอำนาจกันมากแค่ไหน ประชาชนในที่อื่นๆเขาใช้อำนาจที่มีอยู่ในมือตอบโต้ผู้มีอำนาจกันได้ยังไง เราจำต้องอยู่อย่างคนที่ไม่ต้องใช้ความคิดกันนานเสียจนเราเคยชินกับการเชื่อมากกว่าการคิด เราจึงมักพร้อมจะเชื่อในภาพลักษณ์มากกว่าเนื้อหาสาระ เพราะถ้าจะพิจารณากันที่เนื้อหาสาระอย่างจริงจังแล้ว มันจะบังคับให้เราต้องคิด
และตามด้วยเรื่องหมอกินเหล้า
["ภาพหมอกินเหล้าเห็นได้ในสังคม เป็นสิ่งที่เห็นได้ในสังคม
ผมไม่เคยเห็นหมอที่ใส่เสื้อกาวน์ไป เข้าผับเข้าบาร์ หรือเดินถือขวดเหล้า ในโรงพยาบาลศิริราชโดยมีกลิ่นเหล้า แล้วเดินเป๋ ในสังคมไทยคนที่เป็นหมอ ได้นี้ถือว่ามีคุณภาพลำดับต้น ๆ เลยน่ะ ครับเรื่องวินัย นิสัย ความรู้ คุณธรรม ถือได้ว่ามีสูงกว่าคนทั่วไปมากแม้จะไม่ ทุกคนแต่โดยรวมก็ถือว่าสูงและนี้คือกลุ่ม คนที่สังคมไทยเราพยายามสร้างและ พัฒนามาร้อยกว่าปีแล้วอยู่ ๆ จะให้คน ไร้หัวคิด หลงคิดว่าตัวเองหัวสร้างสรรค์ แต่จริง ๆ แค่มักง่าย แค่คนเดียวมาทำ ให้เสียหาย" ]
อย่างในกรณีของหมอ ถ้า "ภาพลักษณ์" ของหมอเรียกร้องให้ประชาชนมอบความไว้วางใจอย่างสิ้นเชิงโดยไม่ต้องมีการตรวจสอบแล้วละก็ มันก็เรียกได้ว่าเป็น "ภาพลักษณ์จอมปลอม" ที่อันตรายเช่นกันครับ ตัวผมเองไม่รู้สึกว่ามันเป็นปัญหาถ้าชาวบ้านในท้องถิ่นธุระกันดารจะมีความเคลือบแคลงในคุณภาพของบุคลากรของรัฐที่เข้ามาประจำในพื้นที่ เพราะมันเป็นลักษณะการทำงานของระบบราชการไทยที่มีมานานแล้ว ในการที่จะลงโทษเจ้าพนักงานด้วยการส่งไปประจำในที่ห่างไกล ถ้าจะให้ยกตัวอย่าง เท่าที่ผมได้ยินมาจากเพื่อนสนิทที่เป็นเจ้าของลานมันในต่างอำเภอ เขาเคยบอกว่า พวกหมอที่มาประจำนั่น แม้แต่วัดค่าเลือดยังวัดไม่ค่อยจะเป็นกันเลย จนเขาต้องวัดให้ดู (เขาเคยเห็นเป็นประจำตอนที่พาลูกๆไปรักษากับหมอในตัวเมือง) และเรื่องที่หมอดื่มเหล้านั้น ผมอาจจะเคยเห็นหมอดื่มนอกเวลางานกันบ้างเป็นครั้งคราว แต่ถ้าเป็นพวกหมออนามัยละก็ บางทีนอกเวลางานพวกก็ซัดเหล้าขาวกันเป็นประจำ และเมื่อดูจากปริมาณที่ดื่มเข้าไป แม้ว่าจะเป็นการดื่มนอกเวลางาน แต่ผมก็ยังสงสัยอยู่เหมือนกันว่ามันคงต้องมากพอที่จะส่งผลต่อสมรรถภาพการทำงานในวันต่อๆไป
ถ้าการรักษาภาพลักษณ์เป็นไปเพื่อที่จะให้พวกชาวบ้านยอมรับตาปริบๆ กับการหยิบยื่นการบริการที่ด้อยคุณภาพโดยที่พวกเขาไม่มีทางเลือก หรือกับความผิดพลาดที่เกิดขึ้นระหว่างการรักษา โดยที่พวกเขาไม่มีสิทธิจะร้องเรียนให้มีการตรวจสอบว่า สิ่งที่เกิดขึ้นมันเป็นเหตุสุดวิสัยหรือเกิดจากความบกพร่องที่ตัวบุคคล "การรักษาภาพลักษณ์" ที่ว่า "แพทย์ทุกคนทีมีขีดความสามารถในการรักษาและจรรยาบรรณที่เชื่อถือได้อย่างเท่าเทียมกัน" อย่างนี้ ก็นับได้ว่าเป็นสิ่งมอมเมาชนิดหนึ่งที่สมควรจะถูกกำจัด เพราะมันเป็นการมอมเมาให้ทุกคนเชื่อในภาพลักษณ์จอมปลอม จนเหมือนกับว่ามันเป็นข้อเท็จจริง ซึ่งมันเลวร้ายเสียยิ่งกว่าสื่อที่คุณ "นาย ก" ต้องการเซ็นเซอร์หลายเท่า ภาพลักษณ์จอมปลอมมันทำให้ทุกคนยอมรับความเน่าเฟะไปได้เรือยๆ โดยไม่ยอมลุกขึ้นมาทำอะไรสักอย่างกับมัน ผมจะดีใจเสียอีกถ้าทุกคนเลิกยึดติดกับภาพลักษณ์ และตั้งข้อสงสัยกับทุกสิ่ง เพราะการสงสัยจะนำไปสู่การคิดและการติดตามเฝ้าระวังอย่างไกล้ชิด
และแม้ว่ามันจะเป็นเรื่องดีที่ชาวบ้านเลิกยึดติดกับภาพลักษณ์ และมีการจับตา เฝ้าระวัง และตรวจสอบการทำงานของเจ้าหน้าที่รัฐ อย่างเช่น แพทย์ แต่ก็ไม่ได้หมายพวกชาวบ้านมี "สิทธิ" จะขู่ทำร้ายหมอ (แทนที่จะทำเรื่องร้องเรียน) ถ้าหมอรักษาไม่หายนี่ครับ ตัวอย่างที่ยกมา นอกจากมันสะท้อนถึงความสับสนในเรื่อง "สิทธิ" เนื่องจากพวกเขาไม่ได้อยู่ในวัฒนธรรมที่มี "การเคารพสิทธิ" จนพวกเขาขาดความรู้เรื่อง "ขอบเขตทางด้านสิทธิ" แล้ว มันทำให้ผมสงสัยว่า ถ้าวัดเป็นเสาหลักของชุมชนในชนบทจริงอย่างที่คุณ "นาย ก" ว่า ก็ย่อมแสดงว่า อย่างน้อยชาวบ้านในชนบทก็ต้องใกล้ชิดกับศาสนามากกว่าคนในเมือง แต่ถ้าพวกเขาสามารถจะฆ่า หรือ ข่มขู่ใครต่อใครได้อย่างไร้สติเช่นนี้ ผมก็สงสัยเหมือนกันว่าบางทีอาจจะเป็นเพราะผู้ถ่ายทอดอย่างพระสงฆ์ถ่ายทอดศาสนาให้ชาวบ้านอย่างผิดๆ หรือว่าเป็นเพราะคำสอนทางศาสนามันก็เป็นได้ไม่มากไปกว่าหลักการที่คลุมเคลือ ที่เปิดช่องให้แต่ละคนได้ตีความตามความหมายที่เข้าทางกับพฤติกรรมของตนเอง นี่ขนาดศาสนายังไม่ได้ถูกบรรจุในรัฐธรรมนูญ กลไกรัฐยังอ้างหลักศีลธรรมอันคลุมเคลือมาปิดกั้นการรับรู้ได้ขนาดนี้ ถ้ามันถูกบรรจุขึ้นมา ผมยังคิดไม่ออกว่าศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมจะมีอำนาจการควบคุมเพิ่มขึ้นจนถึงระดับไหน
และถ้าภาพลักษณ์ขององค์กรศาสนาไม่ดีเพราะพระสงฆ์ประพฤติตัวไม่ดี จนทำให้คน 100 คนเชื่อสิ่งที่พระเทศนาแค่ 20 คน ปัญหามันก็คงไม่ได้อยู่ที่ภาพลักษณ์ของพระที่สื่อนำเสนอมากไปกว่าการประพฤติตัวของพระเองหรอกครับ และการจะเที่ยวไปปิดกั้นผู้คนให้ได้รับรู้ความเป็นจริง หรือการปิดกั้นพวกเขาจากภาพยนตร์ที่กระตุ้นให้พวกเขาได้ตั้งคำถาม เพียงเพื่อที่จะให้คนทั้ง 100 คน เชื่อในสิ่งที่พระรูปหนึ่งพูดออกมาหมดทั้ง 100 คนแล้วละก็ เท่ากับเราปิดทางเลือกทางความคิด ไม่ให้พวกเขาได้คิดไปในทางอื่น นอกจากให้เชื่อโดยไม่ต้องคิด ถ้าเป็นเช่นนั้น ผมคิดว่า "การเชื่อ" แบบนั้น โดยตัวมันเองนั่นเป็นปัญหาที่ร้ายแรงกว่า "ความสงสัยในภาพลักษณ์" เสียอีกครับ และถ้าพวกเขาไม่สามารถจะ "คิด" ได้ด้วยตัวเองว่า การดื่มสุราอย่างขาดสติมันอันตราย ตัองรอให้ตัวแทนจากองค์กรศาสนาที่พวกเขา "เชื่อ" มาคอยบอกละก็ บางทีการอยู่ภายใต้วัฒนธรรมที่ส่งเสริมการปิดกั้นมันทำให้พวกเขามีสภาพย่ำแย่จนเกินจะเยียวยาแล้วละครับ
["จะให้คน ไร้หัวคิด หลงคิดว่าตัวเองหัวสร้างสรรค์ แต่จริง ๆ แค่มักง่าย แค่คนเดียวมาทำ ให้เสียหาย
และถ้าเคยเห็นมีเหตุผลอะไรต้องไปทำ ให้ย่ำแย่ลงด้วย คุณตัวเตี้ย ตัวดำ ฟัน เบี้ยว คุณอยากให้เพื่อนคุณเรียกคุณ ว่าเตี้ย ดำ เบี้ยวไหม เวลาทำให้นึกถึง คนอื่นบ้าง"]
นี่โยงกันจนมั่ว เขาคงจะไม่รู้จักแยกแยะนะครับว่า หน้าตาเป็นเรื่องที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด เป็นสิ่งที่เราทำอะไรไม่ได้ แต่ประสิทธิภาพการทำงานและความประพฤติของบุคลากรหรือองค์กรในแต่ละสายงาน อย่าง หมอ หรือ พระสงฆ์ มันเป็น “หน้าที่” ครับ เหมือนกับ "หน้าที่" ที่เขาชอบย้ำนั้นล่ะครับ การล้อเลียนรูปลักษณ์ภายนอก ถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิในความสงบสุขรูปแบบหนึ่งได้เลย แต่การนำเสนอมุมมองเพื่อวิพากษ์วิจารณ์การทำงานนี่มันคนละเรื่องเลยครับ
มันน่าเศร้านะครับ เพราะนี่มันก็ตั้งห้าปีมาแล้วที่กระทรวงวัฒนธรรมได้ตั้งขึ้นมา น่าเสียดายที่จุดประสงค์เมื่อแรกเริ่มเดิมที ต้องการให้กระทรวงนี้เป็นหน่วยงานที่ให้ "การสนับสนุน" การแตกหน่อทางวัฒนธรรม และเปิดพื้นที่ให้วัฒนธรรมท้องถิ่นที่อาจจะถูกกลืนหายเพราะวัฒนธรรมกระแสหลัก หรือแม้แต่อำนาจรัฐ (เหมือนอย่างที่วัฒนธรรมพื้นบ้านดั้งเดิม ถูกทำให้กลายเป็นสิ่งไม่พึงปรารถนา โดยกระทรวงวัฒนธรรมในยุคจอมพล ป.) แต่พอตั้งขึ้นมาแล้ว มันกลับกลายเป็นหน่วยงานที่มาตอกย้ำปัญหาวัฒนธรรมอำนาจนิยม อันเป็นปัญหาเรื้อรังของสังคมนี้
มีสิ่งหนึ่งที่ผมสงสัยมานานเกี่ยวกับสังคมไทยก็คือ กว่าจะได้เสรีภาพมามันแสนยากลำบาก แต่ทำไมมันเวลาที่สูญเสียมันไป มันถึงได้ง่ายดายนัก เท่าที่ผมลองนึกๆดู ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าเป็นเพราะเราคุ้นเคยกับการไม่มีเสรีภาพ จนไม่สามารถรับมือกับความหลากหลายอันซับซ้อนที่มาพร้อมกับมันได้ หรือว่าเสรีภาพมันคงจะเป็นสิ่งสูงค่าที่พวกชั้นต่ำอย่างคนไทยไม่คู่ควร
ดูจากความเห็นของคุณ "นาย ก" แล้ว คงต้องยอมรับว่ายังมีคนอย่างเขาอีกมากในสังคมนี้ ผมไม่แน่ใจว่าพวกเขาเป็นคนส่วนใหญ่หรือเปล่า เพราะดูเหมือนคนกลุ่มนี้จะเสียงดังกันเหลือเกิน และก็มักจะได้รับความสนใจจากสื่อกระแสหลักเสมอ จนดูเหมือนสื่อเหล่านั้นจะไม่มีพื้นที่ให้กับใครก็ตามที่มีความคิดต่างจากคนกลุ่มนี้เลย มันก็น่าเสียดายตรงที่ว่า สื่อกระแสหลักพวกนั้นมักจะเรียกร้องเสรีภาพในการนำเสนอข่าวสารข้อมูลให้กับตัวเอง แต่คงลืมนึกกันไปว่า เสรีภาพของสื่อมันสัมพันธ์กับเสรีภาพในการรับรู้ของประชาชนทั่วไปด้วย (ผมว่าไม่ใช่แค่เสรีภาพการรับรู้เท่านั้น แต่ต้องรวมเสรีภาพของประชาชนในแง่มุมอื่นๆเข้าไปด้วย)
แต่สิ่งที่สื่อกระแสหลักทั้งหลายทำ ก็คือให้พื้นที่กับกลุ่มคนที่จ้องจะเข้ามาริดรอนเสรีภาพของทุกๆคน ให้การสนับสนุนการทำงานของหน่วยงานรัฐ อย่างศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรม ด้วยการเปิดพื้นที่ให้คนเหล่านั้นมาคอยกรอกหูว่าสิ่งที่พวกนั้นทำเป็นสิ่งจำเป็น โดยไม่เคยเหลือพื้นที่ให้กับผู้ที่ต้องการจะโต้แย้งเลย
คนพวกนี้อาจจะเป็นเสียงส่วนใหญ่ในสังคมนี้ ถึงกระนั้นก็ตาม ผมก็ไม่คิดว่าเสียงส่วนใหญ่อย่างพวกเขามีสิทธิโดยสมบูรณ์ที่จะเรียกร้องให้มีการละเมิดเสรีภาพของเสียงส่วนน้อย ถ้าเสรีภาพนั้นไม่ก่อให้เกิดผลกระทบใดๆทั้งสิ้น หรือมีสิทธิที่จะเข้ามายัดเยียดหน้าที่ๆไม่ควรจะต้องมาแบกรับ
ถ้าสังคมยังเต็มไปด้วยคนเหล่านี้ ถึงแม้ว่าจะไม่มีลัดดา หรือ ศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรม คนเหล่านี้ก็ยังคงหาทางเรียกร้องให้ภาครัฐใช้กลไกอื่นๆเข้ามาควบคุมเสรีภาพของทุกคนได้อยู่ดี เพราะต้องไม่ลืมว่า มันยังมีกลไกอื่นๆที่รัฐบาลใช้เซ็นเซอร์มาเป็นเวลานานก่อนหน้าที่กระทรวงนี้จะถูกตั้งขึ้นด้วยซ้ำ และถึงไม่มีกฏหมายเซ็นเซอร์ฉบับใหม่ ภาครัฐก็อาจจะผลักดันกฏหมายว่าด้วยสื่อลามกอนาจารเข้ามาบังคับใช้ได้เช่นกัน ถึงไม่มีลัดดาคนนี้ ก็ยังมีคนประเภทเดียวกับลัดดาอีกหลายคนที่พร้อมจะอาสาเข้ามาสนองความต้องการให้กับคนกลุ่มนี้อยู่ดี
บางทีระบบคิดของคนไทยอาจจะยึดติดในเรื่องความดีงาม และหลงภูมิใจกับความดีงามในวัฒนธรรมของตัวเองกันเสียจนคิดว่ามันต้องมาก่อนเสรีภาพ จนสังคมไทยกลายเป็นสังคมที่ละเลยเรื่องการเคารพสิทธิ ถ้าสิทธิมันเกิดขัดแย้งกับความดีงามขึ้นมา จนความดีงามมันสามารถนำไปบังคับใช้ได้กับทุกคน มันไม่พอถ้าเราจะมีชีวิตโดยไม่เป็นคนเลว หรือตระหนักว่าทุกๆสิ่งที่ทำไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้กับใคร แค่นั้นมันยังไม่พอ เราทุกคนยังต้องเป็นคนดีกันด้วย มันก็เลยทำให้พวกที่คิดว่าตัวเองเป็นคนดีกร่างพอที่มาบังคับให้ทุกคนเป็นอย่างพวกเขา ด้วยการยัดเยียดหลักศีลธรรมแบบมือถือสากปากถือศีลและ "หลักเหตุผลแบบมั่วๆ"
ผมเคยคิดดูเล่นๆว่า ถ้ามีการเปลี่ยนกรอบความคิด จากเดิมที่เน้นเรื่องความดีงาม มาเป็นการเน้นเรื่องการเคารพสิทธิ เคารพการมีเสรีภาพที่ไม่ล่วงล้ำขอบเขตของผู้อื่น ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงอย่างนี้ขึ้นมาจริงๆ เราคงจะมีสังคมที่แตกต่าง มีระบบกฏหมายที่แตกต่าง ซึ่งสิ่งที่คลุมเคลืออย่าง "เพื่อรักษาความมั่นคงและศีลธรรมอันดี" คงไม่มีปรากฏในประมวลกฏหมาย เพื่อทีจะเปิดช่องให้มีการผูกขาดอำนาจ เราอาจจะได้เห็น ความคิดสร้างสรรค์ ผลผลิตจากความคิดเหล่านั้นจากคนไทย ซึ่งควรจะได้เกิดขึ้นบนโลกมานานแล้ว และเราคงไม่ต้องพลาดโอกาสดีๆในชีวิต ที่จะได้สำรวจ ทดลอง กับประสพการณ์ที่แปลกใหม่
สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ แน่นอนว่ามันคงจะไม่ได้มาด้วยการหยิบยื่นจากผู้มีอำนาจ ไม่ได้ด้วยการทำตัวเป็นเด็กดีที่ว่านอนสอนง่าย แล้ววันหนึ่งพวกเขาจะให้มันกับเรา เพราะฝ่ายที่กุมอำนาจคงไม่โง่พอที่จะหยิบยื่นสิ่งที่สามารถสั่นคลอนอำนาจของพวกเขา ข้อควรตระหนักอีกอย่างก็คือ "เสรีภาพ" ไม่ใช่เป็นสิ่งที่ "ให้" กันได้ เพราะมันควรจะเป็นของเรามาโดยตลอด
การได้มาซึ่งเสรีภาพย่อมมีเพียงวิถีทางเดียวคือการต่อสู้เรียกร้อง ซึ่งผมเองก็สงสัยว่ามันทำไมถึงใช้เวลานานนักกับการเริ่มต้นเรียกร้อง อย่างน้อย ตอนที่รัฐบาลชุดที่มีแผนที่จะก่อตั้งกระทรวงวัฒนธรรม ก็น่าจะมีความรู้สึกเคลือบแคลงในเจตนารมย์ของพวกผู้มีอำนาจพวกนั้นกันบ้าง ว่าการกระทำทุกอย่างของพวกเขาล้วนเป็นไปเพื่อการควบคุม
แต่อย่างน้อย ตอนนี้มันน่าจะเป็นเวลาที่ผู้คนในสังคมนี้เริ่มหันมาเน้นเรื่อง "การเคารพสิทธิ" กันเสียที เพราะมันเรียกได้ว่าเป็นความจำเป็นขั้นพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตยที่แท้จริง ทุกคนควรตระหนักว่า สิทธิในการมีเสรีภาพควรเป็นของทุกคน และทุกคนมีสิทธิจะใช้เสรีภาพทำกิจกรรมใดๆก็ได้ที่ไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น ไม่ว่ากิจกรรมเหล่านั้นจะเป็นสิ่งดีงาม น่าสนับสนุนหรือไม่ก็ตาม
ตราบใดที่กิจกรรมที่ทำยังเป็นกิจกรรมที่ไม่สร้างความเดือดร้อน ถึงจะไม่ดีงาม ก็ไม่ควรจะถูกประนามหรือทำให้กลายเป็นสิ่งผิดกฏหมาย ถ้าทุกคนตระหนักได้อย่างนั้น คงไม่มีใครต้องมาเดือดร้อนกับชุดที่ดาราบางท่านใส่ออกงานในงานประกาศรางวัล หรือคงไม่มีการแสดงความเห็นต่อต้านการเซ็นเซอร์ประเภทที่ว่า "ทำไมทีหนังโป๊ที่มีเกลื่อนเมืองถึงไม่จับ" เพราะผู้ที่แสดงความเห็นคงลืมไปว่า การดูหนังโป๊ในพื้นที่ส่วนตัวก็ถือว่าเป็นสิทธิที่ควรได้รับการรับรองเช่นกัน และถ้าทุกคนตระหนักได้อย่างนั้น "การจัดระเบียบสังคม" ก็คงจะไม่มีกระแสตอบรับที่ดีอย่างที่เราได้เห็น
การที่จะตระหนักในเรื่องนี้ได้ เราต้องตั้งคำถามกับตัวเองอยู่เสมอว่า เราเคารพสิทธิผู้อื่นมากพอหรือยัง มันรบกวนเราหรือเปล่าถ้าเราเห็นผู้หญิงแต่งตัวนุ่งน้อยห่มน้อย อะไรควรถือเป็นการละเมิดสิทธิมากกว่าระหว่างการนุ่งน้อยห่มน้อย กับการเจ้ากี้เจ้าการกับการแต่งกายของผู้อื่น ทำไมเราทนได้เวลาที่คนแต่งตัวมิดชิดส่งเสียงดังรบกวนความสงบสุข แต่ทนไม่ได้กับผู้หญิงุนุ่งน้อยห่มน้อยที่เดินสวนกันแค่ไม่กี่วินาที การตั้งคำถามเป็นสิ่งจำเป็นที่ทำให้เราแน่ใจได้ว่า เราไม่ได้เป็น "หนึ่งในพวกเจ้ากี้เจ้าการ"
และเราควรมีความรู้สึกที่ไวกว่านี้ต่อสัญญานเตือนภัยต่างๆทีเตือนให้รู้ว่ากำลังจะมีการริดรอนเสรีภาพเกิดขึ้น เวลาที่หน่วยงานรัฐมีนโยบายที่อาจจะเปิดช่องให้เกิดการริดรอน หรือเวลาที่มีกลุ่มคนอย่างคุณ "นาย ก" ออกมาเรียกร้องให้บังคับใช้นโยบายเหล่านั้น ก็ควรจะมีการตอบโต้และแสดงความไม่พอใจออกมาให้เห็นในทันที แน่นอนว่าสิทธิของทุกคน รวมทั้งคนอย่างคุณ "นาย ก" ควรได้รับการเคารพ แต่เมื่อใดก็ตามที่มีการใช้สิทธิที่เกิน "ขอบเขต" ก็ควรจะมีการตอกกลับอย่างสาสม ถ้าความเข้าใจและความสมานฉันใช้กับคนเหล่านี้ไม่ได้ บางทีมันอาจจะเป็นเวลาที่เราควรจะเริ่มเรียนรู้ที่จะเกลียดชัง เพราะบางครั้ง ความเกลียดชังเป็นสิ่งดี
ที่ผมเขียนอาจจะฟังดูเหมือนกับการแบ่งฝักแบ่งฝ่าย แต่ผมไม่คิดว่าการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายนั้นเป็นปัญหาเลยครับ เพราะการต่อสู้เรียกร้อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเมืองหรือไม่ ก็คือการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายในตัวอยู่แล้วครับ
เราต้องตระหนักว่า ทุกอย่างที่เราอาจจะได้รับจากการมีเสรีภาพ อย่าง โอกาสที่จะสำรวจ ทดลอง กับประสพการณ์ที่แปลกใหม่ หรือการได้มีโอกาสเห็นผลงานที่ไม่ได้เกิดขึ้นบนโลก เพราะผู้สร้างไม่มีเสรีภาพในการสร้างงาน ทุกอย่างล้วนแต่เป็นโอกาสที่พวกเราทุกคนถูกกลุ่มผู้สนับสนุนการปิดกั้นอย่างคุณ นาย ก "ปล้น" เอาไปจากเราทั้งนัน นี่คือสิ่งแรกที่เราทุกคนควรตระหนัก แน่นอนเราควรเคารพสิทธิการอยู่ใต้กะลาของพวกเขา แต่ควรตอบโต้ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ถ้าพวกเขามีความพยายามจะเอากะลาของพวกเขามาครอบทุกคน
ผมยังสงสัยว่าทำไมไม่มีใครออกมาตอบโต้ใดๆเลยเวลาที่เครือข่ายผู้ปกครองออกมาเรียกร้องให้นิตยสารต่างๆระมัดระวังการนำเสนอภาพที่วาบหวิว เวลาที่ "นางไขศรี" ทำทีไปคุยกับนักศึกษาหญิงที่นั่งอยู่ในวัด เพื่อที่จะให้พวกนักข่าวแอบถ่ายภาพการแต่งกายพวกเธอ แล้วเอาไปประจานลงบนหน้าหนังสือพิมพ์ ทั้งๆที่การแต่งกายที่ไม่เหมาะของเด็กพวกนั้นควรจะปล่อยให้เจ้าของสถานที่อย่างทางวัดเป็นคนจัดการ เรื่องอย่างนี้ เห็นได้ชัดว่า เด็กๆพวกนั้นถูกละเมิดสิทธิไปอย่างหน้าด้านๆจากคนที่เป็นถึงรัฐมณตรี แต่ทำไมไม่มีผู้รู้ทางด้านกฏหมายให้คำแนะนำกับเด็กพวกนั้นว่าพวกเธอทำอะไรกันได้บ้าง ถึงจะเอาเรื่อง "นางไขศรี" ตามกฏหมายไม่ได้ แต่อย่างน้อย ก็ยังสามารถชี้ให้เห็นได้ว่าเป็นการรังแก และทำไมถึงยังไม่มีการตอบโต้อย่างเป็นรูปธรรม กับการเซ็นเซอร์วีซีดีกับดีวีดี ที่ศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมทำมาหลายปีแล้ว
ลำพังแค่การยื่นหนังสือมันคงจะไม่พอแล้วละครับ เพราะการยื่นหนังสือเพียงอย่างเดียวมันเป็นเหมือนการอ้อนวอนขอร้อง รอรับการหยิบยื่น มันน่าจะมีมาตรการอย่างอื่นที่ควรทำควบคู่กันไปด้วย การประท้วงเป็นสิ่งที่ควรจะทำมานานแล้ว แต่ก็อาจจะดึงคนมาได้ไม่มากพอจะมีน้ำหนักกดดัน เท่าที่ผมพอจะนึกออก การกดดันด้วยการบอยคอตกิจกรรมของกระทรวง บอยคอตทุกอย่างที่กระทรวงให้การสนับสนุน บอยคอตองค์กรธุรกิจที่เป็นสปอนเซอร์ให้กับกิจกรรมของทางกระทรวง น่าจะทำกันในวงกว้างได้มากกว่า เพราะทุกคนสามารถทำได้ทั่วประเทศ ไม่จำกัดแค่เฉพาะคนที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพเท่านั้น
การประท้วงยังเป็นสิ่งที่ควรทำครับ แต่ในเวลาเดียวกันก็เปิดโอกาสให้พวกฝ่ายรัฐบาลได้ทราบว่า นอกจากคนที่มาประท้วงกันแล้ว กลุ่มผู้ต่อต้านการเซ็นเซอร์ยังมีเครือข่ายอยู่ทั่วประเทศ ที่พร้อมจะบอยคอตทุกกิจกรรมของกระทรวงวัฒนธรรม จะมีการแชร์ข้อมูลระหว่างสมาชิกว่ากระทรวงมีกิจกรรมใดบ้าง มีใครเป็นสปอนเซอร์บ้าง บริษัทที่เป็นสปอนเซอร์มีธุรกิจอะไรบ้าง และจะมีการหาสมาชิกเพิ่มเพื่อให้เครือข่ายขยายวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ และทุกๆคนพร้อมที่จะทำให้ทุกอย่างที่กระทรวงวัฒนธรรมเข้าไปจับกลายเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ ทุกอย่างที่กระทรวงให้การสนับสนุน ไม่ว่าสิ่งที่เป็นรูปธรรมอย่างผ้าพื้นบ้าน หรือสิ่งที่เป็นนามธรรมอย่างค่านิยมที่กระทรวงต้องการส่งเสริม ทุกอย่างที่กระทรวงนี้เข้าไปจับต้อง จะต้องกลายเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจโดยไม่มีข้อยกเว้น จนกระทั่งไม่มีใครต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานนี้ การบอยคอตยังตัองรวมถึงการแสดงความรังเกียจต่อใครก็ตามที่เป็นสมาชิกของเครือข่ายเฝ้าระวังทางวัฒนธรรม แสดงให้คนอื่นๆได้เห็นว่าคนเหล่านี้แหละที่เป็นพวกเจ้ากี้เจ้าการ คอยรายงานความเป็นไปในชุมชน เอาเรื่องภายในของชุมชนไปขายให้กับหน่วยงานรัฐ
PC'S COMMENTS ON THAI CENSORSHIP (3)
แน่นอนครับว่า การตัดสินคุณค่าของงานภาพยนตร์ตามเทศกาลต่างๆ โดยมีคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านศิลปะภาพยนตร์ จะมีความแตกต่างกันไปตามแต่คอนเซพท์ของแต่ละงาน แต่สิ่งหนึ่งที่ต้องตระหนักก็คือ ผลกระทบทางสังคมอันเกิดจากคุณค่าของตัวงาน ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือเนื้อหาที่นำเสนอนั้น มันไม่ได้ขึ้นอยู่กับผลงานหรือตัวผู้สร้างเพียงฝ่ายเดียว แต่มันต้องรวมถึงการตีความของผู้รับด้วย เพราะผู้รับแต่ละคนก็จะมีอิสระในการตีความสารที่ตัวงานนำเสนอได้แตกต่างกันไป เมื่อผู้รับตีความผลงานได้หลากหลายรูปแบบ ผลกระทบอันเกิดจากการตีความก็เกิดขึ้นได้อย่างหลากหลายเช่นเดียวกัน ถ้ามีผลกระทบด้านลบที่เกิดจากการตีความผิดเจตนารมย์ของผู้สร้างเกิดขึ้น นั่นย่อมไม่ได้หมายความว่าตัวผู้สร้างต้องมารับบาปของผู้กระทำไปด้วยใช่ไหมครับ แต่ถ้าผลกระทบด้านลบเกิดขึ้นจากเจตนาผู้ของสร้างด้วยแล้ว ก็กล่าวได้เช่นกันใช่ไหมครับว่าผลงานนั้นทำหน้าที่ของมันได้โดยสมบูรณ์ แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าตัวผลงานต้องมารับบาปแทนตัวผู้สร้างใช่ไหมครับ เหมือนอย่างที่หลายคนกล่าวโทษงานดนตรีของ ว๊ากเนอร์ ว่ามีส่วนยั่วยุให้ชาวเยอรมันรู้สึกถึงความสูงส่งทางด้านเชื้อชาติ ในขณะที่ตัวผู้สร้างเองก็เป็นผลผลิตของสภาพสังคมในยุคของเขา
และการสร้างผลงานขึ้นมาชิ้นหนึ่ง มันก็เป็นผลของการได้รับแรงบันดาลใจมาจากหลายแหล่ง ถ้าจะนำผลกระทบทางสังคมไปตัดสินผลงานชิ้นนั้น คือถ้าจะโทษ ก็คงจะต้องโทษผลงานอื่นๆที่สร้างขึ้นมาก่อนหน้านั้น ที่ผู้สร้างงานชิ้นนั้นใช้เป็นแรงบันดาลใจด้วยใช่ไหมครับ ผมอาจจะคิดว่าพืชเอ็มโอมันทำลายระบบนิเวศน์ได้ถึงในระดับพันธุกรรม แต่ผมคงไม่คิดว่าทฤษฎีวิวัฒนาการและการคัดสรรทางธรรมชาติของดาร์วินเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจหรอกนะครับ เพราะตัวแนวคิดเองหรือผู้ริเริ่มแนวคิด กับ ผู้ที่นำแนวคิดไปตีความหรือนำแนวคิดนั้นไปใช้ ไม่ใช่คนๆเดียวกัน ยิ่งในงานศิลปะ ผู้รับมีอิสระภาพในการตีความได้เต็มที่ด้วยแล้ว ยิ่งไม่ควรจะไปตัดสินคุณค่าโดยการวัดจากความเสี่ยงในการยั่วยุให้เกิดผลกระทบด้านลบ หรือบางที ความคลุมเครือในตัวผลงาน ที่เปิดโอกาสให้ผู้รับตีความได้หลายหลายแนวทาง นั่นก็เรียกได้ว่าเป็นคุณค่าที่พิเศษอย่างหนึ่งของผลงาน ในการกระตุ้นความคิดของผู้รับใช่ไหมครับ
และการจะมาบอกว่าผลกระทบทางสังคมที่เกิดขึ้นนั้น เป็นด้านบวกหรือด้านลบ มันก็ขึ้นอยู่กับมุมมองของแต่ละคนเช่นกันครับ ถ้าผู้หญิงเริ่มจะออกมาเรียกร้องเสรีภาพที่ควรจะเป็นของพวกเขามาโดยตลอด เพราะได้รับอิทธิพลจากการอ่านงานวรรณกรรมบางชิ้น สำหรับผู้ที่เชื่อแนวคิดเรื่องผู้ชายเป็นใหญ่อาจจะมองว่าเป็นผลกระทบในด้านลบ แต่คนอื่นๆอาจจะไม่
การโดดลงไปตัดคุณค่าของสิ่งใดก็ตาม ผมว่ามันจำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้ตัดสินควรจะมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องนั้นอย่างลึกซึ้ง ผมคงไม่สามารถไปตัดสินคุณค่าของสมการทางคณิตศาสตร์ว่ามันมีประโยชน์มากน้อยเพียงใดได้หรอกครับ เพียงเพราะว่าผมคิดว่าสมการพวกนั้นมันดูไม่รู้เรื่อง ในแง่ของหนัง ซึ่งก็เช่นเดียวกับศิลปะแขนงอื่นๆ มันอาจจะ ไม่ได้ช่วยให้เราได้ค้นพบความจริงเหมือนกับผลงานทางวิทยาศาสตร์ แต่เนื้อหาและรูปแบบที่มันนำเสนอ ก็ทำให้ผู้ชมได้รับแรงบันดาลใจได้ในหลายแง่มุมไม่ใช่เหรอครับ
ในฐานะผู้ชมภาพยนตร์คนหนึ่งที่ไม่มีความรู้เรื่องกระบวนการสร้างงาน ผมคงตัดสินหนังที่ผมดูได้เพียงอย่างเดียวว่าผมชอบมันหรือเปล่า มันกระตุ้นจินตนาการ ทำให้ผมได้ฉุกคิด หรือให้ความบันเทิงผมได้มากน้อยแค่ไหน แต่การตัดสินว่าดีหรือไม่ คุณค่าบางอย่างต้องอาศัยความลุ่มลึกทางอารมณ์ที่สั่งสมมายาวนาน เวลาที่ได้ชมบางเรื่อง ผมอาจจะตื้นเขินเกินกว่าที่จะได้เห็นความงามเหล่านั้น แต่ผมก็ยังสามารถจะค้นพบมันได้ในเวลาต่อมา ถ้ามีประสพการณ์ทางอารมณ์มากพอ ถ้าจะให้เปรียบเทียบ มันก็เหมือนกับดนตรีของบีโธเฟ่น ที่ความงาม ความสมมาตร และความซับซ้อนทางอารมณ์ ที่ซ่อนอยู่ในดนตรีจะค่อยๆปรากฏชัดเจนขึ้น พร้อมๆไปกับวุฒิภาวะทางอารมณ์ของผู้ฟังที่ซับซ้อนขึ้น
ผมว่า คุณ "นาย ก" เขาคงไม่ทราบว่า ครั้งหนึ่งดนตรีของท่านก็เคยแปดเปื้อนกับข้อหาที่ว่า มีความอนาจารแฝงอยู่ในเสียงดนตรี แม้แต่ซิมโฟนีหมายเลขเก้า ก็เคยถูกกล่าวหาว่าแสดงนัยยะแห่งการข่มขืน แต่ถึงแม้ว่าจะเป็นเจตนาของผู้แต่ง ก็อาจจะนับได้ว่า ผลงานชั้นเลิศอาจจะมีที่มาของแรงบันดาลใจได้หลากหลาย แม้แต่สิ่งอนาจารก็สามารถส่งแรงบันดาลใจให้ศิลปินได้สร้างสรรค์ผลงานที่ปฏิวัติวงการดนตรีในยุโรป จากยุคคลาสสิคไปสู่ยุคโรแมนติคได้ แต่สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทุกคนมีสิทธิที่จะสนองความอยากรู้อยากเห็นได้อย่างอิสระเท่านั้น
ให้ผมลองคิดดูเล่นๆว่า มันจะเป็นยังไง ถ้าผลงานของเบโธเฟ่นต้องมาถูกตัดสินจากคนประเภทเดียวกับคุณ "นาย ก" ที่อาจจะกล่าวหาผลงานของท่านว่าใช้วิธีมักง่ายในการประพันธ์ดนตรี ด้วยการสอดแทรกความอนาจารเข้าไปในบทเพลง ถ้าทำได้ คนประเภทนี้อาจจะอวดรู้ด้วยการเข้าไปให้คำแนะนำว่าเสียงที่ดีควรจะออกมาแบบไหนมันถึงจะถูกสุขอนามัยต่อผู้ฟัง ถ้าตัดเสียงนี้ออกไป มันจะสื่อออกมาได้ชัดเจนกว่า ทั้งๆที่ความชัดเจนมันก็มีหลายระดับ ความคลุมเคลือในระดับพื้นผิวบางครั้งก็สามารถกระตุ้นจิตนาการที่ชัดเจนในระดับที่ลึกซึ้งได้เช่นกัน แต่คนอย่างคุณ "นาย ก" ก็คงจะคิดว่าเขารู้ดีพอที่จะเข้าไปก้าวก่าย เพียงเพราะเขาได้อ่านหนังสือดีๆเพียงไม่กี่เล่ม อย่าง "อยู่อย่างสง่า" ทั้งๆที่ตัวเขาเองอาจจะไม่มีความรู้เรื่องดนตรี หรืออ่านตัวโน๊ตไม่เป็นเลยด้วยซ้ำ
แต่ก็น่าดีใจนะครับ ที่นักคิดและศิลปินเหล่านั้น ไม่ได้มาเกิดในสังคมไทย มามีชีวิตที่ต้องทนอยู่ร่วมสังคมกับพวกที่ชอบปิดกั้น เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น ผลงานของพวกเขาอาจจะไม่มีโอกาสได้ปรากฏขึ้นมาบนโลก
***** ที่ผมบอกว่า เขาอาจจะอ่านหนังสือเพียงไม่กี่เล่มนี่เป็นการมองในแง่ดีนะครับ ถ้าเขาอ่านหนังสือมามากกว่าที่ผมคิดแล้วยังมีทัศนะคติที่คับแคบได้อย่างนี้ละก็ นั่นแสดงว่าสภาพของเขามันคงเกินจะเยียวยาแล้วครับ *****
[จริง ๆ สนับสนุนแบนกับเซ็นเซอร์และไม่สนับสนุนการจัดเรทเลยเพราะจะมีหลัก ประกันอะไรที่จะทำให้แน่ใจได้ว่าเด็กอายุ 10 ปีจะไม่สามารถดูหนังเรท 18 ได้ เพราะอย่าลืมน่ะครับว่าสมัยนี้การก็อปปี้แผ่นเป็นเรื่องปกติประจำบ้านไปแล้วเครื่อง คอมพิวเตอร์ทุกเครื่องสามารถเขียนซีดีได้ ยิ่งมีอินเทอร์เน็ตการแพร่กระจายยิ่งเป็น ไปได้เร็วกว่าสมัยก่อนมาก ]
สรุปคือทุกๆคนต้องรับผิดชอบกับเด็กที่เราไม่ได้ดึงมาเกิดบนโลกใบนี้ แล้วพ่อแม่พวกเขาหายไปไหนกันเสียล่ะครับ ไม่มาดูมาแลจนต้องเดือดร้อนให้คนอื่นมาคอยร่วมแบกรับภาระอย่างนี้
นี่แสดงว่า เขาคิดถึงขนาดจะเอาการเซ็นเซอร์ไปบังคับใช้ในประเทศอื่นด้วย เขาคงจะคุ้นเคยกับการอยู่ใตวัฒนธรรมอำนาจนิยมของเราเป็นอย่างดีนะครับ ถึงได้มีความเชื่อมั่นขนาดที่ว่าจะเอาของเหลือเดนจากที่นี่อย่างการเซ็นเซอร์ไปเผื่อแผ่ในสังคมอื่น ผมเดาว่าคงเป็นเพราะเขาคงจะคิดว่าผู้คนในสังคมอื่นเป็นพวกเชื่องง่ายแบบที่เขาเป็น ก็เลยคิดว่าสิ่งที่บังคับใช้ได้กับที่นี่ จะเวิร์คเมื่อนำไปใช้ที่อื่นด้วย
ถ้าทำได้อย่างนั้นจริงๆ คนทั้งโลกคงจะฉลาดได้เหมือนคนไทยละครับ คุณ "นาย ก" คงจะคิดว่า เราดีกันเสียจนคนทั้งโลกต้องเอาเยี่ยงอย่าง
ไม่ทราบเหมือนกันว่า เราจะมีเทคโนโลยีในการแบ่งปันข้อมูลข่าวสารกันไปทำไม ถ้าข้อมูลข่าวสารยังต้องถูกเซ็นเซอร์ แม้ว่าเทคโนโลยีมักจะมีแนวโน้มไปในทิศทางที่รับใช้อำนาจ แต่เขาคงจะไม่ทราบว่า จุดเริ่มต้นที่เทคโนโลยีแทบทุกอย่างได้รับการคิดค้นขึ้น มันเป็นไปในจุดประสงค์ก็เพื่อจะเพิ่มเสรีภาพให้กับมนุษย์ เพื่อให้มนุษย์หลุดจากการควบคุม ทั้งการควบคุมด้วยข้อจำกัดทางธรรมชาติ หรือการถูกควบคุมโดยระบบต่างๆที่มนุษย์อย่างเราคิดค้นขึ้นมาเอง
ถ้าการควบคุมในประเทศเหล่านั้นมักรัดกุมเสียจนไม่เปิดช่องให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูล หรือผู้คนในสังคมของเขามีค่านิยมเหมือนคุณ "นาย ก" พวกเขาก็คงพอจะคิดกันได้ว่า จะคิดค้นเทคโนโลยีเหล่านี้กันไปทำไม ถ้าคิดไปแล้วมันไม่ได้ใช้ ถ้ายังต้องรู้สึกผิดกับการรับข้อมูลข่าวสารที่ต้องการจะรู้ ดูหนังที่อยากจะดู หรือต้องรู้สึกผิดที่จะได้มีความสุขกันละก็ พวกเขาคงจะเฉื่อยเนือยไม่ต่างไปจากคนไทย ไม่มีความกระตือรือร้นในการสร้างองค์ความรู้ใหม่ๆออกมา ไม่มีแรงกระตุ้นในการใช้ความคิดสร้างสรรค์ หรือหมดแรงกระตุ้นในการมีชีวิตไปพร้อมๆกันเลย
เดาว่าพวกสนับสนุนการเซ็นเซอร์คงจะคุ้นกับปลอกคอกันเป็นอย่างดีนะครับ
คุณ "นาย ก" อาจจะแย้งได้ว่า เทคโนโลยีควรนำมาใช้ในสิ่งที่เป็นประโยชน์ อย่างการแชร์ข้อมูล ก็ควรจะเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ แต่การระบุไปว่า อะไรมีประโยชน์ หรืออะไรไม่มีประโยชน์นั้น มันควรจะต้องปล่อยให้เป็นการตัดสินใจบนความต้องการของผู้ใช้แต่ละคน เพราะแต่ละคนย่อมจะรู้ดีที่สุดถึงสิ่งที่แต่ละคนต้องการ ไม่ใช่ว่าคนประเภทคุณ "นาย ก" จะรู้ดีไปเสียทุกอย่างจนคิดไปว่า เขารู้ดีกว่าทุกคนว่าทุกคนควรจะต้องการอะไร
ถ้าผมดาวน์โหลดหนังมาดูสักเรื่อง ไม่ว่าเนื้อหามันจะเป็นยังไงก็ตาม นั่นก็เป็นเพราะผมต้องการจะดู นั่นก็ย่อมแสดงว่าหนังเรื่องนั้นมีประโยชน์ในการตอบสนองความต้องการของผมใช่ไหมครับ ไม่ใช่เขาจะมารู้ดีกว่าผม ว่าผมอยากดูหนังเรื่องอะไร หรือผมควรจะอยากดูหนังเรื่องอะไร
และไม่ทราบว่าทำไมทุกคนจะต้องคอยหลักประกันที่ว่า เด็กอายุต่ำกว่าสิบปีไม่ควรจะมีโอกาสได้ดูหนังเรท 18 เพราะนั่นควรอยู่ในการดูแลของพ่อแม่เด็กใช่ไหมครับ ถ้าพ่อแม่เห็นว่าหนังพวกนั้นไม่ดีสำหรับเด็ก ก็ต้องดูแลลูกๆของพวกเขากันเอาเอง หรืออย่างน้อย ถ้าไมสามารถจะป้องกันไม่ได้เด็กดูได้ พ่อแม่ก็ควรอบรมให้เด็กรู้จักแยกแยะสิครับ ไม่ใช่ว่าจะต้องให้ทุกคนเป็นพ่อแม่แทนพวกผู้ปกครองพวกนั้น
ถ้ากลัวว่าเด็กจะดาวน์โหลดมาดู ก็ควรจะหาอุปกรณ์ที่ใช้บล็อคเว็บมาติดตั้งกับเครื่องคอมพ์ในบ้านไม่ใช่เหรอครับ แทนที่จะไปเรียกร้องให้รัฐบาลบล็อคเว็บ จนคนอื่นๆเดือดร้อนกันไปทั่ว แหม ... พวกพ่อแม่ผู้ปกครองพวกนี้ จะมีลูกกันทั้งที่ก็ต้องคอยรบกวนคนนู้นคนนี้เขาไปทั่วเลยนะครับ
[การจัดเรทนี้เข้าใจว่าคนร่างกฏหมายอเมริกาคิดในสมัยที่อินเทอร์เน็ตยังไม่เป็นที่ รู้จักกันทั่วไปและเครื่องเขียนซีดีก็เป็นเครื่องที่หายาก พอ ๆ กับสมัยนี้ที่เราจะ หาเครื่องแกะวัตถุต้นแบบ 3 มิติในราคา 900 บาทได้จากที่ไหน เชื่อว่า ถ้าให้คนร่างกฏหมายของอเมริกามาคิดในสมัยนี้โดยไม่มีกลุ่มผลประโยชน์ จะเสนอวิธีแบนกับเซ็นเซอร์เท่านั้นไม่มีการจัดเรท อย่าคิดว่าสิ่งที่ประเทศอเมริกาทำแล้วจะดีทุกเรื่องอย่างเรื่องสาธารณสุขของเรา ทำได้ดีกว่าของอเมริกา นักวิชาการ ชาวบ้านพยายามจะแก้แต่ทำไม่ได้เพราะ ติดกลุ่มผลประโยชน์เช่นพวกบริษัทยา ส่วนเรื่องภาพยนต์ถ้าไม่ติดที่กลุ่มอุตสาหกรรมภาพยนต์ฮอลลีวู้ดที่มีเงินทุนหนา สามารถล็อบบี้คนออกกฏหมายได้ เอาแต่เรื่องเหตุผลของชาติเป็นหลัก รับรอง อาจจะได้เห็นระบบเซ็นเซอร์เป็นหลักแน่ไม่มีจัดเรท]
เข้าใจว่าคุณ "นาย ก" คงไม่เคยไปเห็นอเมริกา หรือ อาจจะเคยไปเห็น แต่อยู่ไม่นานพอ หรือ อาจจะอยู่นานพอ แต่ตัวเขาเองคงไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย
แม้ว่าสังคมอเมริกันโดยรวมแล้วจะค่อนข้างอนุรักษ์นิยม เมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆในโลกตะวันตก แต่เท่าที่ผมทราบอย่างหนึ่งก็คือ ผู้คนเขาไม่โง่ครับ อย่างน้อย เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นในทุกรูปแบบได้รับการรับรองในรัฐธรรมนูญ ถ้ารัฐบาลจะเอาการเซ็นเซอร์มาบังคับใช้ คงไม่ต้องถึงกับให้กลุ่มอุตสาหกรรมภาพยนตร์เขาออกมาเคลื่อนไหวหรอกครับ ประชาชนคนธรรมดานี่แหละครับที่จะออกมาต่อต้าน อย่างน้อย พวกเขาตระหนักดีว่า ถ้าปล่อยให้อำนาจการควบคุมของรัฐรุกคืบเข้ามาควบคุมการไหลเวียนของข้อมูลข่าวสารหรือการแสดงความคิดเห็นได้แม้แต่น้อยละก็ วันหนึ่งข้างหน้ารัฐบาล หรือกลุ่มธุรกิจที่ควบคุมนักการเมืองผู้กุมอำนาจรัฐอีกที ก็จะผูกขาดการนำเสนอความเป็นจริงได้เช่นกัน
คงไม่ต้องยกเอาเรื่องเหตุผลของชาติมาเป็นตัวกดดันหรอกครับ เพราะอย่างน้อยผู้คนที่นั่นก็ยังตระหนักถึงข้อเท็จจริงที่ว่า สิ่งที่เรียกว่ารัฐชาตินั้นไม่ได้เป็นสิ่งที่เกิดตามธรรมชาติ ไม่ได้เกิดขึ้นมาพร้อมกับโลกใบนี้ ก่อนหน้าที่เราต้องถูกบังคับให้สังกัดประเทศใดประเทศหนึ่ง ก็มีมนุษย์อาศัยอยู่บนผืนแผ่นดินที่มีความต่อเนื่องเป็นผืนเดียวกันมาเป็นเวลานาน ก่อนที่พวกเขาจะเริ่มเรียนรู้ที่จะตัดแบ่งแผ่นดินที่เป็นผืนเดียวกันนี้ออกเป็นประเทศต่างๆ อย่างน้อยหลายคนที่นั่นเขาก็ตระหนักได้ว่า การมีอยู่ของรัฐชาตินั้นเป็นเรื่องของอำนาจล้วนๆ มากกว่าจะเป็นส่วนหนึ่งของความดีงาม เหมือนกับที่เรามักจะถูกปลูกฝังให้เชื่อกันว่าต้องเป็นคนที่รักชาติถึงจะเป็นคนดี
พวกเขาทราบดีว่า ถ้ารัฐชาติ หรือ ระบบอื่นๆที่เป็นผลผลิตทางสัมคมของมนุษย์ อย่าง ระบบเศรษฐกิจ หรือ วัฒนธรรม เป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นแล้ว ระบบก็ควรจะตอบสนองต่อความผาสุขของมนุษย์ ไม่ใช่ให้มนุษย์ต้องเอาความผาสุขไปตอบสนองต่อความมั่นคงของระบบ ถ้ามีนักการเมืองบ้องตื้นหน้าไหนคิดจะเอาการเซ็นเซอร์ไปบังคับใข้ รับรองว่า เขาได้หมดอนาคตทางการเมืองแน่ครับ
ก็ไม่ใช่ว่าที่นั่นจะไม่มีคนอย่างคุณ "นาย ก" อยู่เลยเสียทีเดียว มันก็คงต้องมีบ้าง ไม่งั้นก็คงจะไม่มีประธานาธิปดีที่ชื่อ จอร์จ ดับเบิ้ลยู่ บุช หรอกครับ แต่อย่างน้อย สังคมที่นั่น ก็ไม่ได้เป็นสังคมที่ปล่อยให้คนอย่างคุณ "นาย ก" เสียงดังได้อยู่ฝ่ายเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เรื่องการเซ็นเซอร์นี่ แม้แต่บุชยังไม่กล้าทำเลยครับ แม้ว่าจะอยากปิดกั้นขนาดไหนก็ตาม ก็เลยต้องอาศัยกลไกทางธุรกิจ ด้วยการให้บริษัทที่เป็นเจ้าของสถานนีเคลียร์ชาแนลเข้าเทคโอเวอร์สื่อต่างๆ
และที่คุณ "นาย ก" เขียนมาว่าเรื่องสาธารณสุขของเราทำได้ดีกว่าเขา ผมเองก็ยังไม่ค่อยแน่ใจนัก มันต้องแยกให้ออกว่าดีกว่า หรือว่าทำได้คุณภาพเท่าเทียมกันแต่ราคาย่อมเยากว่า เพราะค่าเงินต่ำกว่า และไม่เคร่งครัดในเรื่องกฏหมายแรงงานพอที่จะเปิดโอกาสให้มีการกดค่าแรงเอากับแรงงานระดับล่าง
ถ้าสาธารณสุขของไทยดีกว่าจริง เราคงจะไม่ต้องเอาแต่แบมือคอยรับเทคโนโลยีทางการแพทย์และเภสัชกรรมจากที่อื่น เหมือนอย่างที่เป็นอยู่ตอนนี้ ใช่ไหมครับ จะให้สังคมที่มีแต่การปิดกั้นอย่างนี้สร้างนักคิดออกมา มันก็คงเหมือนกับจะให้หมูบินได้เหมือนนกนั่นละครับ
[กองเซนเซอร์ที่ไม่คิดจะเปิดใจรับรู้ความเป็นไปของโลก
คิดว่าเข้าใจผิด คนทำหนังไม่เคยมองผลกระทบที่จะมีต่อสังคมต่างหาก ฝีมือก็ไม่มี อย่างกรณีเกาหลีบอกได้เลยเกาหลีจะได้จ่ายด้วยราคาที่แพงกว่ารายได้ที่ได้จากอุตสาหกรรมภาพยนต์ที่ทำได้ไว้มาก เรื่องนี้ต้องคุยกันยาว แต่ถ้าจะยกให้เป็นตัวอย่างก็อย่างละครไทยครับรัฐได้ค่าสัมปทานไม่ถึงพันล้านบ้านต่อปีแต่รัฐต้องได้สื่อที่สอนให้คนเกลียดชัง ก้าวร้าว วิธีทำร้ายจิตใจ ค่านิยมผิด ๆ ความหวาดระแวง สร้างการยอมรับการนินทา อิจฉาริษยา พวกนี้เป็นค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็นแต่รัฐต้องจ่ายอย่างไม่รู้ตัวไม่ต่ำกว่าล้านล้านบาทต่อปี]
เขาพูดเรื่อง ค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็น เรื่องพฤติกรรมด้านลบผมก็ได้เขียนไปมากแล้ว แต่เดาว่าเขาไม่ได้นับ "แรงบันดาลใจ" กับ "การกระตุ้นจินตนาการ" ที่ต้องเสียไปกับการเซ็นเซอร์เป็นค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็น ถ้าจะให้เปรียบเทียบ ก็คงเหมือนกับที่เราเคยเซ็นเซอร์งานเขียนของมาร์ก ในขณะที่ประเทศอื่นๆนำงานเขียนเหล่านั้นไปวิเคราะห์ต่อยอด ทั้งในแง่มุมด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม ไปจนถึงศิลป การแตกแขนงทางความคิดที่ต้องถูกตัดตอนจากการควบคุมการรับรู้ คุณ "นาย ก" ก็คงว่ามันไม่ใช่มูลค่าที่มองไม่เห็นหรอกครับ
คุณ "นาย ก" คงไม่ทราบว่า สำหรับหลายคน การได้ฟังเพลงที่ชอบ หรือได้ดูหนังที่ชอบ ทำให้พวกเขาหลายคนผ่านพ้นแต่ละวันไปได้ สุขภาพจิตที่ต้องสูญเสียให้กับการเซ็นเซอร์ เขาคงจะไม่นับรวมว่าเป็น "ค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็น" หรอกครับ ก็ความคิดของเขามันหยาบได้ขนาดนั้น
โอ้ว .... แล้วยังไม่นับ อาการเกร็งในแวดวงศิลปะร่วมสม้ย หลังจากที่ศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมเข้ามามีอำนาจ การคิดแบบเกร็งๆมันก็บั่นทอนความคิดสร้างสรรค์ไปได้มากมายทีเดียวครับ และก็ไม่ใช่แต่คนในแวดวงศิลปะ หรือ ภาพยนตร์ เท่านั้นที่ต้องรู้สึกเกร็ง พวกวัยรุ่นก็ต้องรู้สึกเกร็งว่าจะถูกจับผิดเรื่องการแต่งตัว ผู้รักการชมภาพยนตร์อย่างผมก็ต้องรู้สึกหงุดหงิดกับการถูกริดรอนเสรีภาพ บางครั้งความหงุดหงิดมันก็ดูดเอาเวลาและพลังงานที่ผมควรจะเอาไปใช้ในเรื่องงานหรือเรื่องอื่นที่มันสร้างสรรค์ได้มากทีเดียวครับ
และอย่างที่บอกละครับ เขาบอกว่า ถ้าไม่มีการเซ็นเซอร์ รัฐจะได้สื่อที่สอนให้คนเกลียดชัง ผมไม่แน่ใจว่าหนังที่ผมได้ดูจะทิ้งมลพิษทางจิตไว้ให้ผู้ชมเอาไปพัฒนาไปเป็นพฤติด้านลบได้หรือเปล่า แต่ผมพอจะบอกได้อย่างหนึ่งว่า การเซ็นเซอร์ที่คุณ "นาย ก" สนับสนุน มันบั่นทอนสุขภาพจิตของผู้ชมอย่างผมลงไปเยอะที่เดียวครับ มันทำให้ผมเกิดความเกลียดชังอย่างรุนแรง ในระดับที่ว่าหนังทุกเรื่องที่ผมได้ดูมาไม่สามารถจะทำได้ และผมมั่นใจครับว่าไม่ใช่ผมคนเดียวที่รู้สึกเช่นนั้น
ทีนี้ลองมาดู
["เรื่องที่ถูกทำให้เข้าใจผิดกันมากในอุตสาหกรรมภาพยนต์ไทยคือการเซ็นเซอร์ ทำให้อุตสาหกรรมภาพยนต์ไม่พัฒนา ไม่เกี่ยวกันเลยครับ เหตุที่อุตสาหกรรม ภาพยนต์เราไม่พัฒนาถ้าเอาหลัก ๆ ก็มี 2 อย่าง 1. บท 2 ผู้กำกับ
1. บท นี้สังเกตุได้จากหนังที่ดูแล้วขาดเหตุผลอยู่ ๆ ก็มีใครไม่รุ้โผล่มาแล้วอยู่ ๆ ก็หายไปเฉย ๆ ไม่มีเหตุมีผลรองรับ ที่สำคัญดูไม่สนุกผูกเรื่องไม่ดีพอ ดูอย่างเรื่อง Whale Rider,เบนเฮอร์,Be With You,แดจังกึม,1 Litre of Tear (Series) ถามว่าโดนเซ็นเซอร์ไหมก็ไม่โดนแต่ก็เป็นหนังดีเรื่องหนึ่งเลย
2. ผู้กำกับ กำกับหนังไม่เป็นทำงานมักง่ายไม่วางแผนให้รัดกุมรู้ทั้งรู้ว่าต้องมีปัญหา ก็ใช้วิธีไปแก้เอาหน้างาน งานก็เละครับ วิธีการดำเนินเรื่องไม่แน่น ดูแล้วขาด ๆ เกิน ๆ ฯลฯ สุดท้ายคิดไม่ออกแทรกฉากผู้หญิงแก้ผ้าเหตุที่ใช้ฉากพวกนี้สังเกตุให้ดีเพราะ แถบจะไม่ต้องแก้อะไรเลยแค่จ้างผู้หญิงมาแก้ผ้าแค่นั้นแต่ทำให้หนังขายได้ "]
แล้วต่อด้วย
["แล้วอะไรที่ไม่โดนเซ็นแล้วเป็น บทที่ดี อย่างน้อย ๆ ก็ดูแล้วว่าสร้างสรรค์ มีพัฒนาการที่ดี
Lord of The Ring, Love Letter, Sinking of Japan,โหมโรง,แฟนฉัน " ]
กับ
["ถามว่าเซนเซอร์มีมานานแล้วแต่ทำไมหนังไทยไม่พัฒนา
อธิบายด้วยหลักเศรษฐศาสตร์ง่าย ๆ ตลาดเรามีเพราะคนพร้อมที่จะจ่ายเงินถ้าหนังมีคุณภาพ แต่ปัญหาเดียวคือเราไม่มีผู้ผลิตครับ "]
วงการหนังจะพัฒนาหรือไม่ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้สร้างแต่ฝ่ายเดียวครับ มันขึ้นอยู่กับคุณภาพทางด้านสุนทรียะของผู้ชมด้วย และคุณภาพทางสุนทรียะของผู้ชมก็เป็นตัวชี้วัดว่า พวกเขามีเสรีภาพมากน้อยแค่ไหน สุนทรียะพัฒนาขึ้นได้ด้วยการได้รับโอกาสที่จะได้รู้ได้เห็น "อย่างรอบด้าน" ครับ สิทธิในการรับรู้ไม่ได้จำกัดแค่ภาพยนตร์เท่านั้น แต่รวมถึงข้อมูลข่าวสารทุกอย่าง ถ้ามีผู้ที่เต็มใจจะจัดหามานำเสนอ ก็ควรจะเปิดโอกาสให้ผู้ชมมีโอกาสได้รับรู้ข้อมูลจากทุกมุมโลกได้ตามความสนใจของพวกเขา ให้ข้อมูลอันหลากหลายจากการรับรู้มาปฏิสัมพันธ์กันจนเกิดการฟอร์มจิตสำนึกที่กว้างไกล ซับซ้อน และลึกซึ้ง ไม่ใช่ว่ามันจะเกิดขึ้นได้ด้วยการปิดกั้นจนแต่ละคนมีกรอบความคิดอันเป็นสูตรสำเร็จที่ตายตัว เหมือนอย่างที่ผู้ชมส่วนใหญ่ในประเทศนี้คิดว่าหนังที่ดูสนุก ควรจะมีรูปแบบที่ตายตัวอย่างไร ไม่คิดบ้างเหรอครับว่านั่นเป็นผลจากการถูกปิดกั้นเป็นเวลายาวนาน
เรื่องบทกับกระบวนการสร้างงาน มันก็คงจะต้องปล่อยให้ผู้สร้างเป็นผู้ตัดสินใจไม่ใช่เหรอครับ ก็มันหนังของพวกเขานี่ครับ ส่วนคุณค่าของหนังต่อผู้ชม ก็คงต้องให้ผู้ชมแต่ละคนเป็นคนตัดสินใจเอาเอง ไม่ใช่ให้คนอย่างคุณ "นาย ก" ไปเที่ยวเจ้ากี้เจ้าการตัดสินใจแทนใครอยางนี้ แน่นอนครับว่าหนังดีๆตามรายชื่อที่คุณ "นาย ก" ยกมาอ้างนั้น ไม่ค่อยได้มีใครสร้างเพราะไม่มีผู้ให้ทุน แต่อย่างน้อย ถึงไม่มีการเซ็นเซอร์ ก็ไม่ได้หมายความว่าหนังเหล่านั้นจะถูกห้ามสร้างนี่ครับ และการที่หนังในตลาดมีเนื้อหาไม่หลากหลาย นั่นเป็นเพราะกลไกตลาดที่ทำให้ค่ายหนังต้องสร้างหนังที่คิดว่าตลาดต้องการ ซึ่งอาจจะเรียกได้เช่นกันว่า กลไกตลาดก็คือข้อจำกัดรูปแบบหนึ่งที่จำกัดความหลากหลายของงานสร้าง มันเป็นแนวคิดที่ฟังดูแปลกประหลาดพิลึกเลยนะครับถ้า คุณ "นาย ก" คิดว่าความหลากหลายจะเพิ่มขึ้น ด้วยการเพิ่มข้อจำกัดอย่างการเซ็นเซอร์จากภาครัฐเข้าไปอีก ยิ่งดูเหมือนกับเอาสิ่งที่คอยสร้างปัญหามาใช้แก้ปัญหาเข้าไปอีก
ถ้านำกฏหมายเซ็นเซอร์ฉบับใหม่มาใช้ แล้วภาพยนตร์ที่หาดูได้ในท้องตลาดก็จะมีเหลือแต่ภาพยนตร์ดีๆตามแนวทางของกลุ่มผู้สนับสนุนการเซ็นเซอร์อย่างคุณ "นาย ก" ในขณะเดียวกัน เราก็คงต้องเสียหนังดีๆหลากหลายรูปแบบเพื่อแลกกับหนังดีๆในแนวทางแคบๆอย่างนั้น ถ้ามองจากมุมมองของคนในแวดวงศิลปะ (ศูนย์เฝ้าระวังไม่ได้เล่นงานแค่ภาพยนตร์อย่างเดียวครับ ยังสร้างความเสียหายให้กับศิลปะแขนงอื่นๆอีกเยอะเลยครับ) มองยังไงมันก็ไม่คุ้มครับ กับความหลากหลายที่ต้องเสียไป ถ้าแค่นี้มันแย่พอแล้ว ถ้าลองมามองในมุมมองของผู้บริโภคดูบ้าง ความเสียหายต่อเสรีภาพในการรับรู้รับชมของประชาชนทั่วๆไปมันยิ่งแย่กว่านั้นหลายเท่าเลยครับ
หนังที่เรียกได้ว่าดีนั้น อย่างที่ทราบนะครับว่ามันดีกันได้หลายแนวทาง เพราะคุณค่ามันพิจารณาได้หลายระดับ หนังบางเรื่องจำเป็นต้องมีเนื้อหาทางเพศเพื่อสำรวจธรรมชาติของมนุษย์ หนังบางเรื่องดีก็ตรงที่มีวิธีการนำเสนอที่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ หนังบางเรืองมันดีแบบนามธรรมเสียจนอธิบายออกมาเป็นถ้อยคำไม่ได้ เพราะมันจะอธิบายให้เข้าใจได้ก็ด้วยภาพเคลื่อนไหวอันไม่ปะติดปะต่อที่ผุดขึ้นมาในห้วงความคิดเท่านั้น เช่นเดียวกับดนตรี ทำไมดนตรีไซคีเดลลิคดีๆต้องมีบรรยากาศหลอนๆ ทำไมถึงไม่ไพเราะแบบพื้นๆ ทำไมความไพเราะของดนตรีคลาสสิคในยุคศตวรรษที่ยี่สิบจึงดูเหมือนว่ามันถอยห่างออกไปเป็นนามธรรมขึ้นเรื่อยๆ งานดีๆบางครั้งเราก็ต้องเป็นฝ่ายเดินเข้าหามันใช่ไหมครับ เพราะตัวผลงานบางครั้งก็เป็นฝ่ายเลือกผู้เสพย์ได้เช่นเดียวกัน แต่ไม่ว่าจะเป็นผู้เลือกหรือผู้ถูกเลือก ต่างฝ่ายต่างก็มีเสรีภาพที่จะเลือกใช่ไหมครับ เว้นเสียแต่ว่า ผู้เสพย์ที่ไม่ได้ถูกเลือกอย่างคุณ "นาย ก" จะเที่ยวหาเหตุมาสนับสนุนการแบน
ถ้าจะต้องเอาคุณค่าอันหลากหลายที่เราควรจะได้ ไปแลกกับความดีในระดับพื้นๆเท่าที่หาดูได้จากหนังที่คุณ "นาย ก" ยกมา (หรือเท่าที่สมองของพวกสนับสนุนการเซ็นเซอร์ อย่างคุณ "นาย ก" พอจะมองออก) หรือต้องทนเห็นความงามด้านภาพถูกทำลายด้วยการทำเบลอแล้วละก็ วิวัฒนาการทางปัญญาของประเทศนี้คงจะหยุดชะงัก และเราคงจะได้มีสติปัญญาแค่ในระดับเดียวกับคุณ "นาย ก" กันหมดแน่ครับ แหม ..... เห็นในลิสต์ของเขาก็มี Lord of The Ring ถ้าเขาทราบว่า ก่อนที่ Peter Jackson สร้างหนังเรื่องนี้ เขาสร้างหนังแนวไหนมาก่อน ผมยังสงสัยอยู่เหมือนกันว่าเขาจะคิดยังไง ถ้าหนังอย่าง Bad Taste เป็นหนังที่ผู้กำกับคนเดียวกันนี้อยากทำ และถ้าเขาไม่ได้สร้างหนังเรื่องนี้ขึ้นมา หนังดีๆอย่าง Lord of The Ring ก็คงจะไม่ได้สร้างขึ้นมาแน่
ผมไม่คิดว่าเราจะได้ดูหนังที่หลากหลายขึ้นเมื่อนำเอาการเซ็นเซอร์ที่เข้มงวดเข้ามาใช้หรอกครับ ถ้าเป็นจริง ผู้สร้างคงจะเกิดอาการเกร็งจนต้องเลิกสร้างและหันไปประกอบอาชีพอย่างอื่น คุณ "นาย ก" คงจะคิดตามมุมมองของคนที่ไม่ได้รู้อะไรเลยเกี่ยวกับกระบวนการสร้างงาน ถ้าไปถามบรรดาผู้สร้างหนังดีๆที่อยู่ในสิสต์ของเขาดู ผู้สร้างเหล่านั้นคงไม่ต้องการให้งานของพวกเขาถูกควบคุมโดยบรรดาคณะกรรมการสมองอึเหล่านั้นหรอกครับ และถ้ามองในมุมมองของผู้ชมอย่างผม มันก็ขึ้นอยู่กับตัวผมด้วยว่าผมอยากดูอะไร บางวันผมก็ไม่อยู่ในอารมณ์อยากจะดูหนังดีๆ และผมคิดว่า การดูหนังที่เต็มไปด้วยความโสมม เพื่อลดแรงเสียดทานทางจิต บางทีก็อาจจะเรียกได้ว่าเป็นการบำบัดได้อย่างหนึ่ง หรืออาจจะเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันทางจิต ให้ได้ตระหนักว่า สิ่งแย่ๆที่เห็นในหนังก็อาจจะพบได้ในชีวิตจริงเช่นกัน และแน่นอนครับว่า การดูหนังเลวๆไม่ควรถูกทำให้เป็นอาชญากรรม
ทีนี้ลองมาดูนี่ครับ
["คราวนี้ถ้าหนัง 4 เรื่องที่โชว์นมโดนแบบไปก็จะเหลือหนังเพียง 1 เรื่องที่ได้ฉายดังนั้นหนังเรื่องนั้นก็จะมีคนดู 100 คน ได้เงิน 10,000 บาท
จะส่งผลให้เกิดการประหยัดต่อขนาด คนทำหนังดี ๆ สร้างสรรค์สังคมก็จะมีกำลังใจทำหนังต่อไป"]
ไม่เข้าใจเหมือนกันครับ กับคำว่า "การประหยัดต่อขนาด" ไม่รู้ว่ามันหมายถึงอะไรแน่ ดูไปแล้ว วิธีการสื่อสารของเขามันชวนให้สับสนจริงๆครับ พวกสนับสนุนการเซ็นเซอร์นี่ ดูๆไปก็ไม่ต่างอะไรกับผู้อำนวยการศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมเลยนะครับ ที่มักจะสื่อสารอย่างสับสนกับพวกสื่อมวลชน แต่ก็มักจะโทษว่าสื่อให้ข้อมูลสับสนทุกที และก็มักจะหาแพะมารับบาปแทนได้เรื่อยๆ
ถ้าจะให้ผมเดา คำว่า "การประหยัดต่อขนาด" นี่อาจจะหมายถึงว่า ถ้าสร้างหนังกันน้อยลง พวกผู้สร้างจะประหยัดเงินได้มากขึ้น หรืออาจจะเป็นว่า ถ้าดูหนังกันน้อยลง ผู้ชมแต่ละคนจะประหยัดเงินได้มากขึ้น
ถ้าเป็นกรณีแรก ผมก็ไม่รู้ว่าเขาเข้าใจความหมายของ "การลงทุน" ได้มากน้อยแค่ไหน แต่ถ้าเป็นกรณีหลัง ที่เขาพยายามจะบอกว่า ผู้ชมทุกคนควรจะประหยัดเงินด้วยการลดการดูหนัง ดูได้ก็แต่เฉพาะหนังที่เขาเห็นว่าดี ถ้าเป็นอย่างนี้ ผมว่าเขาคงจะคิดว่า กิจกรรมที่ทำในยามว่างทุกอย่างเป็นสิ่งสิ้นเปลือง เราไม่ควรจะหาความสุข ควรจะเอาพลังงานทั้งหมดไปทำงาน และเอาเงินที่เหลือ ไปใช้ช่วยเหลือผู้อื่น ความสุขเป็นสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องมีก็ได้ เราควรจะอยู่ไปวันๆอย่างไม่มีความสุขเพื่อรอวันตาย และชีวิตของเรามันอยู่เพื่อทุกคนในโลกยกเว้นตัวเราเอง
ถ้าเขาจะเที่ยวคาดคั้นให้ทุกคนเป็นได้อย่างนั้น ผมก็อยากทราบเหมือนกันว่าชีวิตเขาได้ทำอะไรเพื่อคนอื่นไปแล้วบ้าง และถึงแม้เขาได้ทำจริงๆ ก็ไม่ควรจะเรียกร้องในสิ่งที่ควรจะเกิดขึ้นจากความสมัครใจ ต้องไม่ลืมนะครับว่า ทุกคนต่างก็มีชีวิตอยู่เพื่อตัวเองเป็นอันดับแรก รวมทั้งตัวเขาและคนที่เขาต้องการจะช่วยด้วยเช่นกันครับ
ถ้าทุกคนรู้จักคิดถึงตัวเองให้มาก (โดยไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น) อย่างน้อยก็ให้มากพอที่จะรู้วิธีการพึ่งตัวเอง คิดเผื่อวันข้างหน้า เราคงไม่ต้องได้เห็นผู้ที่ต้องการความช่วยเหลืออยู่เต็มไปหมดอย่างนี้ หรือบางที พวกที่ต้องการความช่วยเหลือ อย่างพวกคนจน แท้ที่จริงแล้วก็คือพวกที่ได้รับผลพวงจากความอยุติธรรม และในสังคมที่อยู่ใต้ระบอบเผด็จการมายาวนาน มันก็หาความยุติธรรมได้ค่อนข้างยากครับ คุณ "นาย ก" คงไม่ทันคิดว่า การเซ็นเซอร์หรือการปิดกั้นต่างๆที่เขาสนับสนุนนั้น ก็คือหนึ่งในกลไกที่พวกเผด็จการชอบใช้ในการรักษาอำนาจ ถ้าเขาสนับสนุนกลไกอย่างนี้ แล้วผมพอจะพูดได้หรือเปล่าครับว่า ตัวเขาเองก็คือหนึ่งในต้นตอของความอยุติธรรม ต้นตอความเดือดร้อนของบรรดา "ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ"
และถ้าเขาคิดว่าการชมภาพยนตร์เป็นสิ่งสิ้นเปลืองละก็ เขาคงจะไม่รู้ว่า ทุกอย่างก็ล้วนแต่มีค่าใช้จ่าย รวมทั้ง "การมีชีวิตอยู่" ด้วยเช่นกัน ทุกกิจกรรมที่ทำแล้วได้ความสุขในยุคนี้ ก็ล้วนแต่ต้องมีค่าใช้จ่าย อาจจะไม่ได้อยู่ในรูปของเงินเสมอไป แต่ก็เรียกได้ว่าเป็นค่าใช้จ่าย มันมีกิจกรรมเพื่อแสวงหาความสุขอีกหลายล้านอย่างที่มีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าการดูหนังหลายเท่า ทั้งค่าใช้จ่ายต่อตัวผู้ทำ ค่าความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม อย่างเช่นกีฬาบางประเภทที่พวกคนรวยชอบเล่น แต่คุณ "นาย ก" เขาก็ยังคิดจะมาไล่บี้เอากับกิจกรรมที่นอกจากจะให้ความบันเทิงแล้ว ยังช่วยสร้างแรงบันดาลใจ และกระตุ้นจินตนาการด้านภาพด้วยอย่างนี้แล้ว ผมก็คิดว่า แทนที่เขาจะเอาพลังงานมาเที่ยวก้าวก่ายเสรีภาพของผู้อื่น มันก็จะเป็นประโยชน์มากกว่าถ้าเขาใช้มันไปช่วยคนที่เขาอยากช่วย
และการสร้างผลงานขึ้นมาชิ้นหนึ่ง มันก็เป็นผลของการได้รับแรงบันดาลใจมาจากหลายแหล่ง ถ้าจะนำผลกระทบทางสังคมไปตัดสินผลงานชิ้นนั้น คือถ้าจะโทษ ก็คงจะต้องโทษผลงานอื่นๆที่สร้างขึ้นมาก่อนหน้านั้น ที่ผู้สร้างงานชิ้นนั้นใช้เป็นแรงบันดาลใจด้วยใช่ไหมครับ ผมอาจจะคิดว่าพืชเอ็มโอมันทำลายระบบนิเวศน์ได้ถึงในระดับพันธุกรรม แต่ผมคงไม่คิดว่าทฤษฎีวิวัฒนาการและการคัดสรรทางธรรมชาติของดาร์วินเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจหรอกนะครับ เพราะตัวแนวคิดเองหรือผู้ริเริ่มแนวคิด กับ ผู้ที่นำแนวคิดไปตีความหรือนำแนวคิดนั้นไปใช้ ไม่ใช่คนๆเดียวกัน ยิ่งในงานศิลปะ ผู้รับมีอิสระภาพในการตีความได้เต็มที่ด้วยแล้ว ยิ่งไม่ควรจะไปตัดสินคุณค่าโดยการวัดจากความเสี่ยงในการยั่วยุให้เกิดผลกระทบด้านลบ หรือบางที ความคลุมเครือในตัวผลงาน ที่เปิดโอกาสให้ผู้รับตีความได้หลายหลายแนวทาง นั่นก็เรียกได้ว่าเป็นคุณค่าที่พิเศษอย่างหนึ่งของผลงาน ในการกระตุ้นความคิดของผู้รับใช่ไหมครับ
และการจะมาบอกว่าผลกระทบทางสังคมที่เกิดขึ้นนั้น เป็นด้านบวกหรือด้านลบ มันก็ขึ้นอยู่กับมุมมองของแต่ละคนเช่นกันครับ ถ้าผู้หญิงเริ่มจะออกมาเรียกร้องเสรีภาพที่ควรจะเป็นของพวกเขามาโดยตลอด เพราะได้รับอิทธิพลจากการอ่านงานวรรณกรรมบางชิ้น สำหรับผู้ที่เชื่อแนวคิดเรื่องผู้ชายเป็นใหญ่อาจจะมองว่าเป็นผลกระทบในด้านลบ แต่คนอื่นๆอาจจะไม่
การโดดลงไปตัดคุณค่าของสิ่งใดก็ตาม ผมว่ามันจำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้ตัดสินควรจะมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องนั้นอย่างลึกซึ้ง ผมคงไม่สามารถไปตัดสินคุณค่าของสมการทางคณิตศาสตร์ว่ามันมีประโยชน์มากน้อยเพียงใดได้หรอกครับ เพียงเพราะว่าผมคิดว่าสมการพวกนั้นมันดูไม่รู้เรื่อง ในแง่ของหนัง ซึ่งก็เช่นเดียวกับศิลปะแขนงอื่นๆ มันอาจจะ ไม่ได้ช่วยให้เราได้ค้นพบความจริงเหมือนกับผลงานทางวิทยาศาสตร์ แต่เนื้อหาและรูปแบบที่มันนำเสนอ ก็ทำให้ผู้ชมได้รับแรงบันดาลใจได้ในหลายแง่มุมไม่ใช่เหรอครับ
ในฐานะผู้ชมภาพยนตร์คนหนึ่งที่ไม่มีความรู้เรื่องกระบวนการสร้างงาน ผมคงตัดสินหนังที่ผมดูได้เพียงอย่างเดียวว่าผมชอบมันหรือเปล่า มันกระตุ้นจินตนาการ ทำให้ผมได้ฉุกคิด หรือให้ความบันเทิงผมได้มากน้อยแค่ไหน แต่การตัดสินว่าดีหรือไม่ คุณค่าบางอย่างต้องอาศัยความลุ่มลึกทางอารมณ์ที่สั่งสมมายาวนาน เวลาที่ได้ชมบางเรื่อง ผมอาจจะตื้นเขินเกินกว่าที่จะได้เห็นความงามเหล่านั้น แต่ผมก็ยังสามารถจะค้นพบมันได้ในเวลาต่อมา ถ้ามีประสพการณ์ทางอารมณ์มากพอ ถ้าจะให้เปรียบเทียบ มันก็เหมือนกับดนตรีของบีโธเฟ่น ที่ความงาม ความสมมาตร และความซับซ้อนทางอารมณ์ ที่ซ่อนอยู่ในดนตรีจะค่อยๆปรากฏชัดเจนขึ้น พร้อมๆไปกับวุฒิภาวะทางอารมณ์ของผู้ฟังที่ซับซ้อนขึ้น
ผมว่า คุณ "นาย ก" เขาคงไม่ทราบว่า ครั้งหนึ่งดนตรีของท่านก็เคยแปดเปื้อนกับข้อหาที่ว่า มีความอนาจารแฝงอยู่ในเสียงดนตรี แม้แต่ซิมโฟนีหมายเลขเก้า ก็เคยถูกกล่าวหาว่าแสดงนัยยะแห่งการข่มขืน แต่ถึงแม้ว่าจะเป็นเจตนาของผู้แต่ง ก็อาจจะนับได้ว่า ผลงานชั้นเลิศอาจจะมีที่มาของแรงบันดาลใจได้หลากหลาย แม้แต่สิ่งอนาจารก็สามารถส่งแรงบันดาลใจให้ศิลปินได้สร้างสรรค์ผลงานที่ปฏิวัติวงการดนตรีในยุโรป จากยุคคลาสสิคไปสู่ยุคโรแมนติคได้ แต่สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทุกคนมีสิทธิที่จะสนองความอยากรู้อยากเห็นได้อย่างอิสระเท่านั้น
ให้ผมลองคิดดูเล่นๆว่า มันจะเป็นยังไง ถ้าผลงานของเบโธเฟ่นต้องมาถูกตัดสินจากคนประเภทเดียวกับคุณ "นาย ก" ที่อาจจะกล่าวหาผลงานของท่านว่าใช้วิธีมักง่ายในการประพันธ์ดนตรี ด้วยการสอดแทรกความอนาจารเข้าไปในบทเพลง ถ้าทำได้ คนประเภทนี้อาจจะอวดรู้ด้วยการเข้าไปให้คำแนะนำว่าเสียงที่ดีควรจะออกมาแบบไหนมันถึงจะถูกสุขอนามัยต่อผู้ฟัง ถ้าตัดเสียงนี้ออกไป มันจะสื่อออกมาได้ชัดเจนกว่า ทั้งๆที่ความชัดเจนมันก็มีหลายระดับ ความคลุมเคลือในระดับพื้นผิวบางครั้งก็สามารถกระตุ้นจิตนาการที่ชัดเจนในระดับที่ลึกซึ้งได้เช่นกัน แต่คนอย่างคุณ "นาย ก" ก็คงจะคิดว่าเขารู้ดีพอที่จะเข้าไปก้าวก่าย เพียงเพราะเขาได้อ่านหนังสือดีๆเพียงไม่กี่เล่ม อย่าง "อยู่อย่างสง่า" ทั้งๆที่ตัวเขาเองอาจจะไม่มีความรู้เรื่องดนตรี หรืออ่านตัวโน๊ตไม่เป็นเลยด้วยซ้ำ
แต่ก็น่าดีใจนะครับ ที่นักคิดและศิลปินเหล่านั้น ไม่ได้มาเกิดในสังคมไทย มามีชีวิตที่ต้องทนอยู่ร่วมสังคมกับพวกที่ชอบปิดกั้น เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น ผลงานของพวกเขาอาจจะไม่มีโอกาสได้ปรากฏขึ้นมาบนโลก
***** ที่ผมบอกว่า เขาอาจจะอ่านหนังสือเพียงไม่กี่เล่มนี่เป็นการมองในแง่ดีนะครับ ถ้าเขาอ่านหนังสือมามากกว่าที่ผมคิดแล้วยังมีทัศนะคติที่คับแคบได้อย่างนี้ละก็ นั่นแสดงว่าสภาพของเขามันคงเกินจะเยียวยาแล้วครับ *****
[จริง ๆ สนับสนุนแบนกับเซ็นเซอร์และไม่สนับสนุนการจัดเรทเลยเพราะจะมีหลัก ประกันอะไรที่จะทำให้แน่ใจได้ว่าเด็กอายุ 10 ปีจะไม่สามารถดูหนังเรท 18 ได้ เพราะอย่าลืมน่ะครับว่าสมัยนี้การก็อปปี้แผ่นเป็นเรื่องปกติประจำบ้านไปแล้วเครื่อง คอมพิวเตอร์ทุกเครื่องสามารถเขียนซีดีได้ ยิ่งมีอินเทอร์เน็ตการแพร่กระจายยิ่งเป็น ไปได้เร็วกว่าสมัยก่อนมาก ]
สรุปคือทุกๆคนต้องรับผิดชอบกับเด็กที่เราไม่ได้ดึงมาเกิดบนโลกใบนี้ แล้วพ่อแม่พวกเขาหายไปไหนกันเสียล่ะครับ ไม่มาดูมาแลจนต้องเดือดร้อนให้คนอื่นมาคอยร่วมแบกรับภาระอย่างนี้
นี่แสดงว่า เขาคิดถึงขนาดจะเอาการเซ็นเซอร์ไปบังคับใช้ในประเทศอื่นด้วย เขาคงจะคุ้นเคยกับการอยู่ใตวัฒนธรรมอำนาจนิยมของเราเป็นอย่างดีนะครับ ถึงได้มีความเชื่อมั่นขนาดที่ว่าจะเอาของเหลือเดนจากที่นี่อย่างการเซ็นเซอร์ไปเผื่อแผ่ในสังคมอื่น ผมเดาว่าคงเป็นเพราะเขาคงจะคิดว่าผู้คนในสังคมอื่นเป็นพวกเชื่องง่ายแบบที่เขาเป็น ก็เลยคิดว่าสิ่งที่บังคับใช้ได้กับที่นี่ จะเวิร์คเมื่อนำไปใช้ที่อื่นด้วย
ถ้าทำได้อย่างนั้นจริงๆ คนทั้งโลกคงจะฉลาดได้เหมือนคนไทยละครับ คุณ "นาย ก" คงจะคิดว่า เราดีกันเสียจนคนทั้งโลกต้องเอาเยี่ยงอย่าง
ไม่ทราบเหมือนกันว่า เราจะมีเทคโนโลยีในการแบ่งปันข้อมูลข่าวสารกันไปทำไม ถ้าข้อมูลข่าวสารยังต้องถูกเซ็นเซอร์ แม้ว่าเทคโนโลยีมักจะมีแนวโน้มไปในทิศทางที่รับใช้อำนาจ แต่เขาคงจะไม่ทราบว่า จุดเริ่มต้นที่เทคโนโลยีแทบทุกอย่างได้รับการคิดค้นขึ้น มันเป็นไปในจุดประสงค์ก็เพื่อจะเพิ่มเสรีภาพให้กับมนุษย์ เพื่อให้มนุษย์หลุดจากการควบคุม ทั้งการควบคุมด้วยข้อจำกัดทางธรรมชาติ หรือการถูกควบคุมโดยระบบต่างๆที่มนุษย์อย่างเราคิดค้นขึ้นมาเอง
ถ้าการควบคุมในประเทศเหล่านั้นมักรัดกุมเสียจนไม่เปิดช่องให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูล หรือผู้คนในสังคมของเขามีค่านิยมเหมือนคุณ "นาย ก" พวกเขาก็คงพอจะคิดกันได้ว่า จะคิดค้นเทคโนโลยีเหล่านี้กันไปทำไม ถ้าคิดไปแล้วมันไม่ได้ใช้ ถ้ายังต้องรู้สึกผิดกับการรับข้อมูลข่าวสารที่ต้องการจะรู้ ดูหนังที่อยากจะดู หรือต้องรู้สึกผิดที่จะได้มีความสุขกันละก็ พวกเขาคงจะเฉื่อยเนือยไม่ต่างไปจากคนไทย ไม่มีความกระตือรือร้นในการสร้างองค์ความรู้ใหม่ๆออกมา ไม่มีแรงกระตุ้นในการใช้ความคิดสร้างสรรค์ หรือหมดแรงกระตุ้นในการมีชีวิตไปพร้อมๆกันเลย
เดาว่าพวกสนับสนุนการเซ็นเซอร์คงจะคุ้นกับปลอกคอกันเป็นอย่างดีนะครับ
คุณ "นาย ก" อาจจะแย้งได้ว่า เทคโนโลยีควรนำมาใช้ในสิ่งที่เป็นประโยชน์ อย่างการแชร์ข้อมูล ก็ควรจะเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ แต่การระบุไปว่า อะไรมีประโยชน์ หรืออะไรไม่มีประโยชน์นั้น มันควรจะต้องปล่อยให้เป็นการตัดสินใจบนความต้องการของผู้ใช้แต่ละคน เพราะแต่ละคนย่อมจะรู้ดีที่สุดถึงสิ่งที่แต่ละคนต้องการ ไม่ใช่ว่าคนประเภทคุณ "นาย ก" จะรู้ดีไปเสียทุกอย่างจนคิดไปว่า เขารู้ดีกว่าทุกคนว่าทุกคนควรจะต้องการอะไร
ถ้าผมดาวน์โหลดหนังมาดูสักเรื่อง ไม่ว่าเนื้อหามันจะเป็นยังไงก็ตาม นั่นก็เป็นเพราะผมต้องการจะดู นั่นก็ย่อมแสดงว่าหนังเรื่องนั้นมีประโยชน์ในการตอบสนองความต้องการของผมใช่ไหมครับ ไม่ใช่เขาจะมารู้ดีกว่าผม ว่าผมอยากดูหนังเรื่องอะไร หรือผมควรจะอยากดูหนังเรื่องอะไร
และไม่ทราบว่าทำไมทุกคนจะต้องคอยหลักประกันที่ว่า เด็กอายุต่ำกว่าสิบปีไม่ควรจะมีโอกาสได้ดูหนังเรท 18 เพราะนั่นควรอยู่ในการดูแลของพ่อแม่เด็กใช่ไหมครับ ถ้าพ่อแม่เห็นว่าหนังพวกนั้นไม่ดีสำหรับเด็ก ก็ต้องดูแลลูกๆของพวกเขากันเอาเอง หรืออย่างน้อย ถ้าไมสามารถจะป้องกันไม่ได้เด็กดูได้ พ่อแม่ก็ควรอบรมให้เด็กรู้จักแยกแยะสิครับ ไม่ใช่ว่าจะต้องให้ทุกคนเป็นพ่อแม่แทนพวกผู้ปกครองพวกนั้น
ถ้ากลัวว่าเด็กจะดาวน์โหลดมาดู ก็ควรจะหาอุปกรณ์ที่ใช้บล็อคเว็บมาติดตั้งกับเครื่องคอมพ์ในบ้านไม่ใช่เหรอครับ แทนที่จะไปเรียกร้องให้รัฐบาลบล็อคเว็บ จนคนอื่นๆเดือดร้อนกันไปทั่ว แหม ... พวกพ่อแม่ผู้ปกครองพวกนี้ จะมีลูกกันทั้งที่ก็ต้องคอยรบกวนคนนู้นคนนี้เขาไปทั่วเลยนะครับ
[การจัดเรทนี้เข้าใจว่าคนร่างกฏหมายอเมริกาคิดในสมัยที่อินเทอร์เน็ตยังไม่เป็นที่ รู้จักกันทั่วไปและเครื่องเขียนซีดีก็เป็นเครื่องที่หายาก พอ ๆ กับสมัยนี้ที่เราจะ หาเครื่องแกะวัตถุต้นแบบ 3 มิติในราคา 900 บาทได้จากที่ไหน เชื่อว่า ถ้าให้คนร่างกฏหมายของอเมริกามาคิดในสมัยนี้โดยไม่มีกลุ่มผลประโยชน์ จะเสนอวิธีแบนกับเซ็นเซอร์เท่านั้นไม่มีการจัดเรท อย่าคิดว่าสิ่งที่ประเทศอเมริกาทำแล้วจะดีทุกเรื่องอย่างเรื่องสาธารณสุขของเรา ทำได้ดีกว่าของอเมริกา นักวิชาการ ชาวบ้านพยายามจะแก้แต่ทำไม่ได้เพราะ ติดกลุ่มผลประโยชน์เช่นพวกบริษัทยา ส่วนเรื่องภาพยนต์ถ้าไม่ติดที่กลุ่มอุตสาหกรรมภาพยนต์ฮอลลีวู้ดที่มีเงินทุนหนา สามารถล็อบบี้คนออกกฏหมายได้ เอาแต่เรื่องเหตุผลของชาติเป็นหลัก รับรอง อาจจะได้เห็นระบบเซ็นเซอร์เป็นหลักแน่ไม่มีจัดเรท]
เข้าใจว่าคุณ "นาย ก" คงไม่เคยไปเห็นอเมริกา หรือ อาจจะเคยไปเห็น แต่อยู่ไม่นานพอ หรือ อาจจะอยู่นานพอ แต่ตัวเขาเองคงไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย
แม้ว่าสังคมอเมริกันโดยรวมแล้วจะค่อนข้างอนุรักษ์นิยม เมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆในโลกตะวันตก แต่เท่าที่ผมทราบอย่างหนึ่งก็คือ ผู้คนเขาไม่โง่ครับ อย่างน้อย เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นในทุกรูปแบบได้รับการรับรองในรัฐธรรมนูญ ถ้ารัฐบาลจะเอาการเซ็นเซอร์มาบังคับใช้ คงไม่ต้องถึงกับให้กลุ่มอุตสาหกรรมภาพยนตร์เขาออกมาเคลื่อนไหวหรอกครับ ประชาชนคนธรรมดานี่แหละครับที่จะออกมาต่อต้าน อย่างน้อย พวกเขาตระหนักดีว่า ถ้าปล่อยให้อำนาจการควบคุมของรัฐรุกคืบเข้ามาควบคุมการไหลเวียนของข้อมูลข่าวสารหรือการแสดงความคิดเห็นได้แม้แต่น้อยละก็ วันหนึ่งข้างหน้ารัฐบาล หรือกลุ่มธุรกิจที่ควบคุมนักการเมืองผู้กุมอำนาจรัฐอีกที ก็จะผูกขาดการนำเสนอความเป็นจริงได้เช่นกัน
คงไม่ต้องยกเอาเรื่องเหตุผลของชาติมาเป็นตัวกดดันหรอกครับ เพราะอย่างน้อยผู้คนที่นั่นก็ยังตระหนักถึงข้อเท็จจริงที่ว่า สิ่งที่เรียกว่ารัฐชาตินั้นไม่ได้เป็นสิ่งที่เกิดตามธรรมชาติ ไม่ได้เกิดขึ้นมาพร้อมกับโลกใบนี้ ก่อนหน้าที่เราต้องถูกบังคับให้สังกัดประเทศใดประเทศหนึ่ง ก็มีมนุษย์อาศัยอยู่บนผืนแผ่นดินที่มีความต่อเนื่องเป็นผืนเดียวกันมาเป็นเวลานาน ก่อนที่พวกเขาจะเริ่มเรียนรู้ที่จะตัดแบ่งแผ่นดินที่เป็นผืนเดียวกันนี้ออกเป็นประเทศต่างๆ อย่างน้อยหลายคนที่นั่นเขาก็ตระหนักได้ว่า การมีอยู่ของรัฐชาตินั้นเป็นเรื่องของอำนาจล้วนๆ มากกว่าจะเป็นส่วนหนึ่งของความดีงาม เหมือนกับที่เรามักจะถูกปลูกฝังให้เชื่อกันว่าต้องเป็นคนที่รักชาติถึงจะเป็นคนดี
พวกเขาทราบดีว่า ถ้ารัฐชาติ หรือ ระบบอื่นๆที่เป็นผลผลิตทางสัมคมของมนุษย์ อย่าง ระบบเศรษฐกิจ หรือ วัฒนธรรม เป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นแล้ว ระบบก็ควรจะตอบสนองต่อความผาสุขของมนุษย์ ไม่ใช่ให้มนุษย์ต้องเอาความผาสุขไปตอบสนองต่อความมั่นคงของระบบ ถ้ามีนักการเมืองบ้องตื้นหน้าไหนคิดจะเอาการเซ็นเซอร์ไปบังคับใข้ รับรองว่า เขาได้หมดอนาคตทางการเมืองแน่ครับ
ก็ไม่ใช่ว่าที่นั่นจะไม่มีคนอย่างคุณ "นาย ก" อยู่เลยเสียทีเดียว มันก็คงต้องมีบ้าง ไม่งั้นก็คงจะไม่มีประธานาธิปดีที่ชื่อ จอร์จ ดับเบิ้ลยู่ บุช หรอกครับ แต่อย่างน้อย สังคมที่นั่น ก็ไม่ได้เป็นสังคมที่ปล่อยให้คนอย่างคุณ "นาย ก" เสียงดังได้อยู่ฝ่ายเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เรื่องการเซ็นเซอร์นี่ แม้แต่บุชยังไม่กล้าทำเลยครับ แม้ว่าจะอยากปิดกั้นขนาดไหนก็ตาม ก็เลยต้องอาศัยกลไกทางธุรกิจ ด้วยการให้บริษัทที่เป็นเจ้าของสถานนีเคลียร์ชาแนลเข้าเทคโอเวอร์สื่อต่างๆ
และที่คุณ "นาย ก" เขียนมาว่าเรื่องสาธารณสุขของเราทำได้ดีกว่าเขา ผมเองก็ยังไม่ค่อยแน่ใจนัก มันต้องแยกให้ออกว่าดีกว่า หรือว่าทำได้คุณภาพเท่าเทียมกันแต่ราคาย่อมเยากว่า เพราะค่าเงินต่ำกว่า และไม่เคร่งครัดในเรื่องกฏหมายแรงงานพอที่จะเปิดโอกาสให้มีการกดค่าแรงเอากับแรงงานระดับล่าง
ถ้าสาธารณสุขของไทยดีกว่าจริง เราคงจะไม่ต้องเอาแต่แบมือคอยรับเทคโนโลยีทางการแพทย์และเภสัชกรรมจากที่อื่น เหมือนอย่างที่เป็นอยู่ตอนนี้ ใช่ไหมครับ จะให้สังคมที่มีแต่การปิดกั้นอย่างนี้สร้างนักคิดออกมา มันก็คงเหมือนกับจะให้หมูบินได้เหมือนนกนั่นละครับ
[กองเซนเซอร์ที่ไม่คิดจะเปิดใจรับรู้ความเป็นไปของโลก
คิดว่าเข้าใจผิด คนทำหนังไม่เคยมองผลกระทบที่จะมีต่อสังคมต่างหาก ฝีมือก็ไม่มี อย่างกรณีเกาหลีบอกได้เลยเกาหลีจะได้จ่ายด้วยราคาที่แพงกว่ารายได้ที่ได้จากอุตสาหกรรมภาพยนต์ที่ทำได้ไว้มาก เรื่องนี้ต้องคุยกันยาว แต่ถ้าจะยกให้เป็นตัวอย่างก็อย่างละครไทยครับรัฐได้ค่าสัมปทานไม่ถึงพันล้านบ้านต่อปีแต่รัฐต้องได้สื่อที่สอนให้คนเกลียดชัง ก้าวร้าว วิธีทำร้ายจิตใจ ค่านิยมผิด ๆ ความหวาดระแวง สร้างการยอมรับการนินทา อิจฉาริษยา พวกนี้เป็นค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็นแต่รัฐต้องจ่ายอย่างไม่รู้ตัวไม่ต่ำกว่าล้านล้านบาทต่อปี]
เขาพูดเรื่อง ค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็น เรื่องพฤติกรรมด้านลบผมก็ได้เขียนไปมากแล้ว แต่เดาว่าเขาไม่ได้นับ "แรงบันดาลใจ" กับ "การกระตุ้นจินตนาการ" ที่ต้องเสียไปกับการเซ็นเซอร์เป็นค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็น ถ้าจะให้เปรียบเทียบ ก็คงเหมือนกับที่เราเคยเซ็นเซอร์งานเขียนของมาร์ก ในขณะที่ประเทศอื่นๆนำงานเขียนเหล่านั้นไปวิเคราะห์ต่อยอด ทั้งในแง่มุมด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม ไปจนถึงศิลป การแตกแขนงทางความคิดที่ต้องถูกตัดตอนจากการควบคุมการรับรู้ คุณ "นาย ก" ก็คงว่ามันไม่ใช่มูลค่าที่มองไม่เห็นหรอกครับ
คุณ "นาย ก" คงไม่ทราบว่า สำหรับหลายคน การได้ฟังเพลงที่ชอบ หรือได้ดูหนังที่ชอบ ทำให้พวกเขาหลายคนผ่านพ้นแต่ละวันไปได้ สุขภาพจิตที่ต้องสูญเสียให้กับการเซ็นเซอร์ เขาคงจะไม่นับรวมว่าเป็น "ค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็น" หรอกครับ ก็ความคิดของเขามันหยาบได้ขนาดนั้น
โอ้ว .... แล้วยังไม่นับ อาการเกร็งในแวดวงศิลปะร่วมสม้ย หลังจากที่ศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมเข้ามามีอำนาจ การคิดแบบเกร็งๆมันก็บั่นทอนความคิดสร้างสรรค์ไปได้มากมายทีเดียวครับ และก็ไม่ใช่แต่คนในแวดวงศิลปะ หรือ ภาพยนตร์ เท่านั้นที่ต้องรู้สึกเกร็ง พวกวัยรุ่นก็ต้องรู้สึกเกร็งว่าจะถูกจับผิดเรื่องการแต่งตัว ผู้รักการชมภาพยนตร์อย่างผมก็ต้องรู้สึกหงุดหงิดกับการถูกริดรอนเสรีภาพ บางครั้งความหงุดหงิดมันก็ดูดเอาเวลาและพลังงานที่ผมควรจะเอาไปใช้ในเรื่องงานหรือเรื่องอื่นที่มันสร้างสรรค์ได้มากทีเดียวครับ
และอย่างที่บอกละครับ เขาบอกว่า ถ้าไม่มีการเซ็นเซอร์ รัฐจะได้สื่อที่สอนให้คนเกลียดชัง ผมไม่แน่ใจว่าหนังที่ผมได้ดูจะทิ้งมลพิษทางจิตไว้ให้ผู้ชมเอาไปพัฒนาไปเป็นพฤติด้านลบได้หรือเปล่า แต่ผมพอจะบอกได้อย่างหนึ่งว่า การเซ็นเซอร์ที่คุณ "นาย ก" สนับสนุน มันบั่นทอนสุขภาพจิตของผู้ชมอย่างผมลงไปเยอะที่เดียวครับ มันทำให้ผมเกิดความเกลียดชังอย่างรุนแรง ในระดับที่ว่าหนังทุกเรื่องที่ผมได้ดูมาไม่สามารถจะทำได้ และผมมั่นใจครับว่าไม่ใช่ผมคนเดียวที่รู้สึกเช่นนั้น
ทีนี้ลองมาดู
["เรื่องที่ถูกทำให้เข้าใจผิดกันมากในอุตสาหกรรมภาพยนต์ไทยคือการเซ็นเซอร์ ทำให้อุตสาหกรรมภาพยนต์ไม่พัฒนา ไม่เกี่ยวกันเลยครับ เหตุที่อุตสาหกรรม ภาพยนต์เราไม่พัฒนาถ้าเอาหลัก ๆ ก็มี 2 อย่าง 1. บท 2 ผู้กำกับ
1. บท นี้สังเกตุได้จากหนังที่ดูแล้วขาดเหตุผลอยู่ ๆ ก็มีใครไม่รุ้โผล่มาแล้วอยู่ ๆ ก็หายไปเฉย ๆ ไม่มีเหตุมีผลรองรับ ที่สำคัญดูไม่สนุกผูกเรื่องไม่ดีพอ ดูอย่างเรื่อง Whale Rider,เบนเฮอร์,Be With You,แดจังกึม,1 Litre of Tear (Series) ถามว่าโดนเซ็นเซอร์ไหมก็ไม่โดนแต่ก็เป็นหนังดีเรื่องหนึ่งเลย
2. ผู้กำกับ กำกับหนังไม่เป็นทำงานมักง่ายไม่วางแผนให้รัดกุมรู้ทั้งรู้ว่าต้องมีปัญหา ก็ใช้วิธีไปแก้เอาหน้างาน งานก็เละครับ วิธีการดำเนินเรื่องไม่แน่น ดูแล้วขาด ๆ เกิน ๆ ฯลฯ สุดท้ายคิดไม่ออกแทรกฉากผู้หญิงแก้ผ้าเหตุที่ใช้ฉากพวกนี้สังเกตุให้ดีเพราะ แถบจะไม่ต้องแก้อะไรเลยแค่จ้างผู้หญิงมาแก้ผ้าแค่นั้นแต่ทำให้หนังขายได้ "]
แล้วต่อด้วย
["แล้วอะไรที่ไม่โดนเซ็นแล้วเป็น บทที่ดี อย่างน้อย ๆ ก็ดูแล้วว่าสร้างสรรค์ มีพัฒนาการที่ดี
Lord of The Ring, Love Letter, Sinking of Japan,โหมโรง,แฟนฉัน " ]
กับ
["ถามว่าเซนเซอร์มีมานานแล้วแต่ทำไมหนังไทยไม่พัฒนา
อธิบายด้วยหลักเศรษฐศาสตร์ง่าย ๆ ตลาดเรามีเพราะคนพร้อมที่จะจ่ายเงินถ้าหนังมีคุณภาพ แต่ปัญหาเดียวคือเราไม่มีผู้ผลิตครับ "]
วงการหนังจะพัฒนาหรือไม่ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้สร้างแต่ฝ่ายเดียวครับ มันขึ้นอยู่กับคุณภาพทางด้านสุนทรียะของผู้ชมด้วย และคุณภาพทางสุนทรียะของผู้ชมก็เป็นตัวชี้วัดว่า พวกเขามีเสรีภาพมากน้อยแค่ไหน สุนทรียะพัฒนาขึ้นได้ด้วยการได้รับโอกาสที่จะได้รู้ได้เห็น "อย่างรอบด้าน" ครับ สิทธิในการรับรู้ไม่ได้จำกัดแค่ภาพยนตร์เท่านั้น แต่รวมถึงข้อมูลข่าวสารทุกอย่าง ถ้ามีผู้ที่เต็มใจจะจัดหามานำเสนอ ก็ควรจะเปิดโอกาสให้ผู้ชมมีโอกาสได้รับรู้ข้อมูลจากทุกมุมโลกได้ตามความสนใจของพวกเขา ให้ข้อมูลอันหลากหลายจากการรับรู้มาปฏิสัมพันธ์กันจนเกิดการฟอร์มจิตสำนึกที่กว้างไกล ซับซ้อน และลึกซึ้ง ไม่ใช่ว่ามันจะเกิดขึ้นได้ด้วยการปิดกั้นจนแต่ละคนมีกรอบความคิดอันเป็นสูตรสำเร็จที่ตายตัว เหมือนอย่างที่ผู้ชมส่วนใหญ่ในประเทศนี้คิดว่าหนังที่ดูสนุก ควรจะมีรูปแบบที่ตายตัวอย่างไร ไม่คิดบ้างเหรอครับว่านั่นเป็นผลจากการถูกปิดกั้นเป็นเวลายาวนาน
เรื่องบทกับกระบวนการสร้างงาน มันก็คงจะต้องปล่อยให้ผู้สร้างเป็นผู้ตัดสินใจไม่ใช่เหรอครับ ก็มันหนังของพวกเขานี่ครับ ส่วนคุณค่าของหนังต่อผู้ชม ก็คงต้องให้ผู้ชมแต่ละคนเป็นคนตัดสินใจเอาเอง ไม่ใช่ให้คนอย่างคุณ "นาย ก" ไปเที่ยวเจ้ากี้เจ้าการตัดสินใจแทนใครอยางนี้ แน่นอนครับว่าหนังดีๆตามรายชื่อที่คุณ "นาย ก" ยกมาอ้างนั้น ไม่ค่อยได้มีใครสร้างเพราะไม่มีผู้ให้ทุน แต่อย่างน้อย ถึงไม่มีการเซ็นเซอร์ ก็ไม่ได้หมายความว่าหนังเหล่านั้นจะถูกห้ามสร้างนี่ครับ และการที่หนังในตลาดมีเนื้อหาไม่หลากหลาย นั่นเป็นเพราะกลไกตลาดที่ทำให้ค่ายหนังต้องสร้างหนังที่คิดว่าตลาดต้องการ ซึ่งอาจจะเรียกได้เช่นกันว่า กลไกตลาดก็คือข้อจำกัดรูปแบบหนึ่งที่จำกัดความหลากหลายของงานสร้าง มันเป็นแนวคิดที่ฟังดูแปลกประหลาดพิลึกเลยนะครับถ้า คุณ "นาย ก" คิดว่าความหลากหลายจะเพิ่มขึ้น ด้วยการเพิ่มข้อจำกัดอย่างการเซ็นเซอร์จากภาครัฐเข้าไปอีก ยิ่งดูเหมือนกับเอาสิ่งที่คอยสร้างปัญหามาใช้แก้ปัญหาเข้าไปอีก
ถ้านำกฏหมายเซ็นเซอร์ฉบับใหม่มาใช้ แล้วภาพยนตร์ที่หาดูได้ในท้องตลาดก็จะมีเหลือแต่ภาพยนตร์ดีๆตามแนวทางของกลุ่มผู้สนับสนุนการเซ็นเซอร์อย่างคุณ "นาย ก" ในขณะเดียวกัน เราก็คงต้องเสียหนังดีๆหลากหลายรูปแบบเพื่อแลกกับหนังดีๆในแนวทางแคบๆอย่างนั้น ถ้ามองจากมุมมองของคนในแวดวงศิลปะ (ศูนย์เฝ้าระวังไม่ได้เล่นงานแค่ภาพยนตร์อย่างเดียวครับ ยังสร้างความเสียหายให้กับศิลปะแขนงอื่นๆอีกเยอะเลยครับ) มองยังไงมันก็ไม่คุ้มครับ กับความหลากหลายที่ต้องเสียไป ถ้าแค่นี้มันแย่พอแล้ว ถ้าลองมามองในมุมมองของผู้บริโภคดูบ้าง ความเสียหายต่อเสรีภาพในการรับรู้รับชมของประชาชนทั่วๆไปมันยิ่งแย่กว่านั้นหลายเท่าเลยครับ
หนังที่เรียกได้ว่าดีนั้น อย่างที่ทราบนะครับว่ามันดีกันได้หลายแนวทาง เพราะคุณค่ามันพิจารณาได้หลายระดับ หนังบางเรื่องจำเป็นต้องมีเนื้อหาทางเพศเพื่อสำรวจธรรมชาติของมนุษย์ หนังบางเรื่องดีก็ตรงที่มีวิธีการนำเสนอที่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ หนังบางเรืองมันดีแบบนามธรรมเสียจนอธิบายออกมาเป็นถ้อยคำไม่ได้ เพราะมันจะอธิบายให้เข้าใจได้ก็ด้วยภาพเคลื่อนไหวอันไม่ปะติดปะต่อที่ผุดขึ้นมาในห้วงความคิดเท่านั้น เช่นเดียวกับดนตรี ทำไมดนตรีไซคีเดลลิคดีๆต้องมีบรรยากาศหลอนๆ ทำไมถึงไม่ไพเราะแบบพื้นๆ ทำไมความไพเราะของดนตรีคลาสสิคในยุคศตวรรษที่ยี่สิบจึงดูเหมือนว่ามันถอยห่างออกไปเป็นนามธรรมขึ้นเรื่อยๆ งานดีๆบางครั้งเราก็ต้องเป็นฝ่ายเดินเข้าหามันใช่ไหมครับ เพราะตัวผลงานบางครั้งก็เป็นฝ่ายเลือกผู้เสพย์ได้เช่นเดียวกัน แต่ไม่ว่าจะเป็นผู้เลือกหรือผู้ถูกเลือก ต่างฝ่ายต่างก็มีเสรีภาพที่จะเลือกใช่ไหมครับ เว้นเสียแต่ว่า ผู้เสพย์ที่ไม่ได้ถูกเลือกอย่างคุณ "นาย ก" จะเที่ยวหาเหตุมาสนับสนุนการแบน
ถ้าจะต้องเอาคุณค่าอันหลากหลายที่เราควรจะได้ ไปแลกกับความดีในระดับพื้นๆเท่าที่หาดูได้จากหนังที่คุณ "นาย ก" ยกมา (หรือเท่าที่สมองของพวกสนับสนุนการเซ็นเซอร์ อย่างคุณ "นาย ก" พอจะมองออก) หรือต้องทนเห็นความงามด้านภาพถูกทำลายด้วยการทำเบลอแล้วละก็ วิวัฒนาการทางปัญญาของประเทศนี้คงจะหยุดชะงัก และเราคงจะได้มีสติปัญญาแค่ในระดับเดียวกับคุณ "นาย ก" กันหมดแน่ครับ แหม ..... เห็นในลิสต์ของเขาก็มี Lord of The Ring ถ้าเขาทราบว่า ก่อนที่ Peter Jackson สร้างหนังเรื่องนี้ เขาสร้างหนังแนวไหนมาก่อน ผมยังสงสัยอยู่เหมือนกันว่าเขาจะคิดยังไง ถ้าหนังอย่าง Bad Taste เป็นหนังที่ผู้กำกับคนเดียวกันนี้อยากทำ และถ้าเขาไม่ได้สร้างหนังเรื่องนี้ขึ้นมา หนังดีๆอย่าง Lord of The Ring ก็คงจะไม่ได้สร้างขึ้นมาแน่
ผมไม่คิดว่าเราจะได้ดูหนังที่หลากหลายขึ้นเมื่อนำเอาการเซ็นเซอร์ที่เข้มงวดเข้ามาใช้หรอกครับ ถ้าเป็นจริง ผู้สร้างคงจะเกิดอาการเกร็งจนต้องเลิกสร้างและหันไปประกอบอาชีพอย่างอื่น คุณ "นาย ก" คงจะคิดตามมุมมองของคนที่ไม่ได้รู้อะไรเลยเกี่ยวกับกระบวนการสร้างงาน ถ้าไปถามบรรดาผู้สร้างหนังดีๆที่อยู่ในสิสต์ของเขาดู ผู้สร้างเหล่านั้นคงไม่ต้องการให้งานของพวกเขาถูกควบคุมโดยบรรดาคณะกรรมการสมองอึเหล่านั้นหรอกครับ และถ้ามองในมุมมองของผู้ชมอย่างผม มันก็ขึ้นอยู่กับตัวผมด้วยว่าผมอยากดูอะไร บางวันผมก็ไม่อยู่ในอารมณ์อยากจะดูหนังดีๆ และผมคิดว่า การดูหนังที่เต็มไปด้วยความโสมม เพื่อลดแรงเสียดทานทางจิต บางทีก็อาจจะเรียกได้ว่าเป็นการบำบัดได้อย่างหนึ่ง หรืออาจจะเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันทางจิต ให้ได้ตระหนักว่า สิ่งแย่ๆที่เห็นในหนังก็อาจจะพบได้ในชีวิตจริงเช่นกัน และแน่นอนครับว่า การดูหนังเลวๆไม่ควรถูกทำให้เป็นอาชญากรรม
ทีนี้ลองมาดูนี่ครับ
["คราวนี้ถ้าหนัง 4 เรื่องที่โชว์นมโดนแบบไปก็จะเหลือหนังเพียง 1 เรื่องที่ได้ฉายดังนั้นหนังเรื่องนั้นก็จะมีคนดู 100 คน ได้เงิน 10,000 บาท
จะส่งผลให้เกิดการประหยัดต่อขนาด คนทำหนังดี ๆ สร้างสรรค์สังคมก็จะมีกำลังใจทำหนังต่อไป"]
ไม่เข้าใจเหมือนกันครับ กับคำว่า "การประหยัดต่อขนาด" ไม่รู้ว่ามันหมายถึงอะไรแน่ ดูไปแล้ว วิธีการสื่อสารของเขามันชวนให้สับสนจริงๆครับ พวกสนับสนุนการเซ็นเซอร์นี่ ดูๆไปก็ไม่ต่างอะไรกับผู้อำนวยการศูนย์เฝ้าระวังทางวัฒนธรรมเลยนะครับ ที่มักจะสื่อสารอย่างสับสนกับพวกสื่อมวลชน แต่ก็มักจะโทษว่าสื่อให้ข้อมูลสับสนทุกที และก็มักจะหาแพะมารับบาปแทนได้เรื่อยๆ
ถ้าจะให้ผมเดา คำว่า "การประหยัดต่อขนาด" นี่อาจจะหมายถึงว่า ถ้าสร้างหนังกันน้อยลง พวกผู้สร้างจะประหยัดเงินได้มากขึ้น หรืออาจจะเป็นว่า ถ้าดูหนังกันน้อยลง ผู้ชมแต่ละคนจะประหยัดเงินได้มากขึ้น
ถ้าเป็นกรณีแรก ผมก็ไม่รู้ว่าเขาเข้าใจความหมายของ "การลงทุน" ได้มากน้อยแค่ไหน แต่ถ้าเป็นกรณีหลัง ที่เขาพยายามจะบอกว่า ผู้ชมทุกคนควรจะประหยัดเงินด้วยการลดการดูหนัง ดูได้ก็แต่เฉพาะหนังที่เขาเห็นว่าดี ถ้าเป็นอย่างนี้ ผมว่าเขาคงจะคิดว่า กิจกรรมที่ทำในยามว่างทุกอย่างเป็นสิ่งสิ้นเปลือง เราไม่ควรจะหาความสุข ควรจะเอาพลังงานทั้งหมดไปทำงาน และเอาเงินที่เหลือ ไปใช้ช่วยเหลือผู้อื่น ความสุขเป็นสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องมีก็ได้ เราควรจะอยู่ไปวันๆอย่างไม่มีความสุขเพื่อรอวันตาย และชีวิตของเรามันอยู่เพื่อทุกคนในโลกยกเว้นตัวเราเอง
ถ้าเขาจะเที่ยวคาดคั้นให้ทุกคนเป็นได้อย่างนั้น ผมก็อยากทราบเหมือนกันว่าชีวิตเขาได้ทำอะไรเพื่อคนอื่นไปแล้วบ้าง และถึงแม้เขาได้ทำจริงๆ ก็ไม่ควรจะเรียกร้องในสิ่งที่ควรจะเกิดขึ้นจากความสมัครใจ ต้องไม่ลืมนะครับว่า ทุกคนต่างก็มีชีวิตอยู่เพื่อตัวเองเป็นอันดับแรก รวมทั้งตัวเขาและคนที่เขาต้องการจะช่วยด้วยเช่นกันครับ
ถ้าทุกคนรู้จักคิดถึงตัวเองให้มาก (โดยไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น) อย่างน้อยก็ให้มากพอที่จะรู้วิธีการพึ่งตัวเอง คิดเผื่อวันข้างหน้า เราคงไม่ต้องได้เห็นผู้ที่ต้องการความช่วยเหลืออยู่เต็มไปหมดอย่างนี้ หรือบางที พวกที่ต้องการความช่วยเหลือ อย่างพวกคนจน แท้ที่จริงแล้วก็คือพวกที่ได้รับผลพวงจากความอยุติธรรม และในสังคมที่อยู่ใต้ระบอบเผด็จการมายาวนาน มันก็หาความยุติธรรมได้ค่อนข้างยากครับ คุณ "นาย ก" คงไม่ทันคิดว่า การเซ็นเซอร์หรือการปิดกั้นต่างๆที่เขาสนับสนุนนั้น ก็คือหนึ่งในกลไกที่พวกเผด็จการชอบใช้ในการรักษาอำนาจ ถ้าเขาสนับสนุนกลไกอย่างนี้ แล้วผมพอจะพูดได้หรือเปล่าครับว่า ตัวเขาเองก็คือหนึ่งในต้นตอของความอยุติธรรม ต้นตอความเดือดร้อนของบรรดา "ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ"
และถ้าเขาคิดว่าการชมภาพยนตร์เป็นสิ่งสิ้นเปลืองละก็ เขาคงจะไม่รู้ว่า ทุกอย่างก็ล้วนแต่มีค่าใช้จ่าย รวมทั้ง "การมีชีวิตอยู่" ด้วยเช่นกัน ทุกกิจกรรมที่ทำแล้วได้ความสุขในยุคนี้ ก็ล้วนแต่ต้องมีค่าใช้จ่าย อาจจะไม่ได้อยู่ในรูปของเงินเสมอไป แต่ก็เรียกได้ว่าเป็นค่าใช้จ่าย มันมีกิจกรรมเพื่อแสวงหาความสุขอีกหลายล้านอย่างที่มีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าการดูหนังหลายเท่า ทั้งค่าใช้จ่ายต่อตัวผู้ทำ ค่าความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม อย่างเช่นกีฬาบางประเภทที่พวกคนรวยชอบเล่น แต่คุณ "นาย ก" เขาก็ยังคิดจะมาไล่บี้เอากับกิจกรรมที่นอกจากจะให้ความบันเทิงแล้ว ยังช่วยสร้างแรงบันดาลใจ และกระตุ้นจินตนาการด้านภาพด้วยอย่างนี้แล้ว ผมก็คิดว่า แทนที่เขาจะเอาพลังงานมาเที่ยวก้าวก่ายเสรีภาพของผู้อื่น มันก็จะเป็นประโยชน์มากกว่าถ้าเขาใช้มันไปช่วยคนที่เขาอยากช่วย
Subscribe to:
Posts (Atom)